VII SA/Wa 553/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi L. i M. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących L. i M. I. kwotę 500 zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), nakazał inwestorom – M. i L. I. rozbiórkę wiaty stalowej, wzniesionej na działce nr ew. [...], przy ul. [...] w J., gm. S.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na wniosek E. B., właściciela sąsiedniej działki nr [...], wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ww. wiaty stalowej. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28 października 2008 r. ustalił, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w J. została wybudowana (bez zgłoszenie i pozwolenia na budowę) wiata stalowa o wymiarach 5,30 x 6,20 m, zabudowa z jednej strony ścianką z pleksiglasu, z drugiej zaś siatką. Wjazd do wiaty niezagrodzony. Wg oświadczenia inwestora złożonego do protokołu z dnia 14 maja 2008 r. wynika, że przedmiotowa wiata wybudowana została w 2000 r. w narożniku działki, a w 2008 r. powiększono ją do obecnych rozmiarów. Ponadto inwestor wyjaśnił, że wiata wykorzystywana jest dla celów garażowych oraz jako skład drewna. W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ usytuowanie wiaty (w granicy z działką sąsiednią nr [...]) narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Nie można więc zalegalizować ww. obiektu budowlanego. Odwołanie o ww. decyzji złożyli L. i M. I., wskazując, że możliwe jest doprowadzenie wiaty do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpoznaniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części. W ocenie organu II instancji, z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec okoliczności, że przedmiotowy budynek swym usytuowaniem (w granicy) narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nie zachodzą warunki z § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, oraz istnieje możliwość na inne usytuowanie budynku niż w granicy z działką sąsiednią, w ocenie organu II instancji nie było podstaw do nakładania na inwestora obowiązków w trybie art. 48 ust. 2 i 3, lecz jedynie do zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli, L. i M. I., wnosząc o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania lub rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżących. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nie zgromadzenie w postępowaniu całego materiału dowodowego; art. 8 i 11 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie; art. 28 k.p.a., poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że E. B. jest stroną w niniejszym postępowaniu. Ponadto decyzji tej zarzucili naruszenie art. 48 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ww. rozporządzenia, poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji uznanie, że wiata jest budynkiem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela zarzut skargi dot. naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. W niniejszej sprawie bezspornie organy administracyjne ustaliły, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uwagi na jej powierzchnię, tj. przewyższającą 25 m2, organy obu instancji prawidłowo wskazały, że postępowanie w tej sprawie winno toczyć się w trybie art. 48 Prawa budowlanego. A zatem w pierwszej kolejność organ nadzoru budowlanego, stosownie do treści art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, ustalając, czy wybudowanie wiaty na działce nr [...] jest zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz czy nie zostały naruszone przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. W niniejszej sprawie charakter naruszenia tych przepisów nie służył ponadto pogłębianiu zaufania obywateli do organów administracji (art. 8 k.p.a.). Zgodnie z ww. przepisami, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W trakcie postępowania to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie w trakcie postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], wezwał organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego, wskazując, że w aktach sprawy brak jest wypisu z rejestru gruntów czy innych dokumentów, które pozwalałyby na dokładne ustalenie stron postępowania. W odpowiedzi na to postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nadesłał m.in. wypis z rejestru gruntów dot. działki nr [...], należącej do E. B.. Z rejestru tego wynika, że działka nr [...] to grunty orne. Organ II instancji jednak pominął tę okoliczność, podtrzymując w swojej decyzji stanowisko organu I instancji, że usytuowanie wiaty narusza § 12 ww. rozporządzenia, a co za tym idzie, nie można skutecznie przeprowadzić postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego winien mieć na względzie, że ww. przepis rozporządzenia ustala dopuszczalne odległości usytuowania budynku na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza, że postępowanie legalizacyjne z uwagi na treść art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego zostało przeprowadzone wadliwie, a organ nadzoru budowlanego nie był uprawniony do stwierdzenia, że wiata narusza ww. przepis rozporządzenia. Ponadto w decyzjach obu instancji brak jest rozważań organów w zakresie funkcji przedmiotowej wiaty, która jak wynika z materiału dowodowego (ustne wyjaśnienia M. I.) wykorzystywana jest dla celów garażowych oraz jako skład drewna. Dlatego organ odwoławczy winien ustalić dodatkowo, czy również usytuowanie wiaty o określonej funkcji spełnia warunki o jakich mowa w przepisach techniczno-budowlanych, i czy będzie to miało wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z powyższego, organ II instancji naruszył art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne w sprawie wiaty zostało wszczęte na wniosek E. B., który wskazywał, iż wody opadowe z dachu wiaty odprowadzane są na jego działkę (okoliczność ta została potwierdzona na rozprawie przed Sądem przez inwestora – M. I.). A zatem wnioskodawca wskazał na naruszenie jego interesu prawnego, który wynika z konkretnej normy prawnej, tj. § 126 ust. 1 w zw. z § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że wody opadowe z budynków nie powinny być odprowadzane na teren sąsiedniej nieruchomości. W związku z tym wnioskodawca domagał się reakcji organu nadzoru budowlanego. Ponadto wskazania wymaga, że w prawie budowlanym stroną postępowania jest m.in. właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2). Z powyższego wynika, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie na wniosek strony, a zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. jest bezzasadny. Wbrew stanowisku skarżących należy stwierdzić, że co do zasady do usytuowania wiat mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowisko to zostało potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1783/08 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd ten wskazał, że wiata w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego to szczególny rodzaj obiektu budowlanego, o jakim mowa w art. 3 pkt 3, do którego mają zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.