VII SA/Wa 568/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-16
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może badać prawidłowość umowy cywilnej (aktu notarialnego) ustanawiającej służebność przesyłu przy wydawaniu pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada prawidłowości umowy cywilnej ustanawiającej służebność przesyłu, a jedynie tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawidłowość aktu notarialnego może być kwestionowana wyłącznie przed sądem powszechnym. Sąd administracyjny również nie jest właściwy do badania tych kwestii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. W. i K. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci gazowej. Skarżący, właściciele działki obciążonej służebnością przesyłu, kwestionowali prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustanowienie służebności i brak osobowości prawnej oddziału spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi B. W. i K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala
Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta
[...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla
[...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Gazowniczy [...] na
budowę sieci gazowej dystrybucyjnej średniego ciśnienia na trenie działek ew. nr
[...],[...],[...] z obrębu [...] w rejonie ulicy M. w W. Dzielnicy
[...]. Organ I instancji ustalił, że obszar oddziaływania obiektu, obejmuje działki
0. nr ew. [...], [...], [...] z obrębu [...] w rejonie ulicy M. w W.
Dzielnicy-[...]. Prezydent Miasta [...] wskazał, że
przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny ustaleniami miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru [...] część I
zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] - [...] Nr [...] z dnia [...]
maja 2001 r., jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające
wymagane uprawnienia budowlane. Projekt został zaopiniowany w Zespole
Uzgadniania Dokumentacji - opinia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Ponadto
inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na
podstawie złożonego oświadczenia.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli B. W. i K. W.
stwierdzając, że nie wyrażają zgody na przedłużenie sieci gazowej na działce nr ew
[...], której są właścicielami . Odwołujący podnieśli, iż udzielili inwestorowi zgody na
wybudowanie gazociągu wyłącznie na potrzeby osiedla na którym zamieszkują
natomiast przedłużenie nitki gazowej do działek nr ewid [...] i [...] wymaga ingerencji
w istniejącą infrastrukturę osiedla.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...],
działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze
zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]
października 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor złożył
wymagane dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane, a projekt budowlany spełnia warunki określone w 35 ust.
1 Prawa budowlanego.
Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania
przestrzennego fragmentu obszaru [...]- część I, w gminie [...] - [...]
zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...]-[...] z dnia [...]
maja 2001 r. opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Wojew. [...] Nr
161, poz. 2371
W znajdującym się w aktach sprawy oświadczeniu o posiadanym prawie do
dysponowania nieruchomością na cele budowlane pełnomocnik [...] Spółki
Gazownictwa wpisał jako właścicieli działki nr ew. [...] – M. i L.
G. i wskazał numer księgi wieczystej [...], w której
ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu poprzez
posadowienie sieci gazowej. W stosunku do działki nr ew. [...] powołano się na
oświadczenie z dnia [...] marca 2011 r M. i L. G., w którym
wyrażają zgodę na budowę przyłącza gazowego. We wskazanej w oświadczeniu o
posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane księdze
wieczystej numer [...] dotyczącej nieruchomości nr ew. [...],
stanowiącej współwłasność B. i K. W., wpis ustanawia ograniczone
prawo rzeczowe i jego treść jest następująca: "ustanowiona nieodpłatnie i na czas
nieoznaczony służebność przesyłu polegająca w szczególności na prawie
posadowienia sieci gazowej w pasie gruntu o szerokości 1 m oraz na prawie wstępu,
przechodu, przejazdu, swobodnego, całodobowego dostępu do tych urządzeń w celu
wykonania czynności związanych z posadowieniem gazociągu, przyłączy gazowych i
punktów redukcyjno- pomiarowych, naprawami, remontami eksploatacją konserwacją
przebudowami rozbudowami, w tym przyłączeniem kolejnych odbiorców,
modernizacjami wszystkich urządzeń gazowniczych, znajdujących się na tej
nieruchomości, a w szczególności gazociągu i przyłączy gazowych oraz prawie
wykonywania wykopów, przekopów w wyżej wymienionych celach, której
wykonywanie ograniczone zostało do ww. pasa gruntu przebiegającego przez działkę
o nr [...]".
Osobą prawną na rzecz której ustanowiono powyższe jest, zgodnie z wpisem w
księdze wieczystej numer [...], [...] Spółka Gazownictwa Sp.
z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy [...].
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
wnieśli B. i K. W., reprezentowani przez pełnomocnika.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie
sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie uchylenie
zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] w całości i przekazanie sprawy Prezydentowi [...] do
ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
art. 3051 Kodeksu cywilnego poprzez niesłuszne przyjęcie, jakoby
stanowiąca własność skarżących nieruchomość położona w W. w rejonie
ulicy M., stanowiąca działkę gruntu o nr ewid. [...] w obrębie
ewidencyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...][...] w
W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]
[...], skutecznie obciążona była służebnością przesyłu, skoro treść wpisu
w księdze wieczystej, jak również treść oświadczenia o ustanowieniu służebności,
nie zawiera "oznaczenia zakresu korzystania z nieruchomości obciążonej", a
zwłaszcza zakres ten nie jest określony na mapie,
- art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe
zastosowanie polegające na uznaniu słuszności wydania pozwolenia na budowę w
sytuacji nieposiadania przez [...] Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział
[...][...] prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
w zakresie którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., a także art. 138 § 1
pkt 2 K.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania czy [...]
Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział [...][...] posiada prawo do
dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie, którego dotyczy
wniosek o pozwolenie na budowę, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z
przesłuchania B. W. i K. W. i niesłuszne wywiedzenie z treści
księgi wieczystej KW nr [...] oraz z treści aktu notarialnego
sporządzonego przez notariusza A. H. dnia [...] sierpnia 2009 r., Repertorium
[...] nr [...], prawa do dysponowania przez [...] Spółkę Gazownictwa
Sp. z o.o. Oddział [...][...] przedmiotową nieruchomością na cele
budowlane w zakresie, którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę co do
obszaru objętego służebnością, dopuszczalności rozbudowy istniejącego na
przedmiotowej działce gazociągu w celu wydłużenia jego biegu poza obszar tej
działki i przyłączenia odbiorców spoza obszaru tej działki, niezasadne utrzymanie w
mocy decyzji nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] października
2011 r., w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia w całości i orzeczenia o
odmowie wydania pozwolenia na budowę (ewentualnie uchylenia tej decyzji i
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji I stopnia).
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2012r zarzucono także wydanie
pozwolenia na budowę podmiotowi nie posiadającemu osobowości prawnej tj.
oddziałowi spółki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i
podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona
Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w
myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności
administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z
prawem.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzję o pozwoleniu na
budowę wydaje na podstawie przepisów prawa budowlanego i nie rozpatruje
wniosku o pozwolenie na budowę w kontekście przepisów prawa cywilnego.
W szczególności w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę organ
rozpatruje sprawę w świetle art. 32, art. 33, art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Wojewoda [...] w sposób prawidłowy rozpatrzył sprawę wniosku
pozwolenia na budowę w świetle powołanych wyżej przepisów.
Organ prawidłowo ustalił, iż inwestor spełnił wszystkie obowiązki wymagane
przez przepisy prawa budowlanego.
Projekt budowlany jest kompletny i sporządzony został przez osoby
posiadające wymagane uprawnienia budowlane, a planowana inwestycja jest
zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego
Kontrolując decyzję o pozwoleniu na budowę pod kątem podniesionego
zarzutu dotyczącego braku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na
cele budowlane wskazać należy, iż zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r, Nr 106, poz. 1126 z późn
zm.) zmienionym ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718),
pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie,
pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania
nieruchomością na cele budowlane.
Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało
określone zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego jako tytuł prawny wynikający
z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa
rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do
wykonywania robót budowlanych.
W niniejszej sprawie inwestor złożył wymagane prawem oświadczenie. We
wskazanej w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością
na cele budowlane księdze wieczystej numer [...] dotyczącej
nieruchomości nr ew. [...], stanowiącej współwłasność skarżących B. i
K. W. wpis ustanawia ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności
przesyłu.
Wpis ten został dokonany na podstawie znajdującego się w aktach sprawy
aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2009r, nr repertorium [...][...], w którym
skarżący złożyli oświadczenie o obciążeniu swojej nieruchomości nr ew. [...]
służebnością przesyłu na rzecz [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z
siedzibą w W. Oddział Zakład [...][...].
Z treści wpisu wynika, że skarżący " ustanawiają nieodpłatnie i na czas
nieoznaczony na rzecz [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w
W. Oddział Zakład Gazowniczy [...] służebność przesyłu polegającą
w szczególności na prawie posadowienia na danej nieruchomości sieci gazowej w
pasie gruntu o szerokości 1 m oraz na prawie wstępu, przechodu, przejazdu,
swobodnego, całodobowego dostępu do tych urządzeń w celu wykonania czynności
związanych z posadowieniem gazociągu, przyłączy gazowych i punktów redukcyjno-
pomiarowych, naprawami, remontami eksploatacją konserwacją przebudowami
rozbudowami, w tym przyłączaniem kolejnych odbiorców, modernizacjami wszystkich
urządzeń gazowniczych, znajdujących się na tej nieruchomości, a w szczególności
gazociągu i przyłączy gazowych oraz prawie wykonywania wykopów, przekopów w
wyżej wymienionych celach, przy czym wykonywanie służebności ograniczone
zostaje do w/w pasa gruntu przebiegającego przez działkę o numerze [...] której
wykonywanie ograniczone zostało do ww. pasa gruntu przebiegającego przez działkę
o nr [...]".
Treść przedmiotowego prawa upoważniała inwestora do korzystania z
nieruchomości skarżących tj. działki o numerze [...], która jak wynika z ewidencji
gruntów jest drogą.
Ustanowiona służebność przesyłu pozwalała inwestorowi na wkroczenie na
teren działki skarżących w celu podłączenia do już wybudowanej sieci gazowej
kolejnych odbiorców – M. i L. G. - właścicieli nieruchomości
oznaczonych jako działki nr ewid [...] i [...].
Zarzuty skarżących kwestionujące prawidłowość sporządzonego aktu notarialnego z
dnia [...] sierpnia 2009r, nr repertorium [...][...] nie podlegają rozpoznaniu w
niniejszej sprawie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie
podkreślano, iż zarówno organ administracyjny rozpatrujący sprawę udzielenia
pozwolenia na budowę jak i sąd administracyjny nie mogą badać prawidłowości
zawartej umowy cywilnej, a uprawnionym organem do ewentualnego jej podważenia
jest sąd powszechny (wyrok NSA z dnia 9 marca 1992r, w sprawie IV S.A. 1394/91,
ONSA 1993, Nr 4 poz. 86 , wyrok NSA z dnia 29 listopada 1998r w sprawie IV S.A.
57/97).
Sąd Wieczystoksięgowy dokonując wpisu do księgi wieczystej dokonał analizy
treści ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności przesyłu w aspekcie
jego zgodności z art. 58 k.c. i potwierdził, że prawo wynikające z aktu notarialnego
jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z art. 305 1 k.c.
Skarżący nie przedstawili żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż ich
oświadczenie złożone w kwestionowanym akcie notarialnym i wpisane do księgi
wieczystej nie jest skuteczne.
Chybiony jest także zarzut, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została
wydana na rzecz Oddziału Zakładu Gazowniczego, który nie posiada osobowości
prawnej i tym samym nie może być stroną postępowania.
Podmiotem na rzecz którego wydano pozwolenie na budowę jest spółka prawa
handlowego działająca pod firmą [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o.
Oddział Zakład Gazowniczy [...] co wyraźnie wynika z decyzji Prezydenta
[...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...].
Przedsiębiorca (a takim podmiotem jest uczestnik przedmiotowego postępowania)
zobligowany jest do występowania pod firmą ze wskazaniem oddziału co wynika z
art. 43 Kodeksu cywilnego.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie
stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem
stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło