VII SA/Wa 579/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-11

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełnili przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), biorąc pod uwagę ich dochody i wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, że kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ich zadeklarowane wydatki przewyższają wykazane dochody, co sugeruje istnienie nieujawnionych źródeł przychodów, a tym samym brak spełnienia przesłanki niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących ich sytuacji finansowej, dochodów i wydatków. Po otrzymaniu wyjaśnień, sąd uznał, że wnioskodawcy nie wykazali spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. R. i P. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2010 r. po rozpoznaniu wniosku M. R. i P. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. R. i P. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić M. R. i P. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 18 marca 2010 r. wraz ze skargą na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M.R. i P.R. , w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 5 maja 2010 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie wnioskodawcy ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię , telefon, podatek od nieruchomości , itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, -wysokości kwoty pieniężnej jaką wnioskodawcy przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność , odzież, leki, edukację dzieci itp.) , -wysokości kwoty jaką wnioskodawcy uzyskują z tytułu dopłat do posiadanych nieruchomości rolnych, -czy posiadają inwentarz żywy, jeśli tak należało podać jaki oraz jego ilość , a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, -czy posiadają maszyny rolnicze lub pojazdy mechaniczne jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem, -czy podejmują prace dodatkowe np. umowy zlecenia, dorywcze, sezonowe itp., a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, -czy uzyskują pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, -skąd posiadali środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 19 maja 2010 r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia nadesłane przez pełnomocnika wnioskodawców. W piśmie tym m.in. poinformowano, że wnioskodawcy na koszty związane z ustanowionym z wyboru pełnomocnikiem pożyczyli pieniądze od rodziców. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) . Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w przedmiotowym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wnioskodawcy nie wykazali, że kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe wraz z dwójką uczących się dzieci w wieku 13 i 17 lat. W formularzu wniosku wnioskodawcy oświadczyli, że utrzymują się wyłącznie z dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 10,14 ha. Wskazali, że dochód ten wynosi 5.834, 93 złotych rocznie, co miesięcznie stanowi kwotę 486,24 złotych. Zakreślili we wniosku , że posiadają dom mieszkalny o pow. 80 m². W piśmie z dnia 17 maja 2010 r. poinformowano, że wnioskodawcy uzyskują z tytułu dopłat do posiadanych nieruchomości rolnych (dopłaty unijne) kwotę 5.588,66 złotych rocznie. Podano, iż wnioskodawcy posiadają inwentarz żywy w postaci jednego konia i dwóch krów. Nie uzyskują z tego tytułu dochodów, mleko przeznaczają do użytku własnego. Ponadto wskazano, że nie podejmują prac dodatkowych na podstawie umowy zlecenia, dorywczych ani sezonowych. Nie uzyskują pomocy ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych. W nadesłanych wyjaśnieniach pełnomocnik wnioskodawców poinformował, że ponoszą oni następujące miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu tj: opłatę za gaz w wysokości 50,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 200,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 50,00 złotych, podatek rolny 16,48 złotych kwartalnie, ubezpieczenie 220,00 złotych, opłatę za wodę 300,00 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wynoszą 836,00 złotych. Ponadto wnioskodawcy przeznaczają miesięcznie kwotę 1.000,00 złotych na żywność, na odzież 600,00 złotych, na leki 60,00 złotych, na edukację dzieci 300,00 złotych, kwotę 80,00 złotych na bilet miesięczny. Te zaś wydatki po podsumowaniu wynoszą 2.040, 00 złotych. Biorąc pod uwagę przedstawione powyższe dane, stwierdzono, że zestawienie wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawców dochodów z miesięcznymi wydatkami budzi uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym. Za taką oceną przemawia zestawienie ponoszonych przez wnioskodawców wydatków, które kształtują się na poziomie 2,876,00 złotych z wykazanymi dochodami w wysokości 5.834,93 złotych rocznie. Nawet przy założeniu, iż dopłaty do posiadanych nieruchomości rolnych (dopłaty unijne) w wysokości 5.588,66 złotych rocznie wykorzystywane są na bieżące potrzeby, to ponoszone wydatki i tak przewyższają uzyskiwane dochody. Powyższe okoliczności nie mogą być interpretowane na korzyść wnioskodawców, gdyż stałoby to w sprzeczności z wyjątkowym charakterem instytucji prawa pomocy i ustawowymi zasadami jej przyznawania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sytuacja w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów ( por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 6/05, niepubl.). W świetle powyższych rozważań uznano, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło