VII SA/Wa 562/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-10
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która nakłada na inwestora obowiązek rozbiórki obiektu, na który nie posiada on tytułu prawnego, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która nakłada na inwestora obowiązek rozbiórki obiektu, na który nie posiada on tytułu prawnego, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej części decyzji. Brak tytułu prawnego do rozbiórki obiektu, zwłaszcza gdy obiekt ten znajduje się na działce należącej do innej osoby, jest kwalifikowaną wadą prawną, która uniemożliwia pozostawienie takiej decyzji w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozwoleniu na budowę z 2004 r., która zatwierdziła adaptację budynku gospodarczego na cele mieszkalne i nałożyła na inwestorkę obowiązek rozbiórki sąsiedniego budynku gospodarczego. Po postępowaniu nieważnościowym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej obowiązku rozbiórki, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca inwestorka kwestionowała stwierdzenie nieważności, a skarżący sąsiad domagał się wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny pierwotnie uchylił decyzję GINB, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi D. W. i Z. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skarg D. W. i Z. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części skargi oddala
Decyzją z dnia [...] października 2004r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. W. pozwolenia na budowę związanego z wykonaniem robót budowlanych, dotyczących adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne, położonego na działce o nr ew. [...] w miejscowości N., gmina [...] ze wskazaniem, że przed przystąpieniem do jego użytkowania należy rozebrać budynek gospodarczy zaznaczony w projekcie zagospodarowania działki, jako pozostający do rozbiórki.
Na wniosek Z. A., doszło do wszczęcia postępowania nieważnościowego i po jego przeprowadzeniu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., odmówił stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji.
Organ wskazał, że inwestorka dysponowała zgodą ówczesnych właścicieli działki o nr ew. [...] – J. i L. A.. Działka ta, dopiero po wydaniu decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym została podzielona. W dacie wydawania ww. decyzji, w odniesieniu do usytuowania budynku, nie istniały obecnie funkcjonujące granice. W obecnym stanie budynek jest posadowiony na działce [...], która stanowi własność D. W., zaś działka [...] jest własnością Z. A.. To na jego działce znajduje się budynek przewidziany w projekcie do rozbiórki.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - uchylił decyzję organu pierwszej instancji opisaną wyżej i stwierdził nieważność decyzji, w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu objętego decyzją, w pozostałej części zaś odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że stan sprawy nie wskazuje, żeby D. W. była uprawniona do wykonania rozbiórki budynku gospodarczego. Nie posiadała do niego żadnego tytułu prawnego, zaś zgoda ówczesnych właścicieli na inwestycje nie dotyczyła rozbiórki. Organ podkreślił, że w obecnym stanie prawnym budynek przeznaczony do rozbiórki także nie stanowi własności inwestorki.
Zdaniem organu kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła w w/w części z rażącym naruszeniem przepisu art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, organ stwierdził, że w pozostałym zakresie decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym odpowiada przepisom prawa. W szczególności nie są uzasadnione zarzuty Z. A., gdyż adaptowany budynek w świetle projektu miał zaopatrzenie w wodę, energię elektryczną i przewidziano odprowadzanie ścieków do właściwego zbiornika.
Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wpłynęły dwie skargi w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 450/12 - skarga D. W., zaś w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 451/12 - skarga Z. A.. Na rozprawie orzeczono o połączeniu do łącznego rozpoznania i orzeczenia obu spraw.
Skarżąca D. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w której stwierdzała nieważność decyzji Starosty [...]. Skarżąca zakwestionowała przymiot strony Z. A., jako inicjatora niniejszego postępowania nieważnościowego. Przywołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011r., w sprawie o sygnaturze akt II OPS 2/10, w myśl której przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stwierdziła, że uchwała ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie - w myśl art. 36 ustawy Prawo budowlane, organ może na inwestora nałożyć obowiązki nie wymagając od niego oświadczenia, w kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżący, Z. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazał, że organ nie odniósł się do jego wniosku o wznowienie postępowania, który złożył w piśmie z dnia 1 sierpnia 2011r. Stwierdził, że cyt. " budynek nie ma zachowanych odległości ściany z oknami, wynosi niecałe 3m". Ponadto, skoro inwestorka nie miała zgody właścicieli na rozbiórkę, to kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja była niewykonalna.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 450/12, po rozpoznaniu skarg D. W. i Z. A., na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd I instancji wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w części, w której określa przewidziany w projekcie zagospodarowania działki obowiązek rozbiórki budynku. Sąd podzielił stanowisko organu, że inwestorka, która nie była właścicielką działki objętej inwestycją o nr ew. [...], dysponowała tylko zgodą ówczesnych właścicieli, co do zmiany sposobu korzystania z budynku objętego decyzją, nie miała zaś tytułu prawnego do budynku objętego obowiązkiem rozbiórki. Jednakże powyższe ustalenia nie są wystarczające do zaakceptowania rozstrzygnięcia, w zakresie częściowego stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd I instancji przyjął, że w sprawie powinno dojść do wyjaśnienia, czy wydając pozwolenie na budowę organ pozwoliłby na wykonanie robót związanych z adaptacją budynku gospodarczego na cele mieszkalne, bez nałożenia na inwestorkę obowiązku rozbiórki sąsiedniego budynku - co podkreślono - obowiązku odnoszącego się do założeń samego projektu zagospodarowania działki .
Zdaniem Sądu rozważenia wymaga to, z czego wynikała przewidziana w projekcie rozbiórka budynku, w szczególności, czy rozbiórka tego sąsiedniego budynku była konieczna dla spełnienia przez inwestycję obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie np. w zakresie wymogów związanych z zapewnieniem właściwego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - § 13, czy też wynikających z wymogów bezpieczeństwa pożarowego – dział VI ww. rozporządzenia.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2154/12 uchylił ww. zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu ww. wyroku postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym przewidzianym przepisami kpa, którego celem jest ocena wydanej decyzji i jej eliminacja z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, że w sprawie zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności, określona w art. 156 § 1 kpa, i nie zachodzą tzw. przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji - określone w art. 156 § 2 kpa. NSA podniósł, że postępowanie wyjaśniające organów w trybie nieważnościowym sprowadza się do oceny legalności aktu w oparciu o materiał dowodowych zgromadzony w aktach sprawy. Zdaniem NSA sformułowanie ww. zaleceń przez Sąd I instancji nie było uzasadnione, bowiem akta administracyjne są kompletne - zawierają decyzję i projekt budowlany. Zauważyć należy, że ewentualne niewyjaśnienie okoliczności w postępowaniu zwyczajnym mających znaczenie z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania winno być ocenione z punktu widzenia zaistnienia przesłanek nieważności decyzji. Zatem naruszenia prawa procesowego należy także oceniać z perspektywy przesłanek nieważności postępowania. Oceniając decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego NSA stwierdził, że decyzja ta zawiera wszystkie elementy składowe określone w art. 107 § 1 i 3 kpa. W decyzji tej jest opis stanu faktycznego w sprawie i jego "podciągnięcie" pod przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Na stronie czwartej uzasadnienia decyzji organ odniósł się do zagadnienia spełnienia przez inwestycję warunków technicznych i dokonał kwalifikacji prawnej tej okoliczności. Jak już wspomniano decyzja GINB została wydana w postępowaniu nieważnościowym, zatem wyjaśnienie okoliczności w sprawie, w rozumieniu art. 77 § 1 k.p.a., sprowadzało się do oceny materiału dowodowego zgromadzonego w trybie zwyczajnym. Rzeczą Sądu I instancji było zatem zbadanie legalności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czyli ocena czy dokonana przez ten organ kwalifikacja prawna naruszeń dostrzeżonych w decyzji Starosty [...]odpowiada przepisom prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto zgodnie z art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w związku z czym skarga powinna zostać oddalona.
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej, określonej w art. 16 kpa i zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której organ wydający decyzję rażąco naruszył prawo. O rażącym charakterze naruszenia prawa powinien decydować jego ciężar gatunkowy i bezsporne ustalenie oczywistego przekroczenia przepisów prawa. Dlatego czynności procesowe składające się na treść tego postępowania powinny być podejmowane przez organy w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny. Podkreślenia wymaga, że aby stwierdzić nieważność decyzji, nie wystarczy ustalenie naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenia te mają charakter kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 kpa. Ponadto przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozstrzyganie sprawy co do istoty. Stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione wagą uchybienia prawnego, tzn. jego rażącym charakterem, czyli sytuacją gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Podkreślić przy tym należy, że szczególnie wnikliwe i rzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu reguł procesowych określonych w art. 7 i 77 kpa jest w niniejszej sprawie dodatkowo uzasadnione nadzwyczajnym charakterem tego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać, że jeżeli wspomniane postępowanie nie jest w stanie doprowadzić do ustaleń wskazujących ponad wszelką miarę na naruszenie przepisów Prawa budowlanego to organ nie ma podstaw do uznania, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że GINB w sposób prawidłowy stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania adaptowanej części budynku gospodarczego na cele mieszkalne, budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki.
Jak wynika wprost z treści art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Nie ulega wątpliwości, że w weryfikowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r. Nr [...], znak: [...], nałożony został również na inwestora – D. W. warunek rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania adaptowanej części budynku gospodarczego na cele mieszkalne, budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że D. W. nie dysponowała żadnym dokumentem potwierdzającym jej tytuł prawny do budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki jako obiekt przewidziany do rozbiórki. Wprawdzie D. W. przedłożyła oświadczenie z dnia 23 sierpnia 2004 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (działka nr ewid. [...]) na cele budowlane, wynikającym z oświadczenia J. A. i L. A. z dnia 5 sierpnia 2004 r. o wyrażeniu zgody na adaptację budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w N., na cele mieszkalne, jednakże oświadczenie to nie obejmowało uprawnienia do wykonywania robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki. Zgoda na rozbiórkę jakiegokolwiek obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w N. nie wynika także z oświadczenia J. A. i L. A..
Zgodzić się zatem należy z organem, że decyzja Starosty [...] z dnia [...]października 2004 r" Nr [...], znak: [...], w części w której nakładała na inwestora obowiązek rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania adaptowanej części budynku gospodarczego na cele mieszkalne, budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki, została wydana z rażącym naruszeniem ww. przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Oceniając kwestię rażącego naruszenia prawa w świetle skutków społeczno-ekonomicznych, które byłyby nie do pogodzenia z zasadą praworządności, nie można także pominąć faktu, że obecnie przewidziany do rozbiórki budynek gospodarczy usytuowany jest na działce nr ewid. [...], która należy do skarżącego – Z. A.. A zatem w obecnym stanie skarżąca D. W. nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do tej części nieruchomości. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z dnia [...]października 2004 r. Nr [...], znak: [...], w części w której nakładała na inwestora obowiązek rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania adaptowanej części budynku gospodarczego na cele mieszkalne, budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki byłoby zatem nie do pogodzenia z zasadą praworządności.
Jako prawidłową należy uznać również odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] w pozostałym zakresie. W pozostałym bowiem zakresie decyzja ta została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych przepisami Prawa budowlanego. D. W. przedłożyła prawidłowo wypełnione oświadczenie z dnia 23 sierpnia 2004 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną w postaci działki nr ewid. [...], na cele budowlane (oczywiście w zakresie obejmującym adaptację budynku na cele mieszkalne), jak również decyzję Wójta Gminy [...]z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z dokumentacji projektowej wynika ponadto, że inwestycja nie narusza ww. warunków zabudowy, jak również warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., obowiązujących w dniu wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...]stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2002 r.. Nr 75. poz. 690 ze zm.). Jak prawidłowo zauważył organ inwestycja ta polega jedynie na adaptacji budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości N., na cele mieszkalne, a zatem dotyczy przekształceń w istniejącej zabudowie. Stwierdzenie to przekłada się na ustalenia w zakresie braku ewentualnego rażącego naruszenia ww. warunków technicznych, szczególnie w postaci § 12, 13 i 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Odnosząc się zaś do zarzutów D. W. należy wskazać, że sprowadzają się one przede wszystkim do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niezasadne stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania adaptowanej części budynku gospodarczego na cele mieszkalne, budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki oraz niezbadania czy Z. A. ma interes prawny w niniejszym postępowaniu. W ocenie skarżącej GINB nie wykazał w jaki sposób Starosta [...], wydając decyzję z dnia [...] października 2004r., rażąco naruszył prawo, skoro sam przyznaje, że inwestor złożyła praiwdłowo wypełnione oświadczenie o dysponowaniu niruchomością na cele budowlane. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy wskazać, że D. W. przedłożyła wprawdzie prawidłowo wypełnione oświadczenie z dnia 23 sierpnia 2004 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną w postaci działki nr ewid. [...], na cele budowlane, jednakże dotyczy to wyłącznie adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wolą J. A. i L. A., którzy złożyli oświadczenie z dnia 5 sierpnia 2004 r. nie była rozbiórka budynku gospodarczego, lecz wykonanie robót budowlanych adaptacyjnych.
Wbrew twierdzeniom skarżącej przepisy Prawa budowlanego wymagają od inwestora wykazania się prawem do nieruchomości na cele budowlane. Jakkolwiek inwestor ma obowiązek złożyć jedynie odpowiednie oświadczenie, jednakże organ administracji architektoniczno-budowlanej ma podstawy do żądania dodatkowych dokumentów potwierdzających to prawo, a domniemanie dysponowania prawem do nieruchomości wynikające z oświadczenia można obalić przeciwdowodem. Skoro z akt sprawy wynika, że Starosta [...] w decyzji z dnia [...] października 2004r. nie tylko zezwolił na roboty budowlane polegające na adaptracji budynku na cele mieszkalne ale także zobowiązał inwestora do dokonania rozbiórki obiektu, bez zgodyu współwłaścicieli nieruchomości, to nie mozna uznać, że to rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Co więcej, skoro tego rodzaju decyzja administracyjna stanowi daleko idącą ingerencję w prawo własności, pomimo braku zgody osób posiadających tytuł do nieruchomości, to takiego naruszenia prawa nie można inaczej zakwalifikować jak rażącego w rozumieniu art 156 § 1 pkt 2 kpa.
Ponadto skarżąca powołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt: II OPS 2/10, która dotyczy możliwości wzywania strony do złożenia oświadczenia o dysponowaniu prawem do nieruchomości na cele budowlane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a zatem dotyczy trybu legalizacyjnego prowadzonego w oparciu o ten przepis, a nie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu braku dysponowania takim tytułem do nieruchomości. W rezultacie nie znajduje ona zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponadto w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że Z. A. posiada legitymację procesową do inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] i czynnego w nim uczestniczenia. Nie ulega wątpliwości, że jest on właścicielem nieruchomości, na której posadowiony jest budynek podlegający rozbiórce. W obecnym stanie Z. A. jest bowiem właścicielem działki o nr ew. [...], na której znajduje się budynek przewidziany w projekcie do rozbiórki. W związku z powyższym brak jest podstaw do zarzucania organom orzekającym w postępowaniu nieważnościowym niepodjęcia czynności zmierzajacych do dokonania niezbędnych ustaleń w ww. zakresie.
Odnosząc się do zarzutów Z. A. należy podnieść, że Sąd całkowicie podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania adaptowanej części budynku gospodarczego na cele mieszkalne, budynku gospodarczego zaznaczonego na projekcie zagospodarowania działki.
W pozostałym jednak zakresie ww. decyzja nie jest dotknięta żadną wadą o charakterze kwalifikowanym. Nie można twierdzić o rażącym naruszeniu warunków technicznych w sytuacji, gdy inwestycja polegała na adaptacji budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości N., na cele mieszkalne.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących nie posiadania przez inwestora podpisanej umowy na wywóz śmieci oraz brak zapewnionego dostępu do mediów, energii, wody oraz odbioru ścieków należy zauważyć, że z zatwierdzonej dokumentacji technicznej, wynika jednoznacznie, że adaptowany budynek zaopatrzono w wodę i energię elektryczną z istniejącego budynku mieszkalnego, zaś ścieki odprowadzane są do istniejącego zbiornika na ścieki. Należy podkreślić, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę ma obowiązek dokonać prawidłowej kontroli złożonej dokumentacji projektowej i technicznej pod względem spełnienia warunków określonych w przepisach Prawa budowlanego. Nawet zatem w sytuacji, gdy inwestor dopiero w późniejszym terminie uzyskuje faktyczny dostęp do mediów lub wywozu śmieci w związku z podpisaniem umowy cywilnoprawnej to brak jest przeszkód do udzielenia pozwolenia na budowę, gdy z dokumentacji projektowej wynika, że inwestycja taki dostęp ma zapewniony. W związku z tym nie można decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] czynić skutecznego zarzutu naruszenia art 34 i art 35 Prawa budowlanego. Z całą zaś pewnością brak jest podstaw do przyjęcia, że powołąne przepisy zostały naruszone w stopniu rażącym, o którym mowa w art 156 § 1 pkt 2 kpa, co powinno być przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym.
Odnosząc się do zarzutu niespełnienia wymagań nałożonych decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. [...] w zakresie zachowania prawidłowej odległości ścian z otworami okiennymi należy podkreślić, że decyzja Starosty [...]z dnia [...] października 2004 r., Nr [...]weryfikowana jest przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie jej wydania. Skoro w momencie wydania tej decyzji działka o nr [...] stanowiła jedną całość to brak jest podstaw do twierdzenia, że usytuowanie obiektu (istniejacego wcześniej i zaadaptowanego na cele mieszkalne) powoduje rażące naruszenie warunków technicznych oraz warunków wynikajacych z ww. decyzji Wójtra Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.
Rozpatrując skargi, poza zarzutami w nich zawartymi, przy uwzględnieniu zasady z art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie dostrzegł innych wad powodujących konieczność jej uchylenia. W ocenie Sądu GINB w sposób prawidłowy ocenił także brak wystąpienia innych wad kwalifikowanych w odniesieniu do decyzji Starosty [...]z dnia [...] października 2004 r., Nr [...]. Tym samym wyczerpał obowiązek przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego w oparciu o art 7 i 77 § 1 kpa - przy uwzględnieniu szczególnego charakteru postępowania nieważnościowego, na który uwagę zwrócił NSA w wiążącym w ninieszej sprawie wyroku z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2154/12. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło