VII SA/Wa 516/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 10 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] J. O. ("skarżąca") wniosła 13 listopada 2018 r. skargę na postanowienie Wojewody [...] ("Wojewoda") nr [...] z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] ("Starosta") nr [...] z [...] października 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. S. ("uczestniczka postępowania") pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej je decyzji uzasadniony tym, że odwołanie zostało niesłusznie uznane za złożone z uchybieniem terminu, a wykonanie decyzji Starosty pociągnie za sobą nieodwracalne skutki faktyczne i prawne. Pismem z 12 marca 2019 r. uczestniczka postępowania sprzeciwiła się temu wnioskowi, wskazując, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania budowy na jej działce. Pismem z 4 lipca 2019 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej uzupełnił jej skargę oraz podtrzymał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu i aktu go poprzedzającego. Wskazał, że wykonanie decyzji "z wysokim prawdopodobieństwem doprowadzi do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom Skarżącej". W ocenie pełnomocnika, kubatura i rozmiar budynku wskazują na znaczne oddziaływanie tego budynku na działkę skarżącej w postaci zaburzenia obiegu i absorpcji wód opadowych, a także w postaci hałasu i zanieczyszczeń, głównie bytowych, pochodzących od przyszłych mieszkańców budynku. Nadto podniosła, że z uwagi na wybetonowanie parkingu inwestycja będzie pozbawiona powierzchni chłonnej, co stanowi bezpośrednie zagrożenie zalewania i podtapiania wodami opadowymi działki skarżącej i posadowionego na niej budynku wobec braku systemu odprowadzania wody deszczowej. W rezultacie dojdzie do zawilgocenia fundamentów budynku skarżącej i do jego degradacji, a przywrócenie stanu poprzedniego będzie wymagało poniesienia znacznych kosztów. W odpowiedzi uczestniczka postępowania w piśmie z 31 lipca 2019 r. podniosła, że zarzuty pełnomocnika skarżącej są nieprawdziwe, albowiem w projekcie budowlanym zaprojektowano system odwadniający. Wskazała, że od rozpoczęcia robót w marcu 2017 r. ani razu nie doszło do zalania ani podtopienia terenów sąsiednich. Ponadto kwestia ta była już przedmiotem wyjaśnień, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 3312/18, który nie znalazł podstaw do wstrzymania budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wnioskiem o wstrzymanie wykonania skarżąca objęła postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu oraz decyzję o pozwoleniu na budowę. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji lub postanowienia, jeżeli nie mają one przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy zatem tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 714/08). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonych nie wymagają czynności ze strony ich adresatów. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 470/14). Stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie do tej kategorii aktów prawnych się zalicza, albowiem nie podlega ono wykonaniu. Ponieważ jednak wnioskiem skarżąca objęła również decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę, stwierdzić należy, że decyzja ta wykonywana jest na ryzyko uczestniczki postępowania (inwestora), nie zaś skarżącej. Jakiekolwiek ewentualne nieprawidłowości, będące skutkiem realizacji tej inwestycji, obciążać będą inwestora i będą mogły skutkować nałożeniem na niego obowiązków przez organy nadzoru budowlanego, zaś w razie występowania niedogodności, które nie podlegają kognicji tych organów, skarżącej będzie przysługiwało prawo zwrócenia się do sądu cywilnego. Hipotetyczne twierdzenia skarżącej, że dochodzić będzie do zalewania i zanieczyszczania jej działki, nie są wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty odnoszące się do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie mogą być wzięte pod uwagę na etapie rozpoznawania niniejszego wniosku, albowiem dokonując oceny przesłanek do wstrzymania wykonania Sąd nie dokonuje kontroli merytorycznej skargi, a jedynie sprawdza, czy zachodzą podstawy do udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.