VII SA/Wa 570/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-11
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać utrzymane w mocy, jeśli tytuł wykonawczy został błędnie wystawiony na podmiot niebędący zobowiązanym, a upomnienie nie zostało skutecznie doręczone?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji, w tym nałożenie grzywny w celu przymuszenia, jest wadliwe, jeśli tytuł wykonawczy został skierowany do podmiotu, który nie jest zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku. Dodatkowo, brak dowodu skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanemu stanowi naruszenie przepisów prawa, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Sp. z o.o. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Obowiązek likwidacji przekroczeń tlenku węgla został nałożony decyzją na Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych, a następnie grzywny nałożono na T. K. oraz na R. Sp. z o.o. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. I. uchyla zaskarżoną postanowienie oraz poprzedzającą je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżącego R. Sp. z o.o. kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2005 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. na podstawie art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na R. Sp. z o.o. Administrację Wspólnot Mieszkaniowych nr [...] w R. ul. L. grzywnę w wysokości 3.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] wydanym po stwierdzeniu niewykonania przez Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. nakazującej zlikwidowanie przekroczeń tlenku węgla przy ul. K. w mieszkaniu nr [...] J. C. oraz po niezrealizowaniu powyższego obowiązku pomimo upomnienia z dnia 20 lipca 2004 r.
Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po rozpatrzeniu zażalenia R. Sp. z o.o. Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. utrzymał w mocy w/w postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. odpowiada za dopełnienie obowiązku zawartego w decyzji lub przymuszenie lokatora.
Zgodnie z umową o zarządzanie nieruchomością wspólną położoną przy ul. K. w R., do zakresu obowiązków zarządcy budynku wchodzi m.in. dokonywanie wszystkich przeglądów technicznych i okresowych nieruchomości i urządzeń stanowiących jej wyposażenie. W związku z tym R. Sp. z o.o. w R. powinno również dokonywać przeglądów i sprawdzać, czy podłączenia piecyków gazowych są wykonane prawidłowo. Złe podłączenia doprowadzają do sytuacji, która zaistniała w przypadku lokalu nr [...] należącym do J. C. Natomiast działania podejmowane przez R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. nie doprowadziły do wyeliminowania obecności tlenku w tym lokalu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. złożyło R. Sp. z o.o. w R. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie art. 1 a i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie, że Spółka z o.o. R. w R. nie wykonała obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. tj. czynności zmierzających do zlikwidowania przekroczeń tlenku węgla w lokalu nr [...] położonym w R. przy ul. K.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga R. Sp. z o.o. w R. jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
W ocenie Sądu całe postępowanie egzekucyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie było wadliwie. Zatem za błędne i za niezgodne z prawem należało uznać zarówno postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], którym nałożono na R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. ul. L. karę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł, jak i utrzymujące je postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...].
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nakazał Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. zlikwidowanie przekroczenia tlenku węgla w mieszkaniu nr [...] przy ul. K. w R. należącym do J. C. Z akt sprawy wynika również, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. w dniu 20 lipca 2004 r. wystosował do Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L., upomnienie wzywające do niezwłocznego wykonania obowiązku określonego w wymienionej decyzji, informując, że w przypadku jego nie wykonania zostanie wszczęte postępowania egzekucyjne i nałożona zostanie grzywna w celu przymuszenia. Brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia zobowiązanemu tego upomnienia. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. w odpowiedzi na w/w upomnienie, pismem z dnia 29 lipca 2004 r. poinformowała organ nadzoru sanitarnego o sprawdzeniu przewodów spalinowo – wentylacyjnych i przedstawiła pozytywną opinię zakładu kominiarskiego oraz poinformowała o zobowiązaniu lokatorki mieszkania nr [...] przy ul. K.- J. C. do zamontowania nawiewników okiennych. Ponieważ wykonane pomiary tlenku węgla nadal wykazywały duże przekroczenie tego związku w pomieszczeniu łazienki lokalu nr[...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wydał w dniu [...] stycznia 2005 r. tytuł wykonawczy. Tytuł ten został już jednak wystawiony na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wydał postanowienie Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2005 r., którym nałożył na T. K. - Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L.w R. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 2.000 zł oraz postanowienie Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2005 r., którym nałożył na R. Sp. z o. o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. ul. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł.
Wskazać trzeba także, iż w aktach sprawy znajduje się umowa z dnia 18 marca 2002 r. o zarządzanie nieruchomością wspólną przy ul. K., zawarta pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową nieruchomości wspólnej położonej w R. przy ul. K. reprezentowaną przez jej zarząd zwaną w umowie usługodawcą, a R. Sp. z o.o. z siedzibą w R. zwanym usługobiorcą, w której określono, że usługobiorca m.in. przyjmuje obowiązki zarządzania nieruchomością przy ul. K.
Stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 27 § 1 wymienionej ustawy tytuł wykonawczy powinien zawierać m.in.: wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny.
Jak to zostało wskazane powyżej, w niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nałożył na Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L. określony obowiązek. Upomnienie z dnia 20 lipca 2004 r. organ ten skierował również do Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L. Natomiast już tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2005 r. wystawiony został przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R.
Takie wystawienie tytułu wykonawczego tj. na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. było błędne, gdyż T. K. sprawował jedynie określoną funkcję tj. kierownika administracji Wspólnot Mieszkaniowych oraz pracownika R. Sp. z o.o. w R. i to nie na niego lecz na Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. został nałożony obowiązek określony w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r.
Stwierdzić więc trzeba, iż w/w tytuł, który wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie został skierowany do podmiotu nie będącego zobowiązanym do wykonania określonego obowiązku, tym samym przy jego wydawaniu doszło do naruszenia art. 26 i art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 15 w/w ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przestał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Mając na uwadze treść w/w przepisu stwierdzić należy, iż warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest prawidłowe upomnienie zobowiązanego. "Prawidłowość" upomnienia polega m.in. na skutecznym doręczeniu zobowiązanemu do wykonania określonego obowiązku tego upomnienia.
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika natomiast kiedy i komu zostało doręczone upomnienie z dnia 20 lipca 2004 r. skierowane do Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...]. Brak jest bowiem w aktach przedmiotowej sprawy dowodu doręczenia tego upomnienia. W tej sytuacji nie jest więc możliwe stwierdzenie, czy upomnienie zostało doręczone właściwemu podmiotowi oraz czy został zachowany termin określony w art. 15 po upływie, którego można wszcząć postępowanie egzekucyjne.
Ponadto zauważyć trzeba, iż postanowieniami z tego samego dnia tj. z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz o tym samym numerze tj. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., na podstawie jednego – tego samego – błędnie wystawionego tytułu wykonawczego, nałożył na dwa różne podmioty tj. T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. oraz na R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. grzywnę w celu przymuszenia, odpowiednio w kwocie 2.000 zł i 3.000 zł, co należy uznać za niedopuszczalne. W ocenie Sądu takie działanie organu świadczy o tym, że organ sam nie wiedział jaki podmiot jest zobowiązany do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. i w stosunku do jakiego podmiotu winno być prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W przedmiotowej sprawie organ winien zarówno tytuł wykonawczy, jak również postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierować do zarządcy nieruchomości tj. R. Sp. z o.o. w R., gdyż ten właśnie podmiot na podstawie umowy z dnia 18 marca 2002 r. o zarządzanie nieruchomością wspólną przy ul. K., przejął obowiązki zarządzania wymienioną nieruchomością, a więc i tym samym od niego mogło być egzekwowane wykonanie obowiązku, który został określony w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2004 r.
Wymienione wyżej uchybienia postępowania egzekucyjnego były także podstawą do uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 569/06 - postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], którym nałożono na T. K. – Kierownika Wspólnot Mieszkaniowych nr [...] grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2.000 zł.
Na marginesie tylko wskazać trzeba, iż w postanowieniach - organów obu instancji - o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia wymieniony został w ogóle nie istniejący podmiot tj. "R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. ul. L.". Z akt sprawy wynika, iż w obrocie prawnym funkcjonuje R. Sp. z o.o. w R., a nie jak podał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. "R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. ul. L".
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] nakładające na "R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. ul. L." grzywnę w celu przymuszenia nie mogą się ostać ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło