VII SA/Wa 535/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. odmawiającego P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu [...] kwietnia 2015 r. (data stempla Biura Podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący – P. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona, syn i dwie córki. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie wielkości 62 m2, nieruchomość rolną wielkości 2,4 ha oraz kamienicę w T. Podał, że jego dochód miesięczny z wynajmu kamienicy wynosi 3500 zł brutto, a dochód żony wynosi 3500 zł brutto. Wskazał, że jego syn studiuje we Wrocławiu co generuje koszt ok. 2.000 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 3 lutego 2015 r. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie m.in. do nadesłania kopii dokumentu PIT z rozliczeniem podatku dochodowego za 2014 r. (ew. 2013 r. w przypadku gdy nie dokonano rozliczenia za 2014 r.) wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz nadesłanie kopii wyciągu bankowego wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. W sprzeciwie wskazał, że dochód jego żony należy pomniejszyć o kwotę 1.000 zł, która przeznaczana jest na: ZUS – 200 zł, paliwo – 300 zł i spłatę kredytu – 500 zł. Natomiast dochody skarżącego są zależne od tego czy lokatorzy mają pieniądze na czynsz, gdyż niektórzy mają długi za kilka miesięcy i płacą na raty. Wskazał, że na stałe opłaty przeznacza kwotę 1.200 zł. Reasumując skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje do dyspozycji kwota 3.000 zł, natomiast stałe koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 1785 zł (czynsz – 100 zł, gaz do gotowania i ogrzewania – 200 zł, prąd – 200 zł, środki czystości – 50 zł, odzież – 100 zł, internet – 85 zł, lekarstwa – 50 zł, żywność ok. 1.000 zł oraz kieszonkowe dla dzieci). Dodał, że posiada samochód marki [...] 1995 r., a żona [...] – 2003r. Podniósł, że nie stać go na adwokata z wyboru, bo wiąże się to kosztem rzędu 6.000 zł oraz na opłacenie sprawy w wysokości 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu oraz sprzeciwie, Sąd zajął stanowisko, że wniosek P.K. nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnie w gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostają oprócz niego, cztery osoby. Jak wynika z przedstawionych dokumentów łączny dochód rodziny to kwota ok. 7.000 zł. Natomiast do dyspozycji rodziny, po odjęciu stałych kosztów miesięcznych, pozostaje kwota ok. 3.000 zł. Niemniej jednak wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie swojej sytuacji materialnej. Co prawda do sprzeciwu dołączone zostały zeznania o wysokości osiągniętego dochodu wnioskodawcy i jego żony, jednakże dotyczą one jedynie roku 2012, co uniemożliwia ocenę bieżącej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Również dołączone fragmenty z wyciągów z kont bankowych nie obrazują tej sytuacji, bowiem dotyczą różnych kont – bez wskazania właściciela, nie wskazują na datę operacji oraz nie obejmują dochodów. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09). W ocenie Sądu, wniosku skarżącego do rzetelnych nie sposób zaliczyć, albowiem pomija on istotne informacje dotyczące wysokości osiąganych dochodów. Wobec tego niemożliwe jest dokonanie oceny stanu majątkowego skarżącego, niezbędnej dla ustalenia, czy słuszne jest przyznanie mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w niniejszym orzeczeniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art., 260 p.p.s.a. – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).