VII SA/Wa 576/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-24

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty, wydana przez organ administracji, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie ponownego rozpoznania sprawy. Jednakże, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawiera przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ odmawia stwierdzenia nieważności, nawet jeśli wcześniej brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji, o ile nie doszło do rażącego naruszenia prawa. W tym przypadku, mimo że organ II instancji brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji, nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, a zatem odmowa stwierdzenia nieważności była prawidłowa.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty, zarzucając organowi II instancji rażące naruszenie prawa, ponieważ osoba wydająca decyzję w trybie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy brała wcześniej udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. Organ odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że L. B. brała czynny udział w postępowaniu od początku, a nakaz rozbiórki słusznie został nałożony na J. B. jako inwestora. WSA oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi L. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku L. i J. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z dnia [...] lutego 2003r znak: [...] , która nakazywała J. B. rozbiórkę wiaty rekreacyjno-składowej zrealizowanej na działce o nr ew [...] w S. - działając na podstawie art. 158 § 1104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071), decyzją z dnia [...] czerwca 2006r znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał swoją własną decyzję. Organ podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację podnosząc dodatkowo, iż wywody zawarte we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące konieczności udziału w postępowaniu obojga współmałżonków nie wypełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa. Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję wyrokiem z dnia 21 listopada 2007r. stwierdzając w uzasadnieniu, za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, ze wskutek złożenia przez skarżących wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego doszło do rozpoznania sprawy i wydania zaskarżonej decyzji przez tą samą osobę, która wcześniej rozpoznawała sprawę zakończoną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r. znak: [...]. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, ze przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. odgrywa istotną rolę mającą na celu zapewnienie stronom gwarancji obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy. W zw. z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.11.2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1964/06, uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2006 r., - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosując się do wytycznych Sądu, po ponownym rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja z dnia [...].02.2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].06.2006 r., znak: [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odniósł się przede wszystkim do podstawowej argumentacji skarżących - L. i J. B. dotyczącej udziału stron w postępowaniu administracyjnym, a także reguł postępowania dowodowego. Organ wskazał, iż do tej kwestii ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].06.2006 r., znak: [...] i ponownie podkreślił, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że i L. B. od samego początku omawianego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki wiaty rekreacyjno-składowej zrealizowanej na dz. nr [...] w S. brała w nim czynny udział, była wraz z mężem powiadamiana o wszystkich czynnościach organu stopnia podstawowego (zawiadomienie o oględzinach, zawiadomienie o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego), brała udział we wspomnianych oględzinach, jej podpis figuruje zarówno na protokole, jak i sporządzonym wraz z mężem odwołaniu od decyzji PINB Powiat N. z dnia [...].02.2003 r., znak: [...], w przedmiocie rozbiórki. Także decyzja organu odwoławczego z dnia [...].04.2003 r., znak: [...], została podjęta "(...) po rozpatrzeniu odwołania, P.P. L. i J. B. (...)", a w jej rozdzielniku figuruje obok męża L. B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie działający w I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat nowosądecki przeprowadził dokładne i szczegółowe postępowanie dowodowe i w rezultacie ustalił zarówno istniejący stan faktyczny, jak i okoliczności, w których doszło do realizacji spornej wiaty. Rozpatrujący sprawę w II instancji [...] WINB przeprowadził odrębne postępowanie w tym zakresie, w konkluzji podzielając ustalenia organu I instancji. Zaznaczył również, że w toku postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, kontroli podlega wyłącznie prawidłowość podjęcia kwestionowanej przez wnioskodawcę decyzji administracyjnej w świetle art. 156 § 1 Kpa. Innymi słowy prowadzący postępowanie w trybie tego artykułu organ dokonuje oceny, czy przy podejmowaniu poddanej kontroli decyzji administracyjnej (decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2003 r., znak: [...]) nie doszło do wypełnienia hipotezy przepisu art. 156 § 1 Kpa, czyli do zaistnienia jednego z określonych w tym przepisie stanów faktycznych i prawnych, co wyłącznie upoważniałoby do zastosowania dyspozycji art. 156 § 1 Kpa, tzn. stwierdzenia nieważności badanej decyzji. W skardze L. i J. B. zarzucają zaskarżonej decyzji tj decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z dnia [...] lutego 2003r znak, iż w decyzji nie oznaczono podmiotu tj L. B., która winna być uwidoczniony jako strona postępowania, bowiem postępowanie dotyczyło jej interesu prawnego co zdaniem skarżących jest oczywistym rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Podnoszą także, iż skoro wg orzecznictwa sądowego skierowanie postanowienia do osoby nie będącej stroną w sprawie stanowi istotną wadę skutkującą nieważność tego postanowienia (art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 126 KPA), to tym bardziej osoba nie wymieniona w sentencji decyzji rozbiórkowej jest taką samą istotną wadą z podobnym skutkiem. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dające podstawę do jej uchylenia. Na wstępie należy stwierdzić, iż w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nigdy nie dochodzi do badania sprawy co do jej istoty (byłoby to bowiem niedopuszczalne w świetle prawa działanie organu, jako organu III instancji), lecz jego przedmiotem jest wyłącznie ocena czy zaistniały w sprawie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji dotychczasowej. Z tego względu wszelkie zarzuty odnoszące się do meritum zasadności podjętej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji pozostają poza sferą zainteresowań sądu jako wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy i pozbawione wpływu dla niniejszego rozstrzygnięcia. Stwierdzić również należy, iż badane przez niego decyzje nie są obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. skutkujących koniecznością orzeczenia nieważności. Przesłanki na których oparte zostały obie decyzje nie budzą najmniejszych wątpliwości, a ustalenia organów dotyczące zarówno okoliczności realizacji spornego obiektu budowlanego jak i jego kształtu nie były kwestionowane także przez wnioskodawców. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r, poz. 2016 ze zm. ) obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji obligował organ do wydania decyzji rozbiórkowej w przypadku stwierdzenia faktu samowoli budowlanej. Zdaniem Sądu nie można podzielić zaprezentowanego w skardze poglądu, iż nie nałożenie obowiązku wynikającego z art. 48 prawa budowlanego również na L. B. współwłaścicielkę stanowi rażące naruszenie prawa. Po pierwsze - nakaz rozbiórki został nałożony na inwestora, którym był zgodnie z treścią protokołu oględzin podpisanym przez L. i J. B. wyłącznie J. B. Po drugie - L. B. czynnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu i była ona powiadamiana o wszystkich czynnościach organu ( zawiadomienie o oględzinach ), brała udział w oględzinach, podpisała odwołanie i otrzymała decyzję organu odwoławczego. W świetle powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, iż uchybienie polegające na nałożeniu obowiązku rozbiórki wyłącznie na J. jako inwestora obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło