VII SA/Wa 568/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-16

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może badać prawidłowość umowy cywilnej (aktu notarialnego) ustanawiającej służebność przesyłu przy wydawaniu pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada prawidłowości umowy cywilnej ustanawiającej służebność przesyłu, a jedynie tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawidłowość aktu notarialnego może być kwestionowana wyłącznie przed sądem powszechnym. Sąd administracyjny również nie jest właściwy do badania tych kwestii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. W. i K. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci gazowej. Skarżący, właściciele działki obciążonej służebnością przesyłu, kwestionowali prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustanowienie służebności i brak osobowości prawnej oddziału spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi B. W. i K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Gazowniczy [...] na budowę sieci gazowej dystrybucyjnej średniego ciśnienia na trenie działek ew. nr [...],[...],[...] z obrębu [...] w rejonie ulicy M. w W. Dzielnicy [...]. Organ I instancji ustalił, że obszar oddziaływania obiektu, obejmuje działki 0. nr ew. [...], [...], [...] z obrębu [...] w rejonie ulicy M. w W. Dzielnicy-[...]. Prezydent Miasta [...] wskazał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru [...] część I zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] - [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r., jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Projekt został zaopiniowany w Zespole Uzgadniania Dokumentacji - opinia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Ponadto inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie złożonego oświadczenia. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli B. W. i K. W. stwierdzając, że nie wyrażają zgody na przedłużenie sieci gazowej na działce nr ew [...], której są właścicielami . Odwołujący podnieśli, iż udzielili inwestorowi zgody na wybudowanie gazociągu wyłącznie na potrzeby osiedla na którym zamieszkują natomiast przedłużenie nitki gazowej do działek nr ewid [...] i [...] wymaga ingerencji w istniejącą infrastrukturę osiedla. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor złożył wymagane dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a projekt budowlany spełnia warunki określone w 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru [...]- część I, w gminie [...] - [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...]-[...] z dnia [...] maja 2001 r. opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Wojew. [...] Nr 161, poz. 2371 W znajdującym się w aktach sprawy oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pełnomocnik [...] Spółki Gazownictwa wpisał jako właścicieli działki nr ew. [...] – M. i L. G. i wskazał numer księgi wieczystej [...], w której ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu poprzez posadowienie sieci gazowej. W stosunku do działki nr ew. [...] powołano się na oświadczenie z dnia [...] marca 2011 r M. i L. G., w którym wyrażają zgodę na budowę przyłącza gazowego. We wskazanej w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane księdze wieczystej numer [...] dotyczącej nieruchomości nr ew. [...], stanowiącej współwłasność B. i K. W., wpis ustanawia ograniczone prawo rzeczowe i jego treść jest następująca: "ustanowiona nieodpłatnie i na czas nieoznaczony służebność przesyłu polegająca w szczególności na prawie posadowienia sieci gazowej w pasie gruntu o szerokości 1 m oraz na prawie wstępu, przechodu, przejazdu, swobodnego, całodobowego dostępu do tych urządzeń w celu wykonania czynności związanych z posadowieniem gazociągu, przyłączy gazowych i punktów redukcyjno- pomiarowych, naprawami, remontami eksploatacją konserwacją przebudowami rozbudowami, w tym przyłączeniem kolejnych odbiorców, modernizacjami wszystkich urządzeń gazowniczych, znajdujących się na tej nieruchomości, a w szczególności gazociągu i przyłączy gazowych oraz prawie wykonywania wykopów, przekopów w wyżej wymienionych celach, której wykonywanie ograniczone zostało do ww. pasa gruntu przebiegającego przez działkę o nr [...]". Osobą prawną na rzecz której ustanowiono powyższe jest, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej numer [...], [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy [...]. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wnieśli B. i K. W., reprezentowani przez pełnomocnika. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] w całości i przekazanie sprawy Prezydentowi [...] do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: art. 3051 Kodeksu cywilnego poprzez niesłuszne przyjęcie, jakoby stanowiąca własność skarżących nieruchomość położona w W. w rejonie ulicy M., stanowiąca działkę gruntu o nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...][...] w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] [...], skutecznie obciążona była służebnością przesyłu, skoro treść wpisu w księdze wieczystej, jak również treść oświadczenia o ustanowieniu służebności, nie zawiera "oznaczenia zakresu korzystania z nieruchomości obciążonej", a zwłaszcza zakres ten nie jest określony na mapie, - art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu słuszności wydania pozwolenia na budowę w sytuacji nieposiadania przez [...] Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział [...][...] prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., a także art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania czy [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział [...][...] posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie, którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania B. W. i K. W. i niesłuszne wywiedzenie z treści księgi wieczystej KW nr [...] oraz z treści aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza A. H. dnia [...] sierpnia 2009 r., Repertorium [...] nr [...], prawa do dysponowania przez [...] Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział [...][...] przedmiotową nieruchomością na cele budowlane w zakresie, którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę co do obszaru objętego służebnością, dopuszczalności rozbudowy istniejącego na przedmiotowej działce gazociągu w celu wydłużenia jego biegu poza obszar tej działki i przyłączenia odbiorców spoza obszaru tej działki, niezasadne utrzymanie w mocy decyzji nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] października 2011 r., w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia w całości i orzeczenia o odmowie wydania pozwolenia na budowę (ewentualnie uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji I stopnia). W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2012r zarzucono także wydanie pozwolenia na budowę podmiotowi nie posiadającemu osobowości prawnej tj. oddziałowi spółki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje na podstawie przepisów prawa budowlanego i nie rozpatruje wniosku o pozwolenie na budowę w kontekście przepisów prawa cywilnego. W szczególności w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę organ rozpatruje sprawę w świetle art. 32, art. 33, art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Wojewoda [...] w sposób prawidłowy rozpatrzył sprawę wniosku pozwolenia na budowę w świetle powołanych wyżej przepisów. Organ prawidłowo ustalił, iż inwestor spełnił wszystkie obowiązki wymagane przez przepisy prawa budowlanego. Projekt budowlany jest kompletny i sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, a planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Kontrolując decyzję o pozwoleniu na budowę pod kątem podniesionego zarzutu dotyczącego braku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazać należy, iż zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r, Nr 106, poz. 1126 z późn zm.) zmienionym ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało określone zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W niniejszej sprawie inwestor złożył wymagane prawem oświadczenie. We wskazanej w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane księdze wieczystej numer [...] dotyczącej nieruchomości nr ew. [...], stanowiącej współwłasność skarżących B. i K. W. wpis ustanawia ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu. Wpis ten został dokonany na podstawie znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2009r, nr repertorium [...][...], w którym skarżący złożyli oświadczenie o obciążeniu swojej nieruchomości nr ew. [...] służebnością przesyłu na rzecz [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział Zakład [...][...]. Z treści wpisu wynika, że skarżący " ustanawiają nieodpłatnie i na czas nieoznaczony na rzecz [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział Zakład Gazowniczy [...] służebność przesyłu polegającą w szczególności na prawie posadowienia na danej nieruchomości sieci gazowej w pasie gruntu o szerokości 1 m oraz na prawie wstępu, przechodu, przejazdu, swobodnego, całodobowego dostępu do tych urządzeń w celu wykonania czynności związanych z posadowieniem gazociągu, przyłączy gazowych i punktów redukcyjno- pomiarowych, naprawami, remontami eksploatacją konserwacją przebudowami rozbudowami, w tym przyłączaniem kolejnych odbiorców, modernizacjami wszystkich urządzeń gazowniczych, znajdujących się na tej nieruchomości, a w szczególności gazociągu i przyłączy gazowych oraz prawie wykonywania wykopów, przekopów w wyżej wymienionych celach, przy czym wykonywanie służebności ograniczone zostaje do w/w pasa gruntu przebiegającego przez działkę o numerze [...] której wykonywanie ograniczone zostało do ww. pasa gruntu przebiegającego przez działkę o nr [...]". Treść przedmiotowego prawa upoważniała inwestora do korzystania z nieruchomości skarżących tj. działki o numerze [...], która jak wynika z ewidencji gruntów jest drogą. Ustanowiona służebność przesyłu pozwalała inwestorowi na wkroczenie na teren działki skarżących w celu podłączenia do już wybudowanej sieci gazowej kolejnych odbiorców – M. i L. G. - właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid [...] i [...]. Zarzuty skarżących kwestionujące prawidłowość sporządzonego aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2009r, nr repertorium [...][...] nie podlegają rozpoznaniu w niniejszej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż zarówno organ administracyjny rozpatrujący sprawę udzielenia pozwolenia na budowę jak i sąd administracyjny nie mogą badać prawidłowości zawartej umowy cywilnej, a uprawnionym organem do ewentualnego jej podważenia jest sąd powszechny (wyrok NSA z dnia 9 marca 1992r, w sprawie IV S.A. 1394/91, ONSA 1993, Nr 4 poz. 86 , wyrok NSA z dnia 29 listopada 1998r w sprawie IV S.A. 57/97). Sąd Wieczystoksięgowy dokonując wpisu do księgi wieczystej dokonał analizy treści ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności przesyłu w aspekcie jego zgodności z art. 58 k.c. i potwierdził, że prawo wynikające z aktu notarialnego jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z art. 305 1 k.c. Skarżący nie przedstawili żadnego dokumentu z którego wynikałoby, iż ich oświadczenie złożone w kwestionowanym akcie notarialnym i wpisane do księgi wieczystej nie jest skuteczne. Chybiony jest także zarzut, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na rzecz Oddziału Zakładu Gazowniczego, który nie posiada osobowości prawnej i tym samym nie może być stroną postępowania. Podmiotem na rzecz którego wydano pozwolenie na budowę jest spółka prawa handlowego działająca pod firmą [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy [...] co wyraźnie wynika z decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Przedsiębiorca (a takim podmiotem jest uczestnik przedmiotowego postępowania) zobligowany jest do występowania pod firmą ze wskazaniem oddziału co wynika z art. 43 Kodeksu cywilnego. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło