VII SA/Wa 619/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-05
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę, uwzględniając zmianę użytkownika wieczystego nieruchomości w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Organ nie zapewnił czynnego udziału wszystkim stronom postępowania, w tym spółce, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w trakcie postępowania. Pominięcie tej strony stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a., co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Spółki B. [...] Sp. z o.o. i B. [...] S.A. wniosły skargę na decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] odmawiającą wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku. Skarżące spółki zarzuciły naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w tym niezapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom, ponieważ organ pominął spółkę B. [...] Sp. z o.o., która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w trakcie postępowania. Organy obu instancji nie uwzględniły tej zmiany.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skarg B. [...]Sp. z o.o. w [...]oraz B. [...]S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzję nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących B. [...]Sp. z o.o. w [...]oraz B. [...] S.A w [...]kwoty po 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]stycznia 2013r., Nr [...]Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania spółki B. [...] S.A. od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]maja 2012r., Nr [...]odmawiającej wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku biurowego usytuowanego przy ul. [...]w [...]na działce ewidencyjnej nr [...]z obr. [...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji organu I instancji, ponieważ odmowa uzgodnienia przez właściwego konserwatora zabytków, uniemożliwia wydanie decyzji o rozbiórce. Przesądza ona bowiem o tym, że wykonanie robót budowlanych na danym terenie nie dawałoby się pogodzić z zasadami ochrony konserwatorskiej tego terenu.
W świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 1097/06 mówiącego, że "decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, albo określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie jest wydana bez podstawy prawnej, a jedynie dotknięta została tylko wadą formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a.", organ uznał, że przesłanką taką nie jest również fakt powołania przez organ I instancji błędnej podstawy prawnej m. in. art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła B. [...]Sp. z o.o. w [...]oraz B. [...] S.A. w [...], dochodząc uchylania decyzji obu instancji.
Skarżące spółki zarzuciły naruszenie: art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a., poprzez niezapewnienie wszystkim stronom możliwości udziału w postępowaniu przed organem I oraz II instancji, co doprowadziło także do naruszenia art. 61 § 4, art. 73, art. 74, art. 81 i art. 109 k.p.a.; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz pominięcie okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy i nieustalenie stanu faktycznego sprawy; art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez wadliwość uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji w zakresie wyjaśnienia, w jaki sposób organ ustalił krąg stron postępowania; art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 7, art. 8, art., 19 oraz art. 23 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez ich nieprawidłową interpretację.
W skardze wskazano, że w momencie wszczęcia postępowania przed organem I instancji za jego strony uznawana była: spółka B. [...]S.A. z siedzibą w [...], będąca wnioskodawcą, a także - w chwili złożenia wniosku - użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę o numerze ewidencyjnym [...]z obrębu [...]przy ul. [...] w [...]oraz spółka E. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Natomiast w dniu [...]lutego 2012 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i własność posadowionego na niej budynku zostało nabyte przez spółkę B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], a okoliczność ta została pominięta przez organ odwoławczy.
Powołując się na orzecznictwo sądowe między innymi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 483/11, opubl. LEX nr 896432, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1080/06, skarżące uznały, że organy obu instancji obowiązane były uwzględnić fakt, iż w toku postępowania zmienił się podmiot, będący użytkownikiem wieczystym nieruchomości.
Zdaniem skarżących, wydając skarżoną decyzję organ nie tylko pominął okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, które powinny być mu znane z urzędu (rejestr gruntów), ale także zaniechał oczywistych i prostych czynności zmierzających do ich ustalenia (sprawdzenie stanu księgi wieczystej, dostępnej w Internecie). Stanowi to naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 28 k.p.a., poprzez nie zapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom, tj. pominięcie B. [...]Sp. z o.o. w [...]. Nie powiadomienie skarżącej o prowadzonym postępowaniu powodowało w konsekwencji naruszenie obowiązku powiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), umożliwienia im aktywnego uczestnictwa w postępowaniu, tj. m.in. umożliwienia dostępu do akt sprawy (art. 73 i 74 k.p.a.) oraz zgłoszenia dowodów (art. 78 k.p.a.), zawiadomienia o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu (art. 79 § 1 k.p.a.), umożliwienia wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji (art. 81 k.p.a.), czy wreszcie obowiązek doręczenia stronom pisemnej decyzji, bądź ogłoszenia jej ustnie (art. 109 k.p.a.), lub zawiadomienia o niej w trybie art. 49 k.p.a.
W skardze, podniesiono również, że to na organie ciąży obowiązek ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Oznacza to, że już w chwili wydania skarżonej decyzji spełnione były przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto prawo do udziału w postępowaniu dotyczy wszystkich jego stadiów, przeciwny zaś wniosek prowadziłby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ I jak i II instancji nie wyjaśnił w jaki sposób ustalił krąg stron postępowania, przez co doszło do naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Sąd stwierdza, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.) .
Sąd podziela zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Obowiązkiem organu na każdym etapie postępowania jest zapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności organ orzekający obowiązany jest ustalić stan faktyczny, który istnieje w dniu wydania decyzji.
Z zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji.
Niniejsze postępowanie prowadzone było w przedmiocie żądania wydania pozwolenia na rozbiórkę - art. 39 ustawy Prawo budowlane. Krąg stron tego postępowanie określa przepis art. 28 k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie było prowadzone z udziałem stron: spółki B. [...] S.A. z siedzibą w [...], która była wnioskodawcą i w chwili złożenia wniosku także użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę o numerze ewidencyjnym [...]z obrębu [...]przy ul. [...]w [...] oraz spółki E. [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Organy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę, że w dniu [...]lutego 2012 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i własność posadowionego na niej budynku zostało nabyte przez spółkę B. [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Tym samym w toku postępowania nie zagwarantowano udziału stronie tego postępowania, wg stanu prawnego aktualnego na datę wydawania decyzji.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1lit b, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło