VII SA/Wa 565/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], zwany dalej PINB decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nakazał B. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku handlowo-usługowego (obecnie budynek gospodarczy) o nieregularnym kształcie o wymiarach o wymiarach 11.00 m x 9,00 m i wysokości około 6,30 m oraz nadwieszenia na dwóch słupach o wymiarach 1,10 m x 4,20 m na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Od powyższej decyzji B. B. złożyła odwołanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wysłana do B. B. dwukrotnie. Pierwszy raz [...] grudnia 2010 r. W związku z nieodebraniem przez skarżącą przesyłki listowej, została ona awizowana w dniu [...] stycznia 2011 r. Zawiadomienie umieszczono w skrzynce, zaś samą przesyłkę złożono w placówce pocztowej, gdzie była przechowywana przez wymagany okres 14 dni. Powtórnego awizo dokonano w dniu [...] stycznia 2011 r. Adres, na który wysłano w/w przesyłkę listową zawierającą decyzję PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. był prawidłowy. Następnie została ona odesłana w dniu [...] stycznia 2011 r. do PINB dla [...]. Organ stwierdził, że zachowano tryb doręczenia, wymagany przez przepisy KPA, w szczególności art. 44. Wskazał, iż skuteczne doręczenie decyzji PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. miało miejsce w dniu [...] stycznia 2011 r. Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotową decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. przesłano ponownie B. B. dnia [...] lutego 2011 r. Skarżąca wniosła odwołanie w dniu [...] lutego 2011 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, co wynikało ze stempla pocztowego na kopercie. Organ II instancji podniósł, że wobec skutecznej fikcji doręczenia, która ma miejsce w sytuacji, gdy wprawdzie fizycznie pismo nie dotarło do adresata, jednakże pod względem prawnym uważa się je za doręczone i wywołujące określone skutki prawne, datowanej na dzień [...] stycznia 2011 r., organ powiatowy nie powinien ponownie wysyłać powyższej decyzji. Ww. organ podkreślił, iż w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Wskazał także, iż przepisy prawa nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że złożenie odwołania nastąpiło już po upływie ustawowego 14-dniowego terminu przewidywanego do jego wniesienia i w związku z tym był zobowiązany stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca zarzuciła organowi wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 7 i 77 kpa oraz art. 8 i 9 kpa. Zdaniem skarżącej organ I instancji naruszył przepisy prawa, ponieważ nie zawarł pouczenia, iż doręczenie decyzji PINB dla [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. dokonane na początku lutego było powtórną próbą doręczenia, o którym to fakcie dowiedziała się dopiero z treści postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. oraz przyjęciu przez organ II instancji, iż takie powtórne doręczenie postanowienia zawierającego pouczenie o przysługującym jej środku odwoławczym nie wywołuje skutków prawnych, wobec treści art. 44 k.p.a. Skarżąca wskazała, iż pierwsza doręczenie decyzji I instancji było nie prawidłowe, ponieważ nie otrzymała ona awiza w skrzynce pocztowej. Dodała, iż organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie odniósł się do faktu, iż organ I instancji dokonał powtórnego doręczenia orzeczenia wraz z informacją o przysługującym środku zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna i na uwzględnienie nie zasługuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Badając zaskarżone postanowienie pod kątem przesłanek wyżej wymienionych Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga w tej sprawie dotyczy stwierdzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]. W związku z tym należy wskazać na znaczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1275/11, który zapadł w sprawie odmowy przywrócenia B. B. terminu do wniesienia odwołania od w/w postanowienia. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r. sygn akt SA 527/97, LEX 47275). Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Oceną prawną wyrażoną w wyroku związany jest też sąd, ilekroć dana sprawa będzie rozpoznawana przez sąd, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSNA i US 1999, nr 1, poz. 2). Wyrażoną w art. 153 ustawy p.p.s.a. zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. W judykaturze przyjmuje się powszechnie, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo bądź nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania. Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/10 stwierdził, że " 1. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. 2. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną." Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w przywołanym na wstępie prawomocnym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania a w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że "W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy." Należy zatem uznać, że w świetle powyższego stwierdzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny sformułował pogląd, że po pierwsze doszło do uchybienia terminu a po drugie uchybienie to nie było przez skarżącą zawinione. Wobec tego uwzględnienie skargi w niniejszym postępowaniu i przyjęcie, że skarżąca nie uchybiła terminowi stanowiło by podważenie oceny sądu przyjętej w gruncie rzeczy wobec tożsamego zagadnienia. Niezależnie od powyższego skarga nie mogła być uwzględniona z innych powodów. Zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście, względnie - w przypadku nieobecności - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 i art. 43 k.p.a.). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej wskazany, doręczenia dokonuje się w sposób zastępczy. W takim przypadku, zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1) k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W myśl § 3, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).Wydanie decyzji przez organ i wysłanie na adres wskazany przez stronę winno doprowadzić do jej doręczenia, przy czym doręczenie w swych skutkach oznacza rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a do złożenia odwołania. Jeżeli doręczenie zastępcze zostało dokonane, to doręczenie ponowne, po dokonaniu doręczenia zastępczego, nie czyni tego ostatniego nieskutecznym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1999 r. sygn. V SA 1880/98, LEX nr 49422). Innymi słowy, pierwszeństwo ma doręczenie zastępcze, jako wcześniejsze i od tego właśnie doręczenia rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania. Stąd też ponowne wysłanie decyzji, nie może prowadzić do ponownego doręczenia decyzji ze skutkiem w postaci rozpoczęcia po raz wtóry biegu terminu do wniesienia odwołania. Na pełną aprobatę zasługuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2497/10 "Kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie orzeczenia organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania." Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organu, że pocztowy dowód doręczenia jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Skutkuje to domniemaniem jego autentyczności i zgodności z prawdą. Twierdzenie B. B., że nie zostało pozostawione awizo, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż ze zwrotnego potwierdzenia wynika, że awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. W ocenie Sądu rację ma organ co do tego, że doręczenie zostało dokonane w trybie art. 44 k.p.a., ponieważ przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie mimo dwukrotnego awizowania w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] stycznia 2011 r. oraz w dniu [...] stycznia 2011 r. nie została odebrana przez adresata. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w takim stopniu, który uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a zarzuty skargi (z przyczyn powyżej omówionych) na tak dokonaną ocenę nie wpływają. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.