VII SA/Wa 576/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. R. i A. R. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 maja 2015 r., odmawiającego przyznania M. R. i A. R. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. i A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać skarżącym M. R. i A. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić W dniu 30 kwietnia 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek M. R. i A. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Utrzymują się z rent w kwocie łącznej 3156,42 zł netto. Obydwoje są całkowicie niezdolni do pracy, są osobami schorowanymi, po operacjach oraz w trakcie leczenia. Posiadają samochód marki Chevrolet rocznik 2011, dom jednorodzinny o powierzchni 80 m2 oraz działkę o powierzchni 800 m2. Wydatki miesięczne kształtują się następująco: podatek od nieruchomości – 24 zł, energia elektryczna – 146 zł, ogrzewanie gazowe – 500 zł, woda zimna – 55 zł, wywóz nieczystości płynnych – 65 zł, wywóz śmieci – 17 zł, telefon – 95 zł, wyżywienie, odzież, środki czystości i higieny oraz lekarstwa – 1375 zł. Dodatkowo opłacają ubezpieczenie na życie w kwocie 132 zł, utrzymanie samochodu (ubezpieczenie, badanie techniczne) kosztuje 204 zł, zaś paliwo 450 zł. Skarżący nie wskazali, jakich okresów te kwoty dotyczą. Do wniosku dołączone były kopie dokumentów medycznych. Biorąc pod uwagę zgromadzone informacje, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. odmówił przyznania skarżącym prawa pomocyu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wskazali, że uwzględniono ich dochód brutto, a nie netto, oraz że znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej. Są osobami schorowanymi i większość dochodów przeznaczają na leczenie, dojazdy do lekarzy i zabiegi. Nie posiadają oszczędności i nie są w stanie ograniczyć wydatków, ponieważ są to wydatki stałe i nieuniknione. Zarządzeniem z dnia 1 lipca 2015 r. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez: nadesłanie kopii ostatnich odcinków rent, podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym ze wskazaniem, jakiego okresu dany wydatek dotyczy, wskazanie, czy otrzymują pomoc od osób trzecich lub rodziny, a jeśli tak, to w jakiej formie, z jaką częstotliwością i od kogo otrzymują pomoc; wskazanie, czy otrzymują świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc; nadesłanie kopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące lub złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku. W odpowiedzi skarżący nadesłali wyciąg z rachunku bankowego, zawierającego wpłaty z tytułu rent, wyjaśnili, z jaką częstotliwością ponoszą opłaty, oświadczyli, że nie korzystają z pomocy społecznej ani pomocy osób trzecich. Dołączyli również kserokopie paragonów i faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżących zasługuje na częściowe uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 561/14). W niniejszej sprawie wskazać należy, iż skarżący utrzymują się z dochodów w kwocie 3156,42 zł netto, zaś z informacji zawartych w formularzu i piśmie go uzupełniającym wynika, że ponoszą następujące koszty miesięczne: wyżywienie, odzież, środki czystości i higieny oraz lekarstwa – 1375 zł, paliwo – 450 zł, wywóz śmieci – 17 zł, wywóz nieczystości płynnych – 70 zł, energia elektryczna – 178,87 zł, telefony – 95 zł, woda – 55 zł, ogrzewanie gazowe – 500 zł, podatek od nieruchomości – 24 zł, ubezpieczenie na życie – 132 zł. Koszt polisy samochodowej to 1807 zł (150,58 zł miesięcznie). Łącznie zatem miesięczne wydatki skarżących opiewają na ok. 3047,55 zł. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżących uzasadnia zwolnienie ich od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, bowiem nie są oni w stanie wygospodarować takiej kwoty. Odnośnie do pozostałych kosztów postępowania, Sąd nie widzi potrzeby zwalniania skarżących na obecnym etapie postępowania z ich ponoszenia. Skarżący mają stały dochód w kwocie ponad 3000 zł netto miesięcznie i niewykluczone jest, że w międzyczasie będą w stanie zgromadzić kwotę niezbędną do uiszczenia ewentualnych dalszych kosztów postępowania, o ile ich poniesienie będzie konieczne. Uwzględniając powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.