VII SA/Wa 535/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-30
Skład orzekający: Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy nie podlega uwzględnieniu, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do tej, która była podstawą poprzedniego rozstrzygnięcia. Kryterium oceny wniosku stanowi wyłącznie stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy, a strona ma obowiązek rzetelnie przedstawić swoje dane.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), domagając się zmiany poprzedniego postanowienia sądu z dnia 31 sierpnia 2015 r., które zostało utrzymane w mocy przez NSA. Skarżący przedstawił dane dotyczące swojego gospodarstwa domowego, dochodów (własnych i żony) oraz wydatków, a także wskazał na wysokie koszty związane z ewentualnym ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku z uwagi na jego nieczytelność.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2015 r. odmawiającego P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu – P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Postanowienie to zostało zaskarżone i ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. zażalenie oddalił.
W dniu 20 lipca 2016 r. (data stempla Biura Podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego.
Z uwagi, iż złożony przez skarżącego został wypełniony w sposób mało czytelny, Sąd wezwał skarżącego do ponownego wypełnienia formularza w sposób czytelny i wyczerpujący. Skarżący złożył ponownie formularz w dniu 8 sierpnia 2016 r. (data stempla Biura Podawczego).
Przedmiotowy wniosek należało potraktować jako o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2015 r.
Z nadesłanych formularzy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona, syn i dwie córki. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie wielkości 62 m2, nieruchomość rolną wielkości 2,4 ha oraz kamienicę w T.. Podał, że dochód jego żony wynosi 2200 zł, natomiast jego dochód miesięczny z wynajmu kamienicy w formularzu z dnia 20 lipca 2016 r. został określony na kwotę 2800 zł, a w formularzu z dnia 8 sierpnia 2016 r. na kwotę 3200 zł.
Swoje miesięczne koszty określił na kwotę ok. 4000 zł, na które składają się: kredyt w wysokości 500 zł miesięcznie, czynsz – 100 zł, wyżywienie – 2000 zł, odzież oraz paliwo – 600 zł. Podał, że syn studiuje, a córka zaczyna studia [...]. Kwotę która pozostaje po uregulowaniu miesięcznych zobowiązań skarżący przeznacza na pomoc dzieciom oraz na remont kamienicy.
Podniósł, że nie stać go na pełnomocnika z wyboru, bo wiąże się to kosztem, który w formularzu z dnia 20 lipca 2016 r. określił na kwotę 6.000 zł, a w formularzu z dnia 8 sierpnia 2016 r. na kwotę ok 20.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) postanowienie niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylone i zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
We wniosku skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. W szczególności skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępiania, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym.
Jedyną okolicznością, która uległa zmianie to wynagrodzenie żony skarżącego, które obecnie zostało określone na kwotę 2200 zł, a przy poprzednim wniosku wynosiło 3500 zł. Jednakże skarżący wskazał, że podana kwota jest zależna od miesiąca. Natomiast w formularzu z dnia 20 lipca 2016 r. skarżący określił swój dochód na kwotę 2800 zł, natomiast w formularzu z dnia 8 sierpnia 2016 r. na kwotę 3200 zł, a zatem dochód skarżącego również jest zależny od miesiąca.
W tym miejscu podnieść należy, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Nie jest to jedyna sprawa skarżącego w sądzie administracyjnym i nie jest to jego pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powinien zatem być świadomy, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09). Podstawą rozpoznania wniosku są informacje podane przez stronę.
Skarżący podniósł, że nie stać go na pełnomocnika z wyboru, bo wiąże się to kosztem, który w formularzu z dnia 20 lipca 2016 r. określił na kwotę 6.000 zł, a w formularzu z dnia 8 sierpnia 2016 r. na kwotę ok 20.000 zł. Powyższa okoliczność nie została w żaden sposób udokumentowana, podobnie jak skarżący nie wyjaśnił z czego wynika rozbieżność we wskazanych stawkach.
Zaznaczyć przy tym należy, że to rolą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest jasne i dokładne przedstawienie swojego stanu rodzinnego, majątku i swoich dochodów.
Skarżący natomiast pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz trójką dzieci, z których dwoje studiuje we Wrocławiu. Łączny dochód skarżącego i jego żony to kwota ok 5.400 zł miesięcznie. Natomiast wydatki to kwota ok 4.000 zł. W ocenie Sądu kwota pozostała po poniesieniu kosztów koniecznych dla utrzymania rodziny pozwalana na poniesienie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem sądowym.
Reasumując w ocenie Sądu brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w niniejszym orzeczeniu na podstawie art. 156 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło