VII SA/Wa 54/25
PostanowienieWSA w Warszawie2025-03-13
Skład orzekający: Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, ma legitymację procesową do wniesienia sprzeciwu lub skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu lub skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Zarząd Mienia [...] wniósł sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego, która uchyliła decyzję Prezydenta m.st. Warszawy umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego dla inwestycji. Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie sprzeciwu, wskazując, że organ administracji (Prezydent m.st. Warszawy) nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, w tym wskazania numeru REGON/NIP i dokumentu umocowania, pod rygorem odrzucenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw i zwrócono stronie skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu od sprzeciwu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA- Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprzeciwu Zarządu Mienia [...] od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 9 grudnia 2024r. nr 1617/OPO/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić sprzeciw, zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od sprzeciwu.
Pismem z dnia 27 grudnia 2024 r. Z. M. [...] (dalej również jako: "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia z 9 grudnia 2024r. nr 1617/OPO/2024 uchylającej decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 8 października 2024r. Nr 69/ZOL/PB/2024/U umarzającej postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w sprawie o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego z funkcją sportową, gastronomiczną i administracyjną oraz budowie wiat zadaszających korty tenisowe i korty do gry w padla, na nieruchomości przy ul. [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Mazowiecki wniósł o jego odrzucenie wskazując, że sprzeciw od ww. decyzji wniósł organ administracji, który wydawał w tej sprawie decyzję w I instancji tj. Prezydent m.st. Warszawy. W ocenie Wojewody Mazowieckiego przyznanie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowo-administracyjnego.
Pismem z 17 lutego 2025r. w wykonaniu zarządzenia z 13 lutego 2025r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych sprzeciwu poprzez: wskazanie numeru REGON lub NIP oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (akt powołania, pełnomocnictwo lub inny dokument) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu.
Ww. wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 19 lutego 2025r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw podlega odrzuceniu.
Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona
wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935.; dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W myśl art. 64b § 1 p.p.s.a. ww. przepisy mają zastosowanie także do sprzeciwu.
Powyższe przepisy należy odnieść do sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie sprzeciw na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 9 grudnia 2024r. nr 1617/OPO/2024 wydaną w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 8 października 2024r. Nr 69/ZOL/PB/2024/U wniósł Z. M. [...] - jednostka budżetowa m.st. Warszawy.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 wskazano, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba - stroną tego postępowania i wówczas organ ją reprezentujący będzie bronił jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawach indywidualnych w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Wówczas ta jednostka samorządu terytorialnego nie ma w dalszym postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego ani podmiotem legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.
W tym względzie należy podzielić w pełni pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uchwale składu 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I OPS 2/15. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że wypływająca z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Dotyczy to również tych spraw, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie stosunków cywilnoprawnych, których jednostka ta jest stroną. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Powiat stanowi jednolity podmiot, niezależnie od tego jak wskazano jego sposób reprezentacji i dlatego niezależnie od tego, który z jego organów jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej, nie zmienia to faktu, że jest to decyzja wydana przez organ powiatu. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Wskazać ponadto należy, że jeżeli ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 5 § 2 pkt 3 i 6 k.p.a., to wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego, której jest organem, w formach właściwych dla organu prowadzącego
postępowanie, kierując się zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP. Jednocześnie sytuacja taka wyłącza możliwość dochodzenia ochrony przez jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, jej interesu prawnego jako strony postępowania oraz możliwość bycia reprezentowaną przed innym organem lub sądem administracyjnym przez jakikolwiek swój organ lub jednostkę. Nie jest dopuszczalna sytuacja, aby prezydent miasta lub starosta w tej samej sprawie raz występował jako organ wydający decyzję, a innym razem jako przedstawiciel gminy lub powiatu, których są organami wykonawczymi, zmierzającymi do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego wydanego wskutek rozpatrzenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej przez swój organ wykonawczy. W takiej sytuacji uprawnienia skargowe gminy i powiatu jako osób prawnych doznają ograniczenia wskutek braku legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ zostały one w drodze ustawy ulokowane w strukturze organów załatwiających daną indywidualną sprawę administracyjną (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2008 r" K 32/08; wyrok NSA z dnia 5 września 2013r" sygn. akt II OSK 1971/13; postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 68/11).
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Z. M [...] jako jednostka organizacyjna (budżetowa) Miasta st. Warszawy w imieniu którego działa Prezydent m. st. Warszawy i który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi, a tym samym sprzeciwu do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tej sprawie.
Niezależnie od powyższego należy również wskazać, że zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie; numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania.
W niniejszej sprawie wezwano skarżącego do uzupełnienia wskazanych wyżej braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy ww. wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 lutego 2025r. Zatem termin na ich uzupełnienie upłynął z dniem 26 lutego 2025r. Pomimo upływu terminu skarżący nie podał swojego numeru REGON albo NIP.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i 3 w zw. z 64 b § 1 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
-----------------------
Sygn. akt VII SA/Wa 54/25
#
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło