VII SA/Wa 553/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M.Ś. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 553/10 UZASADNIENIE Postanowieniem [...] z dnia [...] marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 61 oraz 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nałożył na M. Ś. i A. O. właścicieli budynku przy [...] obowiązek przedstawienia w terminie do [...] maja 2008 r., w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] ekspertyzy stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ul. [...]. Mimo prawidłowego pouczenia o braku możliwości zaskarżenia powyższego postanowienia M. Ś. i A. O. wnieśli zażalenie po rozpatrzeniu, którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) - stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Organ wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej -wniesienia zażalenia lub odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność zażalenia. Wyjaśnił, że obowiązkiem organu drugiej instancji jest przed merytorycznym rozpatrzeniem zażalenia ustalenie czy zostało ono złożone w przewidzianym dla tej czynności terminie. W niniejszej sprawie termin ten nie został zachowany. Skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. Ś. Skarżąca podniosła, że ekspertyza, której domaga się organ została wykonana przed 2008 r. i przedłożyła ją w Powiatowy Inspektorze Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 134 § 1 w/w ustawy sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., którym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kpa) stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], [...] z dnia [...] marca 2009 r. Materialnoprawną podstawę postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego uprawniający organ do żądania od właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego wykonania ekspertyzy stanu technicznego obiektu. Jest to postanowienie dowodowe zmierzające do uzyskania materiału pozwalającego na merytoryczną ocenę sprawy. Dopiero na podstawie treści tych dowodów - w niniejszej sprawie - ekspertyzy technicznej - organ rozstrzyga sprawę co do jej istoty decyzją, stosując np. art. 66 lub 67 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 28 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 623/96 - Lex 43123 i wyrok NSA z 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1622/97 - Lex nr 47838). Podkreślić należy, o czym prawidłowo pouczono strony, że orzeczenie organu pierwszej instancji nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, albowiem Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zażalenia na takie postanowienie. Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Zgodnie bowiem z artykułem 141 § 1 kpa "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Oznacza to, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie. Ograniczenie prawa zażalenia nie wyłącza jednak możliwości prawnej obrony strony. Postanowienia o charakterze dowodowym, których zakres w sposób zasadniczy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Stanowi o tym art. 142 kpa, w myśl którego postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Prawo zażalenia na te postanowienia służy tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji. Postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji jest, jak wskazano wyżej postanowieniem dowodowym, od którego nie służy środek zaskarżenia (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1174/06, dostępny na stronie: cbois.nsa.gov.pl). W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zezwolenia wydane zostało z naruszeniem art. 134 kpa. Przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że ustawodawca rozróżnia niedopuszczalność odwołania od uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Są to dwie odrębne i niezależne od siebie instytucje procesowe (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 275/08, LEX nr 550293, dostępny na stronie: cbois.nsa.gov.pl). Wskazać trzeba, że organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i przesłankami podmiotowymi (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 316/08, LEX nr 526409, dostępny na stronie: cbois.nsa.gov.pl). Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, winien zatem w pierwszej kolejności ocenić, czy wniesienie przez M. Ś. i A. O. zażalenia na postanowienie z dnia [...] marca 2009 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], jest dopuszczalne. Jak wskazano wyżej postanowienie wydane w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, jest postanowieniem dowodowym, na które nie służy zażalenie. W związku z powyższym organ odwoławczy powinien wydać postanowienie, stwierdzające na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność zażalenia. Odnosząc się do treści skargi wskazać należy, że zarzuty dotyczące zasadności wydania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2009 r., nie podlegają kontroli sądowej Sądu w niniejszym postępowaniu, która ogranicza się do zbadania zgodności z prawem orzeczenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzekającego o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 lit. c oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.