VII SA/Wa 540/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] na podstawie art. 57 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. ) zwanej dalej Prawem budowlanym oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanym dalek K.p.a. wymierzył A. P. karę w wysokości 10000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego położonego na działce nr ewid. [...] przy ulicy [...] w [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że fakt użytkowania budynku, potwierdziła kontrola organu nadzoru budowlanego przeprowadzona w dniu [...] października 2012r. Po rozpatrzeniu zażalenia A. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone w/w postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] listopada 2012r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w uzasadnienie, że nielegalne użytkowanie przedmiotowego budynku zostało potwierdzone wynikami kontroli podczas której ustalono, że budynek jest użytkowany. O powyższym świadczył fakt, iż budynek był umeblowany, w łazience znajdowały się przybory codziennego użytku a w mieszkaniu znajdowały się przybory kuchenne, obrazy na ścianach, kwiaty, dywany na podłogach. Powyższe potwierdziła wykonana dokumentacja zdjęciowa. Wprawdzie A. P. wyjaśnił do protokołu kontroli, "że nie miał gdzie składować mebli, więc musiał je przywieść do budynku, lecz zdaniem organu zażaleniowego, z akt sprawy wynika jednoznacznie , że skarżący przystąpił do użytkowania przedmiotowego budynku nie uzyskawszy uprzednio stosownej zgody organu powiatowego. Organ II instancji wskazał, że stosownie do treści stanowiącego materialnoprawną podstawę skarżonego postanowienia, art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 w/w ustawy, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. [...] WINB wskazał przy tym, że należy jednoznacznie rozgraniczyć czynności przygotowujące obiekt ( jego część) do użytkowania od czynności świadczących o jego użytkowaniu. A. P. w trakcie przeprowadzonej kontroli wniósł do protokołu, że nie ma innego lokalu. Ponadto wskazuje on w zażaleniu że "od momentu wykonania wszystkich instalacji i zabudowania kuchni nocowałem w budynku". Powyższe zdaniem [...] WINB stanowi potwierdzenie, że obiekt jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Organ II instancji podkreślił, że użyty w treści art. 57 ust. 7 w/w ustawy zwrot "wymierza karę" oznacza, iż organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia faktu użytkowania obiektu bez uzyskania stosownego zezwolenia jest zobligowany do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Organ prowadzący postępowanie określając wysokość kary jest związany bezwzględnie obowiązującymi przepisami i nie może dowolnie zmieniać jej wysokości. Organ nadzoru nie bada także przyczyn, które doprowadziły do przystąpienia do użytkowania obiektu. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] właściwie wyliczył kwotę opłaty z tytułu nielegalnego użytkowania. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł A. P. podnosząc, że nie jest prawdą że budynek był użytkowany, gdyż kontrola była na jego wniosek, w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Podniósł, że często przebywał w budynku ponieważ sam wykonywał w budynku roboty wykończeniowe i pilnował w nocy obiektu ponieważ były już wykonane wszystkie instalacje. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. W ocenie Sądu ustalenia organów są prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że skarżący przystąpił do użytkowania przedmiotowego budynku, nie uzyskawszy uprzednio stosownej zgody organu powiatowego. Fakt użytkowania obiektu mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem potwierdzają zapisy protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2012r., jak też załączona do niego dokumentacja zdjęciowa, z której wynika jednoznacznie, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako mieszkalny jednorodzinny - obiekt jest umeblowany oraz wyposażony w przybory codziennego użytku przebywających w nim osób (tj. umeblowanie, dywany, pościel, przybory toaletowe, praxnie w łazience, naczynia kuchenne, TV, kwiaty). Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art.59f ust. 1 Prawa budowlanego , z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stosownie do brzmienia art. 59f Prawa budowlanego powyższa kara stanowi iloczyn: stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. W związku z powyższym: kara dla przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego będzie wynosić: 500,00 zł x 2,00 x 1,00 x 10 = 10 000,00 zl (słownie: dziesięć tysięcy złotych). Ratio legis regulacji przyjętej w przytoczonych wyżej przepisach ustawowych stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska tzw. samowoli użytkowej czy w innych przypadkach samowoli budowlanej. Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, obliguje właściwy organ do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo i to wydaje się ,że jest dla skarżącego oczywiste. Dla wymierzenia kary przewidzianej w tym przepisie nie ma znaczenia kwestia winy lub jej braku, lecz sam fakt zaistnienia zdarzenia, ponieważ jedyną przesłanką jej wymierzenia jest fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, ustawodawca czyni adresatami tej regulacji wszystkich, którzy wybudowali obiekty budowlane i przystąpili do użytkowania bez wymaganego pozwolenia lub bez spełnienia określonych wymagań ustawowych. W przypadku zatem stwierdzenie użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, wymierzenie kary określonej w art. 57 ust. 7 p.b. obowiązkowe jest w każdym przypadku, gdy na stronie ciążyła powinność dokonania zgłoszenia lub ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, a inwestor z naruszeniem swego obowiązku nie czyni tego i samowolnie przystępuje do użytkowania zrealizowanego obiektu. Organ nadzoru nie ma przy tym żadnych możliwości odstąpienia od wymierzenia takiej kary. Jest to bowiem, niezależna od stopnia zawinienia, kara administracyjna nakładana w każdym przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 p.b.(patrz wyrok NSA z dnia 13 maja 2011 r. II OSK 838/10). W ocenie Sądu przyjęta przez ustawodawcę metoda zapobiegania i likwidowania samowoli jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi. Kara grzywny nie pozbawia właściciela uprawnień do korzystania z obiektu ani nie wyklucza możliwości ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie. Z przytoczonych wyżej względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a przez to skarga na nie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).