VII SA/Wa 571/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-30

Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i nie dopełniła przesłanki jednoczesności (nie wniosła zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu), mimo wątpliwości co do skuteczności doręczenia postanowienia organu I instancji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości prawidłowości doręczenia postanowienia organu I instancji. Wadliwe doręczenie, polegające na braku dowodu upływu czternastodniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, skutkuje tym, że termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu, a tym samym żądanie przywrócenia terminu jest bezprzedmiotowe. Organ naruszył również przepisy dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. S. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie nałożenia grzywny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak jednoczesnego wniesienia zażalenia oraz brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca podniosła, że nie otrzymała postanowienia PINB, mimo przebywania pod wskazanym adresem i odbierania korespondencji. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie WINB.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. S na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy" lub [...]WINB), działając na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "kpa.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku Z. S.dalej ("skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...]z dnia [...] października 2010 r. (dalej: "organ I instancji" lub PINB), w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 9.309,30 zł, z uwagi na niewykonanie obowiązku polegającego na rozbiórce werandy, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu organ podał, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. bez jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której określony był termin, tj. bez wniesienia zażalenia na w/w postanowienie organu I instancji. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia [...]WINB stwierdził, iż zgodnie z art. 58 § 1 kpa., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli wniosek zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, nadto strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ odwoławczy podkreślił, że nie została dopełniona przesłanka jednoczesności, a ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto według organu I instancji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został złożony po upływie roku od daty doręczenia jej postanowienia (z 29 października 2010 r.) w trybie art. 44 § 4 kpa (fikcja doręczenia) jak również wniosek skarżącej nie wypełnia przesłanek z art. 58 kpa. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania - zażalenia na postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010 r., skarżąca złożyła w dniu 28 listopada 2011 r., wskazując w nim, że nie otrzymała żadnej decyzji PINB o nałożeniu kary grzywny. Podniosła również, iż z akt sprawy posiada informacje, że taka decyzja została wysłana, ale jej nie otrzymała. Skarżąca wyjaśniła także, że cały czas przebywała pod wskazanym adresem i odbierała korespondencję od organów administracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła Z. S., zarzucając wydanie postanowienia bez wyczerpania inicjatywy dowodowej w zakresie ustalenia czy dopuściła się uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jako podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia organ przywołał przepis art. 58 kpa. Zgodnie z art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu strona wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu strona winna dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie organ odmówił skarżącej przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia uznając, iż nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu, ponadto nie dopełniła przesłanki jednoczesności, tj. nie złożyła wraz z wnioskiem zażalenia. Wskazać należy, że o przywróceniu uchybionego terminu można orzec jedynie w przypadku łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym wyżej art. 58 kpa. W pierwszej kolejności należało jednak rozstrzygnąć ponad wszelką wątpliwość, czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia skarżącej postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zważyć należy, że organ rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, nie ustalił daty doręczenia Z. S. postanowienia PINB z dnia [...] października 2010r. (Nr [...]). Sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39-45 kpa. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy ( art.42 § kpa.). Osobie fizycznej, pisma należy doręczać zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 kpa., znajdują tu również zastosowanie przepisy art. 43 i 44 kpa. Skuteczność doręczenia dokonanego w trybie art. 44 kpa., zależy od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie, a więc niemożności doręczenia pism adresatowi (w trybie art. 42 § 1 - § 3 kpa.), jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (w trybie art. 43 kpa.), pozostawienia przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym, umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję oraz upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa.). Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z ustalonego stanu faktycznego sprawy, zaś przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru, dołączonego do doręczanej przesyłki. Na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych warunków wynikających z przepisu, warunków pozwalających na ustalenie skuteczności doręczenia. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego doręczania pism adresatowi i z uwagi na ustanowienie w nim tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nienasuwający wątpliwości. Analizując znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej Postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010r. (koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru), w ocenie Sądu stwierdzić należy, iż dowód ten nie zawiera adnotacji (pieczątki) pozwalającej na ustalenie, że upłynął czternastodniowy termin przechowywania pisma w placówce pocztowej. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że doręczenie postanowienia (PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010r.) było wadliwe. Brak upływu czternastodniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, prowadzi do wniosku, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia – skarżącej. Reasumując wskazać należy, iż w ocenie Sądu skarżąca faktycznie nie dokonała czynności w terminie, jednak nastąpiło to na skutek niewłaściwego doręczenia naruszającego art. 44 kpa. Jeżeli przesyłka zawierająca postanowienie nie była prawidłowo awizowana i nie upłynął czternastodniowy terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, to termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu, a tym samym nie doszło do uchybienia terminu i bezprzedmiotowe jest żądanie jego przywrócenia. Zwrócić uwagę należy, iż w sprawie doszło także do naruszenia art. 7, 77 kpa., a także art. 107 § 3 kpa., gdyż organ nie uzasadnił okoliczności związanych z doręczeniem postanowienia (PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2010r.). Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 15 marca 2012r. II SA/Sz 60/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 lutego 2012r. VII SA/Wa 2633/11. Ponownie rozpoznając sprawę organ poczyni dodatkowe ustalenia w zakresie prawidłowości doręczenia przesyłki (postanowienia), ustalając stan sprawy w tym zakresie i uzasadni swoje stanowisko zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 kpa. Z powyższych względów, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś co do punktu II zastosowanie znajduje art. 152 powołanej ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło