VII SA/Wa 578/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Paweł Groński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. P. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SAB/Wa 17/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku J. K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd podniósł, iż wniosek skarżącego z dnia 4 sierpnia 2004r. (data wpływu wniosku do organu) dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004r. nr [...] oraz decyzji organu drugiej instancji, czyli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r. nr [...]. Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. orzekł wyłącznie o stwierdzeniu nieważności decyzji drugoinstancyjnej z dnia [...] lipca 2004r. (przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2006r.). Sąd zwrócił uwagę, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia i stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchybił ciążącym na nim obowiązkom nie odnosząc się do wniosku skarżącego we wskazanym powyżej zakresie. Podkreślił, że w niniejszej sprawie w wyniku stwierdzenia nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2004r., nr [...] w obrocie prawnym pozostała decyzja I instancji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nie jest ostateczna, gdyż złożono od niej odwołanie. Istnieje również nierozpoznany wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc pod uwagę powyższe okoliczności winien rozważyć, czy jest obecnie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 sierpnia 2004r. i podjąć stosowne czynności zmierzające do nadania mu prawidłowego biegu. Po wydaniu ww. wyroku postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), przekazał zgodnie z właściwością [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wniosek J. K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu organ powołał się na wiążące go ustalenia zawarte w wyżej wymienionym prawomocnym wyroku Sądu oraz stwierdził, że w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w obrocie prawnym pozostała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], która jest nieostateczna. Jednocześnie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 157 § 1 kpa organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia. Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] utrzymał w mocy własne zaskarżone postanowienie. Postanowienie Głównego Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. K., który zarzucił organowi naruszenie art. 7, 10 i 77 § 1 kpa poprzez niepoczynienie odpowiednich ustaleń oraz zastosowanie niewłaściwego trybu weryfikacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. Podniósł bowiem, że organ administracji stwierdzając nieważność decyzji wydanej przez organ drugiej instancji jest równocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W rezultacie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w oparciu o argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W niniejszej sprawie należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SAB/Wa 17/07 zobowiązał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku J. K. z dnia 4 sierpnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. Jednocześnie zwrócił uwagę, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc pod uwagę okoliczności sprawy powinien rozważyć, czy jest obecnie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2004r. i podjąć stosowne czynności zmierzające do nadania mu prawidłowego biegu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował się do ustaleń i wytycznych powyższego wyroku z dnia 14 sierpnia 2007 r. i podjął czynności mające na celu nadanie właściwego biegu wniosku J. K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. Ustalenie zaś niewłaściwości organu skutkować musiało przekazaniem wniosku do innego organu w formie przewidzianej prawem. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 65 § 1 kpa, zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Należy w tym miejscu podkreślić, że właściwość organu administracji publicznej do rozpatrzenia określonej sprawy administracyjnej ma charakter prawny, a nie faktyczny. W rezultacie przekazanie według właściwości określonego wniosku strony do innego organu ma na celu nadanie temu wnioskowi właściwego biegu utożsamianego z możliwością jego rozpoznania w ramach posiadanych kompetencji. Zaznaczenia przy tym wymaga, że przestrzeganie właściwości rzeczowej i miejscowej, do czego organy zobowiązane są z urzędu stanowi jedną z podstawowych zasad procesowych a jej naruszenie stanowi przesłankę nieważnościową określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Reasumując należy uznać, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonał prawomocny wyrok Sądu z dnia 14 sierpnia 2007 r. i po wstępnym rozpoznaniu wniosku J. K. nadał mu właściwy bieg. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] nie jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, lecz - stosownie do art. 157 § 1 kpa - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Konkluzji tej w żadnym stopniu nie zmienia fakt, iż wskutek stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r., nr [...] decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r. nie ma charakteru ostateczności, gdyż we właściwości [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pozostaje również rozpoznanie odwołania od ww. decyzji. W konsekwencji to właśnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie organem właściwym do rozważenia możliwości dalszego procedowania w sprawie zarówno odwołania, jak i wniosku o stwierdzenie nieważności. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący błędnego trybu weryfikacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r. Należy bowiem stwierdzić, że Sąd orzekając w dniu 14 sierpnia 2007 r. dysponował stanem faktycznym, w którym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. stwierdził nieważność jedynie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r., nr [...]. W tej sytuacji nie ma większego znaczenia rozważanie, czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł skorzystać ze swoich uprawnień i stwierdzić nieważność także decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r., skoro ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 2006r. stała się ostateczna. Natomiast Sąd w prawomocnym i wiążącym wyroku z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SAB/Wa 17/07 nakazał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego podjęcie działań mających na celu nadanie prawidłowego biegu wniosku J. K. również w zakresie dotyczącym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2004 r., do czego organ się zastosował. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.