VII SA/Wa 589/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. K. i Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego komina oddala skargę Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga Z. i Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w dwukanałowym kominie. Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy: Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] grudnia 2017 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postpowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1257, dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm., dalej Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania Z. i Z. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.(dalej PINB, organ I instancji) Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nakazującej właścicielom – Z. i Z. K. oraz M. i K. K., w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, usuniecie nieprawidłowości w dwukanałowym kominie zlokalizowanym w odległości ok. 3,35 m, od północno - wschodniej ściany dwulokalowego budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w M. M., poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: - rozbiórce komina od poziomu kalenicy dachu i wymurowaniu komina z cegły pełnej o wysokości min. 60 cm powyżej poziomu kalenicy oraz, - wykonaniu obróbki blacharskiej komina utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję podał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. organ I instancji z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego dwukanałowego komina zlokalizowanego w odległości ok. 3,35 m od północno - wschodniej ściany zewnętrznej dwulokalowego budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce nr ew. [...], położonej w M.. W dniu [...] czerwca 2017 r. do organu powiatowego wpłynęły 4 egzemplarze aneksu do oceny technicznej dotyczącej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w M., sporządzonego ptzez I. K. i K. P.. Następnie w dniu [...] czerwca 2017 r. przedłożono 2 egzemplarze aneksu do oceny technicznej stanu technicznego przedmiotowego budynku sporządzonego przez S. C.. Analizując stan techniczny komina wynikający z przedłożonej oceny technicznej, organ I instancji uznał za konieczne nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w dwukanałowym kominie, z powodu złego stanu technicznego. PINB ustalił, że Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] dokonał zniesienia współużytkowania wieczystego działki gruntu o powierzchni 0,0653 ha położonej w M. oznaczonej w ew. gruntów numerem [...]oraz zniesienia współwłasności budynków posadowionych na tej nieruchomości. Ustanowił jednocześnie odrębną własność dwóch lokali mieszkalnych i przyznał: - lokal mieszkalny nr [...] położony na parterze budynku mieszkalnego, zajmujący całą kondygnację Z. i Z. K. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych budynku mieszkalnego - lokal nr [...] położony na poddaszu budynku mieszkalnego, zajmujący całą kondygnację, M. i K. K. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych budynku mieszkalnego. PINB podał, iż komin będący przedmiotem postępowania stanowi część wspólną znajdujących się w budynku dwóch lokali mieszkalnych. Ponadto wyjaśnił, że kanał spalinowy od strony północnej przynależy do lokalu nr [...], a kanał spalinowy od strony południowej przynależy do lokalu nr [...]. Stwierdzając zatem, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, dniu [...] sierpnia 2017 r. PINB wydał decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazując właścicielom: Z. i Z. K. oraz M. i K. K. (właścicielom lokalu nr [...] i lokalu nr [...]), usunięcie nieprawidłowości poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: - rozbiórce komina od poziomu kalenicy dachu i wymurowaniu komina z cegły pełnej o wysokości min. 60 cm powyżej poziomu kalenicy oraz, - wykonaniu obróbki blacharskiej komina. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Z. i Z. K. wskazując, iż nie jest możliwe wykonanie nakazu, gdyż właściciele zajmujący pierwsze piętro M. i K. K. zlikwidowali wejście na dach likwidując właz. Ponadto wywiedli, iż nie rozumieją dlaczego mają uczestniczyć w naprawie komina z którego nie mogą korzystać, a który został zniszczony przez właścicieli zajmujących piętro. Rozpoznając odwołanie WINB powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać lub jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jest w nieodpowiednim stanie technicznym bądź powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania nałożonego obowiązku. Podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1, wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany, co oznacza iż organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie WINB dokonał analizy przedłożonych opinii technicznych co do spornego komina stwierdzających jego zły stan techniczny i wywiódł, że jeżeli strona postępowania nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi w załączonej do akt dokumentacji, winna zlecić opracowanie dokumentacji, która podważyłaby stwierdzenia zawarte w opiniach załączonych do akt administracyjnych. Organ odwoławczy nie miał podstaw do zakwestionowania dokumentacji wykonanej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym oraz posiadające stosowne uprawnienia. Zaznaczył także, iż jeśli w toku postępowania administracyjnego strona nie zgadza się z opinią biegłego, może skorzystać z możliwości zlecenia kontropinii we własnym zakresie i przedłożenia jego jako dowodu w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2383/06). W tej sytuacji WINB uznał, że organ I instancji w oparciu o dokumentacje złożoną do postępowania administracyjnego zasadnie przeprowadził postępowanie na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, uznając konieczność usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, z uwagi na zły stan techniczny komina. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, iż organ I instancji na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego o zniesieniu współwłasności, prawidłowo ocenił, że komin stanowi część wspólną znajdujących się w tym budynku dwóch lokali mieszkalnych. Dodał, iż organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do rozstrzygania sporów między współwłaścicielami obiektu budowlanego w kwestii kto z nich i w jakim zakresie ponosi odpowiedzialność za stan budynku lub poszczególnych jego części stanowiących części wspólne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Z. i Z. K. (dalej skarżący), zaskarżając decyzję WINB w całości, zarzucili jej powielenie za organem I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: I Błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy: a. wadliwe przyjęcie przez organ Il instancji, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, podczas gdy zostało zainicjowane z wniosku M. i K. K. (współwłaścicieli ) zajmujących pierwsze piętro oraz strych budynku co ma tyle istotne znaczenie, że nakaz nałożony decyzją powinien być co do zasady wydany wobec wnioskodawców, a nie wobec wszystkich właścicieli nieruchomości; b. nieuwzględnienie okoliczności takich, iż problemy techniczne z przedmiotowym kominem mają związek z samowolnie realizowaną budową przez właścicieli lokalu na piętrze, którzy dokonali nadbudowy w tym budynku, a co do których postępowanie administracyjne zostało zawieszone; c. całkowite przeoczenie, pominiecie przez organ ll instancji faktu, że organ I instancji, w swojej decyzji oparł się wyłącznie na dokumentach, nie podejmując żadnych czynności do weryfikacji rzeczywistego stanu technicznego budynku, w tym nie dokonał żadnych ustaleń w kwestii złego stanu komina, który był objęty pracami budowlanymi realizowanymi samowolnie przez właścicieli (inwestorów) z piętra pierwszego; II Wadliwości trybu prowadzonego postepowania; III Obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art.77 § 1 k.p.a. w zw. z art.78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu wskazanego naruszenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi odnieśli się do postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, a zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć stanowiły przepisy Prawa budowlanego, a konkretnie art. 66 ust. 1 pkt 3. Słusznie w zaskarżonej decyzji wywiódł organ odwoławczy, że art. 61 Prawa budowlanego nakłada określone obowiązki w zakresie utrzymywania obiektu budowlanego i jego użytkowania na właściciela lub zarządcę. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a zgodnie z tym przepisem: w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany (pkt 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku. Za trafne Sąd w składzie orzekającym uznaje stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż komin należy do części wspólnych budynku, wobec czego obowiązek utrzymania go w należytym stanie technicznym obciąża wszystkich współwłaścicieli budynku, niezależnie od tego, który lokal mieszkalny obsługuje wadliwy przewód kominowy. W stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z dwukanałowym kominem. Wyjaśnić należy, że komin, jeśli jest jeden w budynku zawierającym więcej niż jedno mieszkanie i posiada więcej niż jednego współwłaściciela stanowi, podobnie jak dach, ściany zewnętrzne i inne elementy zapewniające możliwość jego użytkowania, część wspólną budynku, za stan której odpowiedzialność administracyjną, wynikającą z przepisów prawa budowlanego, wszyscy współwłaściciele ponoszą solidarnie. W odniesieniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów między współwłaścicielami obiektu budowlanego w kwestii kto z nich i w jakim zakresie ponosi odpowiedzialność za stan budynku lub poszczególnych jego części stanowiących części wspólne. Właściwe w tym zakresie są sądy powszechne i to przed nimi poszczególni właściciele mogą dochodzić swych racji i żądać właściwych rozliczeń. Natomiast wobec organu nadzoru budowlanego wszyscy współwłaściciele stanowią podmiot zobowiązany do utrzymania budynku w należytym stanie technicznym i w razie konieczności - organ ten na wszystkich współwłaścicieli nakłada obowiązki, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zauważenia wymaga, że stan komina, czy przewodów kominowych należy do elementów szczególnie newralgicznych, decydujących o bezpieczeństwie, zdrowiu i życiu wszystkich użytkowników budynku mieszkalnego, dlatego obowiązek przywrócenia odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada się w takiej sytuacji na wszystkich współwłaścicieli. Na właścicieli lub użytkowników poszczególnych lokali obowiązek ten może być nałożony tylko w stosunku do prawnie wyodrębnionej pod względem własnościowym części budynku wymagającej usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W przypadku komina takie wyodrębnienie nie zachodzi lecz mamy do czynienia ze sposobem jego użytkowania przez właścicieli poszczególnych lokali. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał, że są one chybione, przyjmując że stan faktyczny w sprawie ustalono prawidłowo. Po pierwsze z akt postępowania wynika, że organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu, sami skarżący w skardze przyznają jednocześnie, że prowadzone jest postępowanie w związku z samowolnie realizowaną budową przez uczestników postępowania M. i K. K., które zostało zawieszone. Po drugie, powyżej Sąd wyjaśnił, że skoro komin należy do części wspólnych, to nakaz wynikający z decyzji organu I instancji skierowany został prawidłowo do współwłaścicieli, którzy ponoszą odpowiedzialność solidarną do części wspólnych budynku. Odnośnie zaś stanu technicznego komina, Sąd w całości akceptuje ustalenia organów nadzoru budowlanego. Złożone do akt postępowania administracyjnego opinie techniczne, aneksy wyraźnie wskazują zły stan techniczny komina. Aneks do oceny technicznej z [...] czerwca 2017 r. został sporządzony przez S. C., posiadającego uprawnienia budowlane, a zatem wiedzę specjalistyczną do dokonania oceny. Organy powołały się na nr uprawnień ww. osoby sporządzającej ocenę techniczną. Nie ma racji strona skarżąca, podnosząc, iż organ I instancji oparł się na dokumentach, a nie dokonał żadnych ustaleń w kwestii złego stanu technicznego komina. Sporządzona opinia techniczna jest dowodem w sprawie i jej obalenie może nastąpić poprzez przedstawienie tzw. kontropinii, o której trafnie wspomniał organ odwoławczy. Z aneksu do oceny technicznej wynika, że komin jest w złym stanie technicznym, należy rozebrać istniejącą część ponad dachem, wymurować np. z pełnej czerwonej cegły komin nad dachem, wykonać obróbki blacharskie komina. Należy stwierdzić, że skarżący nie zakwestionowali skutecznie dowodu z opinii powołanej przez organy, nadto ze skargi nie wynika także aby nie zgadzali się z wnioskami wynikającymi z oceny technicznej. Ich zarzut dotyczy tego, że skoro M. i K. K. realizowali samowolę budowlaną, to tym samym nakaz powinien zostać skierowany wyłącznie do nich. Jest to argumentacja nietrafna, z uwagi na fakt iż komin należy do części wspólnych. W nawiązaniu do zarzutu wadliwości trybu prowadzonego postępowania, wyjaśnić należy skarżącym, że w niniejszym postępowaniu zainicjowanym z urzędu przez organ I instancji, postępowanie dotyczyło jedynie stwierdzonych nieprawidłowości i ich usunięcia w dwukanałowym kominie i było prowadzone zasadnie w trybie art. 66 Prawa budowlanego, zaś odrębne postępowanie prowadzi PINB co do samowoli budowlanej. Dodać jedynie należy, że trafnie skonstatował organ nadzoru budowlanego, że stan techniczny komina wymagał niezwłocznego zainteresowania organu, co w rezultacie skutkowało wydaniem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nie doszło w ocenie Sądu do obrazy podniesionych w skardze przepisów postępowania. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji odpowiada prawu, zatem skarga okazała się nieuzasadniona. W tej sytuacji podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.