VII SA/Wa 561/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-30
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Daria Gawlak – Nowakowska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja Wojewody stwierdzająca nieważność decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nadzoru błędnie ocenił zastosowanie przepisów dotyczących usytuowania budynków względem istniejącej stacji paliw. Przepisy szczególne rozporządzenia Ministra Gospodarki mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a decyzja Starosty nie naruszała tych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który stwierdził nieważność decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany budynku handlowo-biurowego i hali magazynowej. Skarżąca T. B. kwestionowała legalność decyzji nadzorczej, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących minimalnych odległości budynków od zbiorników gazu płynnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. B. kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. B. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku M. R., stwierdził w całości nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. R. pozwolenia na budowę budynku handlowo -biurowego, hali magazynowej, wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej wraz z przyłączami, przebudowę linii energetycznej, wewnętrznej instalacji elektrycznej wraz z przyłączem oraz budowę zjazdu na działkach nr ew. [...] w miejscowości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, na czym polega instytucja stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 K.p.a.), stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięcia administracyjnego (art. 16 K.p.a.) oraz że jako organ kasacyjny, nie orzeka co do istoty sprawy, lecz w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje rozstrzygnięcie jedynie pod kątem jego legalności, w dacie jego wydania. Podkreślił, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a decyzja nim dotknięta w sposób oczywisty narusza przepisy prawa, a skutki społeczno-gospodarcze tego naruszenia są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Dokonując tak określonej oceny badanej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 18 maja 2007 r. organ stwierdził, że jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisu § 124 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.), zgodnie z którym magazyny butli z gazem płynnym o masie do 1.350 kg,
odmierzacze tego gazu na stanowisku tankowania pojazdów samochodowych oraz zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 60 m od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego i 20 m od innych budynków. Wojewoda [...] wskazał, że usytuowanie spornych budynków w odległości 14 m i 18 m od istniejącej stacji gazu rażąco narusza ww. § 124 ust 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że analiza sprawy prowadzi jednak do odmiennego wniosku i w jego ocenie decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], nie narusza przepisów ww. rozporządzenia.
Organ wskazał, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. nie określa usytuowania innych obiektów budowlanych w stosunku do obiektów istniejącej stacji paliw płynnych lub bazy paliw płynnych. Przedmiotowe rozporządzenie stosuje się przy sytuowaniu budynków, o których mowa w tym akcie prawnym, nie zaś sytuowaniu budynku biurowo - handlowego, czy hali magazynowej, jakie stanowią przedmiotową inwestycję. W związku z czym, inwestycja stanowiąca budynek biurowo-magazynowy, winna zostać usytuowana zgodnie z wymogami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690).
Powyższe stanowisko zostało potwierdzone pismem Ministra Gospodarki z dnia 12 sierpnia 2008 r., znak: [...] oraz znajduje swoje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W tej mierze przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2009 r, sygn. akt II SA/Kr 339/09. Wskazał, że przedmiotowy wyrok dotyczy wprawdzie sytuowania obiektów rolniczych, a nie paliw płynnych, ale statuuje ogólną regułę, że przepisy szczególne dotyczące sytuowania określonych w nim obiektów względem innych budynków nie mają zastosowania do sytuowania tych budynków w stosunku do istniejących obiektów objętych przepisami szczegółowymi. We wskazanym wyroku Sąd uznał, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, organy są zobowiązane do zbadania, czy planowane usytuowanie budynku jest zgodne z przepisami techniczno - budowlanymi właściwymi przy sytuowaniu budynku w pobliżu istniejącej płyty gnojowej. Sytuowanie płyt gnojowych reguluje bowiem rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. Przepisy tego rozporządzenia nie mają jednak zastosowania dla sytuowania budynków mieszkalnych względem istniejących płyt gnojowych, ponieważ w tym przypadku
znaczenie mają odległości, których zachowania wymagają przepisy przy projektowaniu budynku. Inwestor planując przedmiotową inwestycję, mając świadomość istniejącego sposobu zagospodarowania działek bezpośrednio sąsiadujących z jego nieruchomością, jest również świadomy istnienia na sąsiedniej działce płyty gnojowej, a zatem godzi się na usytuowanie swojego budynku mieszkalnego w jej pobliżu. Nakładanie na inwestora obowiązku oddalenia budynku względem płyty gnojowej, wbrew jego zamiarom i woli, a w celu ochrony interesu publicznego, bądź innych osób, byłoby przejawem ochrony inwestora przed nim samym i naruszałoby jego prawo do zabudowy swojej działki.
Organ stwierdził, że z mapy sytuacyjnej wynika, że projektowany budynek biurowo-handlowy usytuowany jest w odległości od każdej z granic działki minimum 14,00 m, zaś hala magazynowa w odległości minimum 18,00 m, a zatem projekt zagospodarowania działki nie narusza odpowiednich przepisów w sprawie warunków technicznych, w szczególności § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., z którego wynika, że odległość budynku na działce budowlanej winna wynosić od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Ponadto organ wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], została wydana zgodnie z przepisami art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. M. R. wraz wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Sporna inwestycja znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem E3P - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, którego przeznaczenie podstawowe obejmuje zakłady produkcyjne, zakłady remontowe, zakłady obsługi technicznej, zakłady związane z wytwórczością i rzemiosłem oraz bazy, magazyny, składy, usługi handlu hurtowego i detalicznego. Jak wynika z akt sprawy, dla terenu tego przewidziano maksymalną wysokość zabudowy do 11,00 m od poziomu terenu do kalenicy; w spornej inwestycji zachowany został ten wymóg, bowiem zgodnie z projektem maksymalna wysokość projektowanego budynku handlowo-biurowego to 9,14 m, zaś hali magazynowej - 7,73 m.
Organ stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006r., nr [...], nie jest obarczona żadną z pozostałych wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., wobec czego brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności. A zatem
decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r, nr [...] -obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co obligowało organ nadzorczy do stwierdzenia jej nieważności.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku T. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własą decyzję z dnia [...] września 2010 r., znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podzielił argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2010 r. i stwierdził, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych - nie określa usytuowania innych obiektów budowlanych w stosunku do obiektów istniejącej stacji paliw płynnych lub bazy paliw płynnych: rozporządzenie to stosuje się przy sytuowaniu budynków, o których mowa w tym akcie prawnym, nie zaś sytuowaniu budynku biurowo-handlowego, czy hali magazynowej, jakie stanowią przedmiotową inwestycję. W związku z czym, usytuowanie inwestycji stanowiącej budynek biurowo-magazynowy winno się opierać o przepisy i wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ wskazał na zasady stwierdzenia nieważności, wskazując na wyjątkowość tej instytucji w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 K.p.a. i stwierdził, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji. Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, które określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie, jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe, bowiem nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1043/09).
Oceniając badaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. organ stwierdził, że organ wojewódzki stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., pomimo braku oczywistości wskazanego przez niego naruszenia.
Odnosząc się do zarzutów T. B. zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...]; nie podlegały analizie odległości spornej inwestycji od istniejącej stacji propan-butan, lecz odległości spornej inwestycji do granic z działkami sąsiadującymi. Ponadto, organ, odpowiadając na zarzuty skarżącej odnośnie wykonania części inwestycji mimo wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., wskazał, że organem właściwym w tej kwestii jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. skargę do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 5 Prawa budowlanego, § 11 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 124 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie tylko narusza obowiązujące przepisy, ale także spełnia wszelkie wskazywane w praktyce i orzecznictwie kryteria, aby uznać to naruszenie za rażące, a tym samym stwierdzić jej nieważność. Zgodnie § 124 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 60 m - od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego (pkt 4) oraz 20 m od innych budynków nie wymienionych w pkt 3 i 4 (pkt 5). Obie wskazane normy znajdują tu zastosowanie, bowiem sporna inwestycja obejmuje swoim zakresem zarówno budynek handlowo-biurowy, jak i halę magazynową. Bezsporne jest, iż według wchodzącego w Starosty [...] d dnia [...] kwietnia 2006r., budynek hali magazynowej usytuowany jest w odległości 14 m od istniejących zbiorników gazu płynnego, natomiast
budynek handlowo-biurowy w odległości 18 m. Jest więc oczywiste, iż są to odległości nie odpowiadające omawianym normom, a co za tym idzie sprzeczne ze wskazanymi przepisami. Jest to przy tym sprzeczność oczywista i nie wymagająca wykładni wskazanych przepisów. W § 124 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki zostało ustalone, jakie mogą być minimalne odległości pomiędzy zbiornikami gazu płynnego, a określonymi budynkami, przy czym dopuszczenie odległości mniejszej stanowi naruszenie tego przepisu. Co więcej, jest to taka sprzeczność decyzji z przepisami, która w praktyce może zrodzić daleko idące konsekwencje, bowiem zbiorniki gazu płynnego stanowią potencjalne zagrożenie dla życia, zdrowia oraz mienia i zbyt bliskie ich położenie w stosunku do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi jest bardzo ryzykowne. Tym samym zaistniała sprzeczność jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...], a następnie utrzymując swoje rozstrzygnięcie w mocy, wywiódł wniosek odwrotny. Zdaniem organu, nie tylko więc nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa, ale przedmiotowa decyzja nie narusza przepisów w ogóle. Wskazywanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że omawiane rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. nie określa usytuowania innych obiektów budowlanych w stosunku stacji paliw, lecz tylko sytuowanie stacji paliw w stosunku do tych obiektów jest bezzasadne. W § 124 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki jest mowa o odległości, jaka powinna zostać zachowana pomiędzy zbiornikami gazu płynnego, a pozostałymi zabudowaniami. Przepis został przy tym sformułowany bezwzględnie i nie zostało w nim zastrzeżone, iż nie ma zastosowania w przypadku nowo realizowanych obiektów, nie będących zbiornikami gazu. Przepis zaś, który według organu powinien mieć zastosowanie, tj. § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w swej treści wyraźnie wskazuje, iż znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, jeżeli z przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania. Takimi przepisami odrębnymi, w rozpatrywanym wypadku, są właśnie przepisy regulujące odległość zbiorników z gazem od budynków. W stosunku do przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, charakter nadrzędny ma dyspozycja zawarta w § 11 ust. 1 tegoż rozporządzenia, zgodnie z którą "budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych." Niewątpliwie powołane rozporządzenie Ministra Gospodarki, dotyczące baz i stacji paliw płynnych, ma charakter przepisu odrębnego w stosunku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niewątpliwe jest również, iż regulacja zawarta w § 124 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki podyktowana jest koniecznością ochrony przed zagrożeniami i uciążliwościami. Tym samym przepis § 124 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki dotyczy, tak budowy stacji paliw, jak i budowy budynków, zwłaszcza użyteczności publicznej.
Nadto organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnił przepisu art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego i płynących z niego dyrektyw dotyczących realizacji każdego obiektu budowlanego. Zgodnie z powołanym przepisem, mającym charakter zasady ogólnej, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących m. in. bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego czy też bezpieczeństwa użytkowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], którą na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził w całości nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. R. pozwolenia na budowę budynku handlowo -biurowego, hali magazynowej, wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej wraz z przyłączami, przebudowę linii energetycznej, wewnętrznej instalacji elektrycznej wraz z przyłączem oraz budowę zjazdu na działkach nr ew. [...]w miejscowości [...].
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (art. 16 K.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem
jego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z punktu widzenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. W tym postępowaniu decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe.
Zatem zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 K.p.a., bowiem organ nadzoru, jak już wcześniej wskazano, nie orzeka, co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania.
Badaną decyzją w postępowaniu nadzorczym jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r, znak: [...] wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzją tą stwierdzono z urzędu nieważność decyzji Starosty . z dnia . kwietnia 2006 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. R. pozwolenia na budowę budynku handlowo -biurowego, hali magazynowej, wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej wraz z przyłączami, przebudowę linii energetycznej, wewnętrznej instalacji elektrycznej wraz z przyłączem oraz budowę zjazdu na działkach nr ew. [...] w miejscowości [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisu § 124 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.).
Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji stwierdził, że analiza sprawy prowadzi jednak do odmiennego wniosku i w jego ocenie decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] nie narusza przepisów ww. rozporządzenia, wobec czego stwierdził nieważność badanej decyzji Wojewody [...] w oparciu o przesłankę z art. 156 pkt 2 K.p.a. W ocenie organu bowiem, wbrew stanowisku Wojewody [...], nie doszło do rażącego naruszenia przepisu § 124 ust 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, gdyż nie miał on w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Jak stwierdził organ, ocena prawidłowości odległości planowanych obiektów budowlanych do istniejącej stacji paliw winna być dokonana w
oparciu o § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowane decyzji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Powołany przepis jest jasny i nie wymaga interpretacji ani wykładni i wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
Jak wynika z wchodzącego w skład projektu budowlanego projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego decyzją Starosty Limanowskiego z dnia 28 kwietnia 2006 r, budynek hali magazynowej usytuowany jest w odległości 14 m od istniejących zbiorników gazu płynnego, natomiast budynek handlowo-biurowy w odległości 18 m.
Organ twierdząc, iż prawidłowość usytuowania obiektów budowlanych oceniać należy wyłącznie w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zdaje się nie zauważać, iż ustawodawca ustalił zasady sytuowania budynku na działce budowlanej, jednakże zasady te nie obowiązują bezwarunkowo, lecz pod jednoznacznie określonym warunkiem - mianowicie jeżeli z przepisów § 13, 60, 271, 273 lub z przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania (§12 ust. 1). W niniejszej sprawie takim przepisem odrębnym jest regulacja § 124 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem magazyny butli z gazem płynnym o masie do 1.350 kg, odmierzacze tego gazu na stanowisku tankowania pojazdów samochodowych oraz zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 60 m od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego i 20 m od innych budynków, natomiast objęte pozwoleniem na budowę budynki zostały usytuowane w odległości 14 m (budynek biurowo - handlowy) i 18 m (hala magazynowa) od istniejącej stacji gazu. Projektowane budynki naruszają więc swoim usytuowaniem przepis § 124 ust 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r.
Wskazać także należy, że z projektu zagospodarowania inwestycji nie wynika, aby przyjęte rozwiązania projektowe umożliwiały zmniejszenie wymaganych odległości o połowę stosownie do ust. 2 § 124 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r.
Stosując wykładnię celowościową § 124 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r., stwierdzić należy, że głównym jego zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa dla obiektów w nim wskazanych. W sytuacji awarii, wybuchu lub pożaru skutki takiego zdarzenia zaistnieją niezależnie od tego czy najpierw wybudowano stację paliw, czy inne obiekty, na przykład budynki mieszkalne, w sąsiedztwie tej stacji. Z tego też względu przy projektowaniu nowego obiektu budowlanego w sąsiedztwie istniejącej stacji gazu, należało usytuować go w takiej odległości od przedmiotowej stacji, która gwarantuje jego bezpieczeństwo w razie potencjalnej awarii.
Obowiązkiem organu udzielającego pozwolenia na budowę było rzetelne i dokładne sprawdzenie projektu budowlanego w tym również projektu zagospodarowania terenu i w razie stwierdzenia uchybień podjęcie skutecznych działań przewidzianych przepisami prawa.
Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. VSA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Rażące naruszenie prawa to kwalifikowana wada dotykająca istoty rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tej rangi naruszenie cechuje decyzję o treści pozostającej w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyr. NSA z 7 czerwca 2001 r., III SA 907/00 cyt. Za B. Gruszczyńskim (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2007 r, s. 753). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2001 r. II SA 1726/2000, z dnia 26 września 2000 r. V SA 2998/99, oraz z dnia 5 października 2000 r. III SA 2244/99).
W konsekwencji, stwierdzenie występowania przesłanki nieważności decyzji odnosi się do takiego działania organu (w toku postępowania lub rozstrzygnięcia sprawy
w decyzji), gdy nie odpowiada ono w ogóle nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (wyrok WSA w Gliwicach z 5 maja 2008 r., I SA/GI 913/07).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy uchybił wskazanym wyżej przepisom prawa materialnego oraz art. 7, 77. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę oraz uwzględni w swojej ocenie prawnej wskazania zawarte w powyższym uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.433 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) oraz art. 152 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło