VII SA/Wa 491/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, As. WSA Leszek Kamiński, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Podmiot, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Brak legitymacji czynnej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności skutkuje koniecznością wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. i J. P. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] lipca 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę dachu. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżących za nieposiadających przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, twierdząc, że inwestycja oddziałuje negatywnie na ich działkę i ogranicza jej zagospodarowanie, a także że dotyczy ona części obiektu objętej wcześniejszą ugodą administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Leszek Kamiński, Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
Decyzją z [...] stycznia 2005r. Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1-3 w zw. z art. 156 § 1 oraz art. 28 kpa, a także na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dn. 7 lipca 1994r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu wniosku J. i J. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2004r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i R. W. pozwolenia na przebudowę dachu nad częścią realizowanej hurtowni – magazynu wód mineralnych, w celu uzyskania poddasza użytkowego, na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...]
- odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzania nieważności decyzji z [...] lipca 2004r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast w myśl art. 3 ust. 20 cyt. ustawy obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W przypadku złożenia żądania o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji obowiązkiem organu jest przede wszystkim ustalenie czy żądanie to pochodzi od podmiotu posiadającego przymiot strony.
Składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę J i J P. nie posiadają przymiotu strony zarówno w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Brak przymiotu strony oznacza konieczność wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Niezależnie od powyższego organ wskazał, iż podane we wniosku zarzuty dotyczące niewykonania zawartej w dniu [...] sierpnia 1996r. ugody administracyjnej nie mogą być rozpatrywane w tym postępowaniu, gdyż zawarta ugoda nie dotyczy decyzji z [...] lipca 2004r. o pozwoleniu na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i J. P.
Zdaniem skarżących są oni stroną postępowania, gdyż przebudowa dachu objęta decyzją o pozwoleniu na budowę dotyczy tej części obiektu, która objęta jest ugodą z 1996r.
W sprawie przebudowy dachu została już raz wydana decyzja przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. i w tym postępowaniu posiadali przymiot strony. Inwestorzy tej przebudowy nie wykonali, mimo to organy wydały nową decyzję.
Decyzją z [...] lutego 2005r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę dokonaną przez organ I instancji.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stroną w sprawach z zakresu prawa budowlanego może być wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Sam fakt graniczenia z działką, na której realizowana jest inwestycja nie daje przymiotu strony właścicielom tej działki, gdy inwestycja ta nie oddziaływuje na sąsiednią nieruchomość.
Dodatkowo organ wskazał, iż projektowana inwestycja zgodna jest z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż znajduje się w odległości 4 m od granicy działki skarżących i w żaden sposób nie ogranicza sposobu zagospodarowania ich działki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli J. i J. P.
Wskazali, iż wbrew twierdzeniom organów, projektowana inwestycja oddziaływuje negatywnie na ich działkę i ogranicza możliwość jej zagospodarowania. Realizowana jest także niezgodnie z warunkami technicznymi.
Udzielenie pozwolenia na budowę na części obiektu objętej ugodą pozbawia ich możliwości wyegzekwowania warunków zawartej umowy.
Pismem z dnia 17.10.2005r. skarżący uzupełnili skargę przesyłając plik dokumentów i powtarzając argumenty przytoczone w skardze.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sądy administracyjne stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tym aspekcie stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w związku z czym skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dn. [...] lipca 2004r. Z tych też względów nie mogą być przedmiotem oceny Sądu inne orzeczenia, ani też zarzuty nie odnoszące się do skarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce wówczas, gdy żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zostanie wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela wielokrotnie wyrażony zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie pogląd, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustaleni uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1995r., sygn. akt I SA 1326/93). Bez znaczenia jest przy tym fakt czy podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji brał udział czy też nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji.
W niniejszym postępowaniu wskazać dodatkowo należy, że obecnie obowiązujący art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, znowelizowany ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), który wszedł w życie dnia 11 lipca 2003r., skonkretyzował krąg podmiotów mogących być stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę określając, iż są nimi inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Krąg podmiotów, które mogą być stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę ulega rozszerzeniu i należą do niego strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu administracji wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2004r. Zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...], jak i w odwołaniu wniesionym od decyzji Wojewody [...] skarżący nie wykazali własnego interesu prawnego.
Jak to zostało wyżej wyjaśnione o przymiocie strony decyduje istnienie przepisu prawa materialnego wskazującego na własne prawa lub obowiązek podmiotu, który podlega skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1991r., sygn. akt III ARN 13/91).
Zasadnie uznał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż fakt zawarcia w dniu [...] sierpnia 1996r. ugody między skarżącym J. P. a inwestorami dotyczącej sposobu zadaszenia części wyższej i niższej hurtowni – magazynu wód mineralnych nie oznacza, iż obecnie skarżący mają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na przebudowę dachu tej hurtowni w celu uzyskania poddasza użytkowego.
Z akt administracyjnych nie wynika, aby inwestycja ta naruszała uzasadnione interesy skarżących. Jest ona także zgodna z przepisami
określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż oddalona jest o 4 m od granicy z działką skarżących.
Reasumując wskazać należy, iż brak interesu prawnego skarżących J i J. P. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2004r. w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych pozbawił ich legitymacji czynnej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności przez podmiot nie będący stroną skutkować musi odmową wszczęcia postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło