VII SA/Wa 498/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi A.W., I.W., J.W., K.W. i M.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części I. uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji; II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A.W., I.W., J.W., K.W. i M.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) listopada 2010r., znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po wszczęciu na wniosek A. W., M. K., I. W., J. W. i K. W. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 1998r., Nr (...) utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy I. nr (...) z dnia (...) lipca 1998r. nakazującą A. i M. W. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót tj. budowy stałego ogrodzenia od strony ulicy (...) , w pasie drogowym przy nieruchomości położonej wsi L. dz. nr ew. (...), w Gminie I. oraz przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego we wsi L. zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej nr (...) z dn. 28 września 1989r. - stwierdził nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 1998r., Nr (...) oraz decyzji Wójta Gminy I. nr (...) z dnia (...) lipca 1998r., w części nakazującej M. W. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót tj. budowy stałego ogrodzenia od strony ulicy oraz przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego wsi L., w pozostałym zakresie odmawił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu organ przestawił charakter i zakres postępowania prowadzanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i wyjaśnił, że skierowanie decyzji do osoby, która nie mogła być stroną postępowania oznacza, że jest ona dotknięta wada rażącego naruszenia prawa, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z akt postępowania zakończonego decyzją nakazującą A. i M. W. rozbiórkę ogrodzenia wynika, że M. W. zmarł w dniu (...) lipca 1995r., a więc przed wszczęciem tego postępowania. Organ więc nie mógł orzekać o prawach bądź obowiązkach osoby zmarłej. Utrzymując w mocy decyzję w pozostałym zakresie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nadłożenie w decyzji wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego na inwestora obowiązku przywrócenia do stanu zgodnego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego realizowanych robót budowlanych nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Decyzją z dnia (...) grudnia 12010r., znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku A. W., M. K., I. W., J. W. i K. W. o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonej decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) listopada 2010r. - utrzymał w mocy własną decyzje z (...) listopada 2010r. Organ powtórzył argumentację zawartą w decyzji z (...) listopada 2010r. i dodatkowo wyjaśnił, że kontrolowana decyzja Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 1998r. oraz Wójta Gminy I. z (...) lipca 1998r. skierowane zostały do osoby nieistniejącej, co powoduje ich wadliwość w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli A. W., J. W., M. K., I. W. i K. W. Skarżący zakwestionowali zasadność nakazu rozbiórki ogrodzenia wskazując, że ogrodzili swoja nieruchomość, a twierdzenie organu o przekroczeniu linii rozgraniczających pas drogowy jest bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów. W niniejszej sprawie decyzjami Wójta Gminy I. i Wojewody (...) będącymi przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności orzeczono nakaz rozbiórki samowolnie zrealizowanego ogrodzenia naruszającego linie rozgraniczające pas drogowy oraz " nakazano przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego wsi L. zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej Nr (...) z dnia 28 września 1989r.". Decyzja Wójta Gminy I. z dnia (...) lipca 1989r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 1998r. skierowane zostały do A. i M. W. W sprawie jest niesporne, że w dacie orzekania M. W. nie mógł być adresatem decyzji, gdyż zmarł w dniu (...) lipca 1995r., a więc przed wszczęciem postępowania w przedmiocie samowolnie wykonanego ogrodzenia . Zgodzić należy się zatem ze stwierdzeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że kontrolowane decyzje w części nakazującej M. W. wykonanie rozbiórki samowolnie wykonanego ogrodzenia są dotknięte kwalifikowaną wadliwością. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że postępowanie administracyjne toczące się z udziałem osoby nieżyjącej dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa gdyż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią, co oznacza, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej musi być ponadto ocenione jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa., jak prawidłowo zakwalifikował to organ. Sąd nie może jednak podzielić stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż kontrolowana decyzja w części nakazującej A. W. rozbiórkę ogrodzenia i przywrócenie do stanu zgodnego z ustaleniami planu odpowiadają prawu. Przede wszystkim wskazać należy, ze decyzja Wójta Gminy I. z dnia (...) lipca 1998r. wydana została na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, przyznawał właściwemu organowi kompetencje do nakazania, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu. Powyższe oznacza, że na jego podstawie organ nie mógł orzec nakazu przywrócenia, zresztą niewiadomo czego skoro ogrodzenie nakazano rozebrać, do stanu zgodnego z ustaleniami Planu z 1989r. Kontrolowana decyzja w zakresie wskazanego obowiązku nie zawiera żadnego uzasadnienia. Podkreślić należy, że w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji obowiązany jest dokonać weryfikacji decyzji z punktu widzenia jej kwalifikowanej wadliwości określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. i to niezależnie od tego czy prowadzi postępowanie z urzędu czy na wniosek strony. Oznacza to, że niezależnie od zakresu wniosku inicjującego postępowanie powinien zbadać czy kontrolowana decyzja nie jest dotknięte którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W niniejszej sprawie organ takiego postępowania nie przeprowadził. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji.