VII SA/Wa 531/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-10
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Artur Kuś, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja nośnika reklamowego na ścianie budynku, składającego się z materiału z nadrukiem zamocowanego do ściany za pomocą kotew i oświetlenia, stanowi roboty budowlane wymagające zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym, a w przypadku braku takiego zgłoszenia, czy organ nadzoru budowlanego może nakazać jego demontaż, nawet jeśli instalacja nastąpiła przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że instalacja nośnika reklamowego, składającego się z siatki wielkoformatowej z nadrukiem, konstrukcji wsporczej i oświetlenia, przymocowanego do ściany budynku za pomocą kotew, stanowi urządzenie reklamowe, którego instalacja wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W przypadku braku takiego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Ocena legalności robót budowlanych w kontekście zgodności z prawem powinna być dokonywana według przepisów aktualnie obowiązujących, a nie tych z dnia wykonania robót, co oznacza, że niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uzasadnia nakazanie demontażu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej B. sp. z o.o. demontaż nośnika reklamowego zainstalowanego na ścianie budynku wielorodzinnego. Organ I instancji stwierdził brak zgłoszenia montażu reklamy i jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło legalizację. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że ostatnie roboty budowlane (montaż siatki reklamowej) miały miejsce w 2018 r., a zatem należy oceniać zgodność z aktualnym planem. Spółka zarzucała, że instalacja kotew mocujących nastąpiła przed wejściem w życie planu i nie stanowiła robót budowlanych wymagających zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę
wUZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. dalej jako "P.b."), po rozpatrzeniu odwołania B.Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, utrzymał w moc ww. decyzję.
W przedmiotowej sprawie dniu [...] czerwca 2016r. upoważniony przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla W. (dalej: "PINB", "organ I instancji") przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. G. [...] w W. podczas, których stwierdzono, że na budynku wielorodzinnym na ścianie szczytowej od strony wschodniej zainstalowana jest reklama, składająca się z materiału z nadrukiem zamocowanym do ściany za pomocą kotew umieszczonych po obwodzie reklamy. Sporządzono protokół oględzin oraz dokumentację fotograficzną.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016r. zwrócono się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu W. z prośbą o przesłanie kopii wszelkich dokumentów dotyczących legalności montażu nośnika reklamowego od strony wschodniej na ścianie szczytowej budynku przy ul. G. [...] w W.
Wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2016r . zobowiązano właściciela przedmiotowej reklamy - [...] Sp. j. z siedzibą w W. do przedłożenia dokumentów dotyczących przedmiotowego nośnika reklamowego.
W dniu [...] września 2016 r. w siedzibie organu I instancji złożono kopie umowy najmu powierzchni reklamowej zawartej w dniu [...] maja 2015r. ze [...] Sp. j. z siedzibą w W. - Wspólnotą Mieszkaniową "G." oraz oświadczenie, iż baner został zamontowany [...] maja 2015 r.
Pismem z dnia [...] września 2016 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej poinformował PINB o braku dokumentów związanych z montażem nośnika reklamowego na ścianie budynku przy ul. G. [...] w W.
W dniu [...] października 2017r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności montażu nośnika reklamowego na ścianie szczytowej budynku wielorodzinnego przy ul. G. [...] w W..
W dnia [...] października 2017r. do organu I instancji wpłynęło pismo inwestora reklamy, w którym poinformowano, że firma [...] sp.j. nie jest aktualnie właścicielem nośnika, a umowa najmu z dnia [...] maja 2015 r. została rozwiązana.
W dniu [...] listopada 2017vr. upoważniony przedstawiciel PINB przeprowadził oględziny budynku przy ul. G. [...] w W. wraz z udziałem przedstawicieli Zarządu Wspólnoty oraz administrator. W trakcie czynności stwierdzono, iż na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego zainstalowano nośnik reklamowy z materiału z nadrukiem reklamowym zamocowanego do ścian za pomocą kotew umieszczonych po obwodzie reklamy. Sporządzono dokumentację fotograficzną. W protokole kontroli Oświadczono, że właścicielem przedmiotowego nośnika jest B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "strona skarżąca", "skarżąca spółka").
W dniu [...] stycznia 2018 r. przeprowadzono ponowne oględziny przedmiotowej nieruchomości podczas, których udział wziął przedstawiciel B.Sp. z o.o., przedstawicieli Zarządu Wspólnoty oraz administrator. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono zdemontowanie materiału z nadrukiem reklamowym oraz pozostawienie w ścianie stalowych elementów mocujących umieszczonych po obwodzie reklamy, jak również instalacji oświetleniowej. W protokole kontroli zawarto oświadczenia kotwy mocujące zostały zamontowane podczas budowy budynku przez developera w drugiej połowie 2013 r., a instalacja oświetleniowa w połowie 2017 r. Montażu reklamy nie zgłoszono do organów administracji architektoniczno-budowlanej, nie okazano dokumentów świadczących o jej legalności.
W dniu [...] września 2018 r. w wyniku kontroli ustalono, że na konstrukcji opisanej w protokole z dnia [...] stycznia 2018 r. ponownie zamocowano siatkę wielkoformatową z nadrukiem reklamowym.
Pismem z dnia [...] października 2018 r. strona skarżąca poinformowała organ I instancji, że przedmiotowa reklama została zainstalowana w drugiej połowie 2013 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nakazał skarżącej spółce doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu nośnika reklamowego składającego się z konstrukcji wsporczej wraz z zamocowaną siatką wielkoformatową oraz oświetleniem w postaci dwóch lamp halogenowych, zamocowanego na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. G. [...] w W.
Organ I instancji, przytaczając treść art. 29 ust 2 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. podniósł, że po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego zakwalifikowano realizację nośnika reklamowego zamontowanego na budynku przy ul. G. [...] w W., jako roboty budowlane niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę. lecz wymagające dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Organ podkreślił, że w archiwum Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu W. nie odnaleziono dokumentów świadczących o legalności nośnika reklamowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Powyższe stanowi przesłankę do zastosowania trybu art. 50-51 P.b. Jednakże zdaniem PINB okoliczności stwierdzone podczas postępowania dowodowego wskazują na brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w związku z faktem, że zrealizowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który określa Uchwała Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru po północnej i południowej stronie ulicy G. na odcinku od ul. G. do Kanału K. część I. Powyższy plan określa zasady sytuowania reklam, szyldów i słupów ogłoszeniowych, na terenie planu dopuszcza się sytuowanie reklam o powierzchniach nie większych niż 3mJ, w tym reklam dwustronnych o powierzchni każdej ze stron nie większej niż 3 m2 (...) (art. 6 ust. 2 pkt 2). Przedmiotowy nośnik reklamowy zamocowany jest na wysokości od 1-go do 4-go piętra budynku wielorodzinnego i posiada powierzchnię ekspozycyjną znacznie większa niż 3 m2. Wobec braku możliwości legalizacji przedmiotowych robót budowlanych, w ocenie PINB organ nadzoru budowlanego zobligowany jest zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Skarżąca spółka pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Postawiła zarzuty naruszenia:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie oraz prowadzenie postępowania pomimo braku legitymacji i podstaw prawnych do jego prowadzenia, albowiem zainstalowanie metalowych kołków [mocowań) oraz zawieszenie reklamy, nie stanowi robót budowlanych, ani nie znajduje się w katalogu robót budowlanych objętych zgłoszeniem [art. 30 P.b.);
2. art. 7, art 77 § 1, art 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak zebrania rozważenia oraz uwzględnienia całości materiału dowodowego w sprawie, w szczególności brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału i oparcie Decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż materiał reklamowy z metalowymi elementami mocującymi stanowi tablice i urządzenia reklamowe o których mowa w art. 29 ust 2 pkt 6 P.b., które to naruszenia doprowadziły do błędnego uznania, iż montażu nie zgłaszano do organów administracji architektoniczno-budowlanej, pomimo że nie mieści się on w zamkniętym katalogu art. 29-30 P.b.,
3. art 105 § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie toczącego się postępowania w sprawie, które jest bezprzedmiotowe.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art 29 ust 2 pkt 6 P.b. poprzez błędną jego wykładnię wydanie decyzji, mimo iż wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, nie wymaga pozwolenia na budowę.
2. art 51 ust 1 pkt 1, ust 7 i 83 ust 1 P.b. poprzez zastosowanie i prowadzenie postępowania zakończonego wydaniem Decyzji, podczas gdy reklama nie wypełnia definicji obiektu budowlanego, do którego miałaby mieć zastosowanie ustawa Prawo budowlane
3. art 51 ust 1 pkt 1 P.b. poprzez jego oczywiście błędne zastosowanie do instalacji wykonanych przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie obejmującym wykonane roboty, a w konsekwencji bezzasadną odmowę legalizacji przedsięwzięcia.
Ponadto strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci rozwiązania umowy najmu powierzchni reklamowej z dnia [...] grudnia 2013 r., zawartej pomiędzy D. Z. P. [Inwestor Budynku) a V. s.c. R. [...] w dniu [...] maja 2013 r., obejmującej przedmiotową powierzchnię ściany budynku, z których bezsprzecznie wynika iż instalacja pod reklamę oraz reklama istniały na ścianie budynku co najmniej od końca maja 2013 r., a zatem na długo przed wejściem w życie Uchwały Nr [...] Rady Miasta Stołecznego W. z dnia [...] stycznia 2014 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru po północnej i południowej stronie ulicy G. na odcinku od ul. G. do Kanału K.część I,
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków. Jednak, wbrew temu co stwierdza organ, przedmiotowy przypadek nie tyle nie jest objęty dyspozycją przepisu, co w ogóle nie stanowi robót budowlanych i nie podlega ustawie budowlanej in genere. Zamocowanie materiału z treścią reklamową nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane i tym samym nie znajduje się w katalogu robót budowlanych objętych zgłoszeniem tj. art. 30 tej ustawy.
Skarżąca wskazała, że umieszczanie reklam na budynkach wielorodzinnych - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, w brzmieniu nadanym mu rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 27 listopada 2009 r. (obowiązuje od 19 grudnia 2009 r.) jest możliwe pod warunkiem, że nie będą one ograniczać dziennego oświetlenia mieszkań. Jako że reklama została umieszczona na ścianie szczytowej bez okien, możliwość jej umieszczenia nie podlega wątpliwości, również dlatego że jest zgodna z wolą mieszkańców w wyrażoną uchwałą.
Skarżąca przywołała treść art. 3 pkt 6, art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 3 P.b. wskazując, że literalnie, reklama zamocowana jedynie za pomocą metalowych elementów (kołków), nie wypełnia definicji budynku, ani obiektu małej architektury, ani też budowli. Nie stanowi wolno stojącej trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej ani urządzenia reklamowego, gdyż jest to forma zupełnie nie posiadająca żadnej konstrukcji. Zdaniem skarżącej spółki brak możliwości zakwalifikowania ww. instalacji do jakiejkolwiek kategorii urządzenia, wyklucza stosowanie ustawy Prawo budowlane, a co za tym idzie zasadność prowadzonego postępowania oraz legalność wydanej decyzji.
Ponadto strona skarżąca podkreśliła, że reklama ta została umieszczona na budynku najpóźniej w maju 2013 r., a więc na długo przed wejściem w życie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zanim wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, kotwy montażowe były już zainstalowane i nie były w chwili montażu niezgodne z jakimkolwiek postanowieniem planu. Prezentowane przez organ wydający decyzję stanowisko narusza zasadę ochrony praw nabytych.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że roboty budowlane polegające na instalacji nośnika reklamowego na budynku przy ul. G. [...] w W. wymagały zatem uprzedniego zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, którym inwestor nie dysponuje. Wykonanie zaś robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia wypełnia dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. i tym samym organy nadzoru budowlanego zobowiązane są ocenić te roboty w aspekcie ich zgodności z przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego. Ratio legis art. 51 P.b. polega przy tym na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w chwili wydawania przez organ rozstrzygnięcia. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 P.b. jest bowiem doprowadzenie robót do takiego stanu, który nie stanowi naruszenia obowiązującego porządku prawnego, w tym przepisów prawa miejscowego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, że sporny nośnik reklamowy został zainstalowany na budynku przy ul. G. [...] w W., przed obowiązywaniem ww. planu zagospodarowania przestrzennego, organy wyjaśnia, że jak wynika z protokołu kontroli PINB sporządzonego w czasie oględzin z dnia [...] stycznia 2018 r. materiał z nadrukiem reklamowym spornej reklamy został zdemontowany i pozostawione zostały stalowe elementy mocujące w ścianie umieszczone po obwodzie reklamy oraz instalacja oświetleniowa. Ponowna kontrola przeprowadzona w dniu [...] września 2018 r. wykazała natomiast - co potwierdza dokumentacja fotograficzna - że do ww. elementów ponownie zamocowano siatkę wielkoformatowa z nadrukiem reklamowym. całość spornego nośnika reklamowego stanowią zarówno elementy mocujące w ścianie, instalacja oświetleniowa, jak i siatka z nadrukiem. Jeżeli więc przy przedmiotowym nośniku ostatnie roboty budowlane w postaci instalacji powierzchni reklamowej do istniejących w ścianie mocowań wykonano w 2018 r., to niezależnie od tego kiedy inwestor zamontował elementy mocujące do tej tablicy, zgodność reklamy z przepisami prawa należy oceniać w odniesieniu do przepisów obowiązujących w chwili zakończenia inwestycji, tj. zamocowania siatki wielkoformatowej z nadrukiem reklamowym.
Nie jest zatem uzasadnione twierdzenie, że sporne urządzenie reklamowe w niezmienionym kształcie istniało przed wejściem w życie obowiązujących przepisów planistycznych. Z akt sprawy wynika bowiem, że przy konstrukcji tej reklamy wykonano co najmniej roboty demontażowe powierzchni ekspozycyjnej, a następnie ją ponownie zamocowano. W ocenie organu przedmiotowy nośnik reklamowy wykonano w 2018 r., dlatego też należy zweryfikować jego zgodność z obowiązującymi wtedy przepisami planistycznymi.
Zdaniem organu wielkość spornego nośnika reklamowego przekracza dopuszczone przepisami planistycznymi wymiary, co oznacza konieczność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w myśl przepisu art. 51 P.b.
Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w W., która postawiła zarzuty:
I. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 15 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i prawa strony do wszechstronnej i niezależnej oceny jej sytuacji przez organ II instancji,
2. art 7, art 77 § 1, art 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak rozważenia oraz uwzględnienia całości materiału dowodowego w sprawie, w szczególności brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału i oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż:
a. doszło do montażu "nośnika reklamowego" w styczniu 2018 r., podczas gdy kotwy mocujące stanowiące jedyne trwałe urządzenie budowlane, są umieszczone na wschodniej ścianie szczytowej budynku przy ul. G. [...], niezmiennie przez okres 6 lat, a zatem jeszcze przed wejściem w życie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przeprowadzeniem kontroli w styczniu 2018 r., co bezsprzecznie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału i jednoznacznie przeczy ustaleniom organu II inst.,
b. instalacja (montaż) siatki reklamowej na istniejących kotwach mocujących stwierdzona we wrześniu 2018, po wcześniejszym demontażu w styczniu 2018 r., stanowi wykonanie robót budowlanych, z którymi wiąże się zakończenie inwestycji, tj. stanowi "ostatnie roboty" wykonane przez inwestora w ramach zamierzenia, która to okoliczność nie wynika z żadnego z przeprowadzonych w sprawie dowodów i jest logicznie sprzeczna z funkcją jaką pełnią kotwy mocujące, które stanowią urządzenie wielokrotnego użytku, a zatem żadna stwierdzona wymiana lub montaż siatki reklamowej na istniejącym urządzeniu nośnym, nie skutkuje wykonaniem (nowych) robót budowlanych lub ich zakończeniem, z którymi to Prawo budowlane wiąże obowiązek ich zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej,
c. instalacja - montaż siatki stwierdzony we wrześniu 2018 stanowi zakończenie (w domyśle wcześniej rozpoczętego) zamierzenia, a zatem że "przedmiotowy nośnik reklamowy wykonano w 2018 r.", które to stwierdzenie nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym materiale i jest wewnętrznie sprzeczne z ustaleniami organu II inst., który z jednej strony uznaje wykonanie całości spornego nośnika reklamowego, na który składa się urządzenie mocujące, siatka oraz oświetlenie reklamowego, w 2018 r., a z drugiej przyjmuje, iż kotwy mocujące istniały wcześniej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż zgodność reklamy z przepisami prawa (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) oceniać należy według przepisów planistycznych obowiązujących 2018 r., gdyż wówczas wykonano "ostatnie roboty budowlane",
3. art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie oraz prowadzenie postępowania pomimo braku legitymacji i podstaw prawnych, albowiem zainstalowanie metalowych kołków (mocowań) oraz zawieszenie reklamy, nie stanowi robót budowlanych, ani nie znajduje się w katalogu robót budowlanych objętych zgłoszeniem (art. 30 P.b.),
4. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak umorzenia toczącego się postępowania w sprawie, które jest bezprzedmiotowe, w odniesieniu do stwierdzonego w 2018 r. montażu siatki z nadrukiem reklamowym;
II. przepisów prawa materialnego:
5. art. 51 ust 1 pkt 1, ust 7 i 83 ust. 1 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania zakończonego wydaniem decyzji, podczas gdy reklama nie wypełnia definicji obiektu budowlanego, do którego miałaby mieć zastosowanie Prawo budowlane,
6. art 29 ust 2 pkt 6 P.b. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie że zamontowanie kotew stanowi montaż tablic lub urządzeń reklamowych, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, tj. na wypadek uznania iż zainstalowane na ścianie budynku urządzenia wymagały zgłoszenia robót:
7. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust 7 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy tj. do instalacji wykonanych przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania oraz nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu, podczas gdy nie ma podstaw do takiego żądania wobec istnienia mocowania reklamy od maja 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej odmowy legalizacji przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając, że w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia z tablicą reklamową, ani z urządzeniem, gdyż wówczas konstrukcja urządzenia reklamowego jest bardziej skomplikowana. Ostateczna kwalifikacja konkretnych robót budowlanych, jako wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, dokonania zgłoszenia, czy też zwolnienia z obu tych obowiązków, należy do właściwego miejscowo organu administracji architektoniczno-budowlanej, który na podstawie pełnej znajomości stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest kompetentny do zajęcia stanowiska w tym zakresie. W ocenie strony skarżącej organ II instancji do żadnych z powyższych wątpliwości się nie odniósł, ani nie wskazał na jakiej podstawie kwalifikuje wywieszenie siatki reklamowej na budynku, jako wykonanie urządzenia reklamowego czy tablicy reklamowej, co uzasadniałoby zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane, posługując się jedynie ogólnym pojęciem "nośnika reklamowego", nie znanego Prawu budowlanemu. Strona skarżąca ponownie podkreśliła, że literalnie reklama zamocowana jedynie za pomocą metalowych elementów (kołków), nie wypełnia definicji budynku, obiektu małej architektury czy budowli. Nie stanowi wolno stojącej trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej ani urządzenia reklamowego, gdyż jest to forma zupełnie nie posiadająca żadnej konstrukcji. Ponownie także wskazała, że montaż omawianego urządzenia miał miejsce przed wejściem w życie ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest skarga [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. W. nakazującą B.Sp. z o.o. z siedzibą w W. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu nośnika reklamowego składającego się z konstrukcji wsporczej wraz z zamocowaną siatką wielkoformatową oraz oświetleniem w postaci dwóch lamp halogenowych, zamocowanego na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. G. [...] w W..
Podstawą materialnoprawną decyzji wydanych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego są przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 P.b.
Stosownie do ww. przepisów "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego" (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.). Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 P.b.).
Odnosząc się do trybu postępowania zawartego w przepisie art. 51 Prawa budowlanego wskazać należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. Nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Taki stan faktyczny zaistniał w rozpoznawanej sprawie, w której w wyniku kilkukrotnych oględzin ustalono, że na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy. ul. G. [...] w W. zainstalowano nośnik reklamowy z materiału (siatkę wielkoformatową) z nadrukiem reklamowym zamocowany do ścian za pomocą kotew umieszczonych po obwodzie reklamy oraz z zainstalowanym oświetleniem halogenowym. Ustalono też, że nie dokonano zgłoszenia przedmiotowego nośnika w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
Należy podkreślić, iż istota sporu zaprezentowana w skardze sprowadzała się głównie do kwalifikacji prawnej przedmiotowego urządzenia reklamowego Zdaniem strony skarżącej omawiany obiekt nie objęty dyspozycją przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6,w ogóle nie stanowi robót budowlanych i nie podlega ustawie budowlanej in genere. Zamocowanie materiału z treścią reklamową nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane i tym samym nie znajduje się w katalogu robót budowlanych objętych zgłoszeniem tj. art. 30 tej ustawy. Strona skarżąca podkreślała, że omawiany obiekt nie tablicą reklamową, ani z urządzeniem, gdyż wówczas konstrukcja urządzenia reklamowego jest bardziej skomplikowana. Literalnie reklama zamocowana jedynie za pomocą metalowych elementów (kołków), nie wypełnia definicji budynku, obiektu małej architektury czy budowli.
W ocenie Sądu należało podzielić przyjęte przez organy nadzoru budowlanego stanowisko, że obiekt ten to urządzenie reklamowe, na instalowanie którego wymagane jest zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Podkreślić należy, że przepisy art. 29 - 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zawierają zamknięty katalog robót budowlanych, w stosunku do których ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, zastępując go wymogiem zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, uprawniając jednocześnie właściwy organ do wniesienia w określonych ustawowo warunkach i terminie decyzji o sprzeciwie.
I tak, stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, obowiązkiem zgłoszenia objęte zostały roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowywanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Użyty, w redakcji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy P.b. termin "instalowanie" nie obejmuje wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz zawiera takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem. Jeżeli więc wykonanie jakichś robót budowlanych ma być zakwalifikowane jako instalowanie, to wówczas powinno nastąpić przymocowanie (połączenie, przyłączenia) urządzenia instalowanego do innego obiektu w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia bądź naruszenia struktury obiektu "podstawowego" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 360/10 czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 roku, sygn. akt VII SA/Wa 858/17 ).
W ocenie Sądu, w świetle powyższego, omawiany nośnik reklamowy - siatka wielkoformatowa z nadrukiem reklamowym zamocowany do ścian za pomocą kotew umieszczonych po obwodzie reklamy oraz z zainstalowanym oświetleniem halogenowym - stanowi typowy przykład urządzenia reklamowego, zainstalowanego (przymocowanego) do innego obiektu (ściany budynku przy ul. G. [...] w W.- w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia, tj. urządzenia o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. Tym samym roboty budowlane wykonane w przedmiotowej sprawie, a polegające na montażu reklamy siatki wielkoformatowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem dwoma lampami halogenowymi na ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. G. w W. zakwalifikować należało jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. Potwierdzenie, że urządzenia reklamowe w postaci jak w niniejszej sprawie są urządzeniami o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b., można znaleźć m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2652/15 czy też wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1147/13.
Skoro inwestor wykonał montaż urządzenia reklamowego bez zgłoszenia, to przy takiej samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie art. 50-51 P.b.. Przepisy te mają bowiem zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b tejże ustawy.
Niezgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiała jednak jej legalizację. Jak prawidłowo ustalił organ I instancji, zrealizowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który określa Uchwała Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru po północnej i południowej stronie ulicy G. na odcinku od ul. G.do Kanału Ka. część I. Powyższy plan określa zasady sytuowania reklam, szyldów i słupów ogłoszeniowych, na terenie planu dopuszcza się sytuowanie reklam o powierzchniach nie większych niż 3 m2, w tym reklam dwustronnych o powierzchni każdej ze stron nie większej niż 3 m2 - art. 6 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały. Przedmiotowy nośnik reklamowy zamocowany jest na wysokości od 1-go do 4-go piętra budynku wielorodzinnego i posiada powierzchnię ekspozycyjną znacznie większa niż 3 m2. Strona skarżąca nie negowała ustalonej przez organy powierzchni omawianego nośnika
Wobec niemożliwości zalegalizowania przedmiotowego urządzenia reklamowego, organy nadzoru budowlanego miały obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę - demontaż nośnika reklamowego wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem. Podkreślić należy, że zasadnym było zatem nakazanie demontażu zarówno siatki jak i konstrukcji wsporczej waz z oświetleniem, ponieważ są one związane nieodłącznie z siatką reklamową, pełnią funkcję podtrzymującą i doświetlającą zamontowaną płachtę reklamową. Istotą było to, że siatka reklamowa wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem tworzą jedną funkcjonalną całość, jedno urządzenie.
Tym samym bezzasadne były zarzuty dotyczące naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 7 i art. 83 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b..
Ponadto skarżąca spółka podniosła zarzut, że reklama ta została umieszczona na budynku najpóźniej w maju 2013 r., a więc na długo przed wejściem w życie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zanim wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, kotwy montażowe były już zainstalowane i nie były w chwili montażu niezgodne z jakimkolwiek postanowieniem planu. Zdaniem skarżącej prezentowane przez organ wydający decyzję stanowisko narusza zasadę ochrony praw nabytych.
W ocenie Sądu powyższy zarzut jest bezpodstawny. Wskazać należy, że o ile ocena dotycząca ustalenia, czy sporne roboty zostały wykonane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 P.b. dokonywana jest na podstawie stanu prawnego obowiązującego na dzień wykonania tych robót, o tyle oceny w zakresie legalizacji robót wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 P.b. i doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem należy dokonać w odniesieniu do aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Ratio legis art. 51 P.b. polega bowiem na wymuszeniu na inwestorze realizującym roboty budowlane w warunkach, które zgodnie z art. 50 ust. 1 P.b. nie są akceptowane z punktu widzenia ich legalności, doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem, a nie prawem obowiązującym na dzień ich realizacji. Tylko w sytuacji stwierdzenia, że roboty wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 P.b. są zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami, możliwe jest odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie wymagane było zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi robót budowlanych polegających na instalacji przedmiotowego nośnika. Prawidłowo też dokonały oceny w zakresie legalizacji robót wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 P.b. i doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem w odniesieniu do aktualnie obowiązujących przepisów prawa, tj. do aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższego bezpodstawna jest argumentacja strony zmierzająca do wykazania, iż w chwili instalacji przedmiotowej reklamy nie obowiązywał aktualny plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego instalacja reklamy jest zgodna z prawem.
.W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wbrew zarzutom skarżącej, nie dopuścił się również obrazy unormowań zawartych w przepisach art. 6, art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 105 § 1 k.p.a.
Dokonując analizy zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając obie sporne decyzje oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej pdecyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem , uzasadnioną interesem skarżącej.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło