VII SA/Wa 495/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-18
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania o wpis budynku do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania o wpis budynku do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ wpis taki ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę. W związku z tym, zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę było zasadne. Skarga została oddalona jako niezasadna, a postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania nie naruszało prawa.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku biurowego. Prezydent odmówił wydania pozwolenia, a następnie, po uchyleniu tej decyzji przez WSA, postanowieniem zawiesił postępowanie w sprawie. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, uznając, że wszczęcie postępowania o wpis budynku do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne. Spółki wniosły skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Odrzucenie skargi [...] Sp. z o.o. oraz oddalenie skargi [...] S.A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] oraz [...] S.A. w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. odrzuca skargę [...] Sp. z o.o. w [...], II. oddala skargę [...] S.A. w [...].
I. Stan sprawy
1. Wojewoda ...postanowieniem z dnia [...] styczna 2014 r. nr [...] po
rozpoznaniu zażalenia spółek [...] S.A. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. na postanowienie Prezydenta [...]z dnia [...]
września 2013 r. nr [...]zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w
sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku biurowego usytuowanego przy ul.
[...]w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...]- utrzymał w
mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa.
2. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] podał, że w dniu [...]
listopada 2011 r. spółka [...] S.A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na
rozbiórkę budynku biurowego usytuowanego przy ul. [...]w [...], na
działce nr ew. [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent [...]odmówił wydania
pozwolenia na rozbiórkę tego budynku, z uwagi na brak uzgodnienia przedmiotowej
inwestycji ze [...] Konserwatorem Zabytków.
Od decyzji tej odwołanie wniosła spółka [...] S.A., a Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej
instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi
inwestora, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 619/13 uchylił
zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję organu
pierwszej instancji.
Następnie, ponownie rozpatrując wniosek spółki [...] S.A. w sprawie wydania
pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku, Prezydent [...]
postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...]zawiesił z urzędu
postępowanie administracyjne w sprawie. Na rozstrzygniecie to zażalenie złożyły spółki
[...] S.A. z siedzibą w [...] oraz [...]Sp. z o.o.
reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego R. K.
3. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z
Sygn. akt VII SA/Wa 495/14
art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji obligatoryjnie zawiesza postępowanie, jeżeli
rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia
zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie
orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed
właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego
zagadnienia prawnego. Zagadnienie to jest zagadnieniem otwartym, tzn. nie było
przedtem prawomocnie - ostatecznie - przesądzone na właściwej drodze. Zatem w
sytuacji zawieszenia postępowania ze względu na zagadnie wstępne, przyczyna
uzasadniająca zawieszenie postępowania ustępuje w chwili gdy rozstrzygnięcie
zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały. Organ
administracji jest zobowiązany w takiej sytuacji podjąć postępowanie z urzędu lub na
wniosek strony, zgodnie z art. 97 § 2 kpa.
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzależnione jest
od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku;
b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania
administracyjnego zależy od uprzedniemu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego
przez inny organ lub sąd; c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Przy czym, jeśli chodzi o drugą przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy
pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
Zdaniem organu, z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w niniejszym
przypadku wszystkie trzy przesłanki warunkujące zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa,
wystąpiły. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz z uzasadnienia
zaskarżonego postanowienia wynika, że organ pierwszej instancji zawiesił
przedmiotowe postępowanie w związku z wpłynięciem w dniu 11 września 2013 r. do
organu pierwszej instancji zawiadomienia [...] Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2013 r. o wszczęciu z urzędu postępowania
administracyjnego w sprawie wpisania do rejestru zabytków Domu [...]
"[...]", położonego w [...] przy ul. [...], dzielnica [...], działka
ewidencyjna nr [...], obręb [...].
W ocenie Wojewody [...] podana przez organ pierwszej instancji
okoliczność uzasadniająca zawieszenie niniejszego postępowania, stanowi
Sygn. akt VII SA/Wa 495/14
zagadnienie wstępne, którym w niniejszym przypadku jest wydanie rozstrzygnięcia
przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Organ wskazał, że zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na
rozbiórkę budynku biurowego usytuowanego przy ul. [...]w [...], na
działce nr ew. [...] jest zasadne, gdyż zachodzi związek przyczynowy pomiędzy
postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę inwestycji a
rozstrzygnięciem postępowania w przedmiocie wpisania tego budynku do rejestru
zabytków, i przytoczył stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt
VII SA/Wa 379/10.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego
rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2014 r.
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] Sp. z o.o. [...] oraz [...] S.A. w [...]; zarzucając:
1) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie, tj. przez błędne uznanie, że wszczęcie postępowania administracyjnego
z urzędu przez [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie
wpisania do rejestru zabytków budynku przy ul. [...]stanowi zagadnienie
wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i skutkuje koniecznością zawieszenia
postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, co w konsekwencji prowadziło do:
2) naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa poprzez jego
niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta [...]z
dnia [...] września 2013 r. nr [...]-
- wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...]
oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...]
września 2013 r.
2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i
podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sygn. akt VII SA/Wa 495/14
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje
kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co
oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy
administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ
na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn.
zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i
wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Skarga [...] Sp. z o.o w [...] została odrzucona,
ponieważ podmiot taki w dniu składania w niniejszej sprawie skargi do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. w dniu 14 lutego 2014 r. nie istniał - co
wynika zarówno z Krajowego Rejestru Sądowego jak również z pisma z dnia 3 kwietnia
2014 r. pełnomocnika zawodowego, który wniósł przedmiotową skargę, bowiem [...] Sp. z o.o w [...] w dniu [...] grudnia 2013 r. została przekształcona
w [...] Sp. z o.o. [...] - a w skardze z dnia 14
lutego 2014 r., jak podał pełnomocnik, omyłkowo wskazano poprzednią formę prawną
skarżącej spółki.
3. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [...] utrzymał w mocy
postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r. zawieszające z
urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę
budynku biurowego usytuowanego przy ul. [...] w [...], na działce nr
ew. [...].
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie
zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające
postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skarga [...] S.A. w [...]
została oddalona jako niezasadna.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia.
4.1. Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...] zaskarżonym
postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...]
Sygn. akt VII SA/Wa 495/14
zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia
na rozbiórkę budynku biurowego usytuowanego przy ul. [...]w [...],
na działce nr ew. [...], uznając, że wynik postępowania o wpis obiektu do rejestru
zabytków jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza
postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego
rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez zagadnienie
wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które
wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, a do którego rozstrzygnięcia nie
jest uprawniony organ prowadzący to postępowanie, lecz inny organ lub sąd, a
rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem koniecznym wydania decyzji przez ten
organ.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia
łącznie trzech przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku, b)
rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania
administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez
inny organ lub sąd, c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W razie
wystąpienia łącznie trzech przesłanek, organ administracji publicznej obowiązany jest
zawiesić postępowanie (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania
administracyjnego, komentarz, 10. Wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa
2009, s. 359-361).
4.2.. Zgodnie z art. 39 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.
t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z pón. zm.), pozwolenie na rozbiórkę obiektu
budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane po uzyskaniu decyzji
Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do
spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru
zabytków (ust. 2), zaś w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów
niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków,
pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w
uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Oznacza to zatem, że w stosunku do obiektów wpisanych do rejestru zabytków -
decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego poprzedzać musi decyzja o
Sygn. akt VII SA/Wa 495/14
skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków, a w stosunku do obiektów niewpisanych do
rejestru a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na rozbiórkę obiektu
budowlanego zapada w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków.
Zauważyć jednakże należy, że przepisy nie regulują w sposób szczególny
sytuacji, w której dopiero zostało wszczęte postępowanie o wpisanie budynku do
rejestru zabytków.
Zdaniem Sądu, sprawa wszczętego postępowania o wpis budynku przy ul.
[...]na działce nr ew. [...] w [...] jest zagadnieniem wstępnym w
stosunku do postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego
obiektu, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Dokonanie bowiem wpisu danego obiektu
do rejestru zabytków ma istotne znaczenie i wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie
pozwolenia na rozbiórkę, skoro w stosunku do obiektu budowlanego wpisanego do
rejestru zabytków pozwolenie na rozbiórkę może być wydane dopiero po uzyskaniu
decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu tego obiektu z rejestru
zabytków.
Niniejszy skład orzekający podziela w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 22
czerwca 2010 r. sygn. akt VIS SA/Wa 379/10.
IV. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone
wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a
mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego,
w tym podniesionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia
zaskarżonego postanowienia.
V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 151
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (j.t. Dz. II. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło