VII SA/Wa 593/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-14
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie zdrowotne na opakowaniu suplementu diety, wskazujące na grupę docelową konsumentów z problemami zdrowotnymi (przerost gruczołu krokowego), może być uznane za wprowadzające w błąd lub sugerujące właściwości lecznicze, a tym samym naruszające przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzeń wykonawczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie zdrowotne na opakowaniu suplementu diety, informujące o przeznaczeniu produktu dla mężczyzn po 40. roku życia z problemami z przerostem gruczołu krokowego, nie wprowadza konsumenta w błąd ani nie sugeruje właściwości leczniczych. Sformułowanie to wskazuje na efekt odżywczy i przeznaczenie dla określonej grupy osób, a nie na działanie lecznicze. Ponadto, użycie określenia "numer serii" zamiast "numer partii" było zgodne z informacją uzyskaną z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a wymogi dotyczące umieszczania informacji na opakowaniu zostały spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę jawną za nieprawidłowe oznakowanie suplementu diety "Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej". Organy sanitarne uznały, że oświadczenie zdrowotne na opakowaniu wprowadza konsumenta w błąd i sugeruje właściwości lecznicze, a także stwierdzono naruszenia dotyczące oznaczenia partii produkcyjnej oraz umieszczenia informacji na opakowaniu. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując te ustalenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i zasądził od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp.j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz [...] Sp.j. z siedzibą w [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] wymierzył Zakładowi [...] Spółka jawna karę pieniężną w wysokości 3000 zł na podstawie art. 104 ust. 1 i 2 oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) za nieprzestrzeganie wymagań dotyczących znakowania środków spożywczych określonych w art. 46 ust. 1 ustawy oraz w § 2 ust. 1 pkt 8, § 11 ust. 2 i § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.), (dalej rozporządzenie MRiRW).
Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka jawna, [...] (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2013 r. Nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że po pierwsze fakt, iż oświadczenie zdrowotne zostało zgłoszone przez wnioskodawcę i oczekuje na jego rozpatrzenie (tzn. znajduje się na tzw. pending list), oznacza, że jego treść nie podlegała jeszcze żadnym weryfikacjom i stanowi jedynie treść zaproponowaną przez wnioskodawcę. Po drugie zaś, takie oświadczenie może być stosowane do czasu podjęcia przez Komisję ostatecznej decyzji jedynie wówczas, gdy oparte jest na ogólnie zaakceptowanych dowodach naukowych, o czym stanowi art. 13 ust. 1 a (i)) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Przy czym należy zaznaczyć, że za taki dowód nie może być w niniejszej sprawie uznana opinia Instytutu [...] w [...], gdyż jej treść jest inna niż treść oświadczenia zdrowotnego zastosowanego przez skarżącego. W opinii tej zostało bowiem stwierdzone, że: "Suplementy diety zawierające wierzbownicę drobnokwiatową (Epilobium parviflorum) lub wierzbownicę wąskolistną (Epilobium angustifolium) wpływają korzystnie na funkcjonowanie gruczołu krokowego i wspomagają prawidłowe funkcjonowanie dolnego odcinka układu moczowego" oraz "Na podstawie dostępnej bibliografii można stwierdzić, że informacje dotyczące działania i zastosowania produktu "Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej - herbatka ziołowa", znajdują potwierdzenie w dostępnych danych naukowych. Produkt może być polecany dla mężczyzn po 40 roku życia." Natomiast Skarżący zastosował oświadczenie o zdecydowanie innej treści, tj. "Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej dzięki zawartym w swoim składzie cennym składnikom przeznaczone jest w szczególności dla mężczyzn po 40 roku życia w profilaktyce związanej z przerostem gruczołu krokowego".
Główny Inspektor Sanitarny, podtrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji, podał, że w myśl art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może: 1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:
a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,
b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada.
2) przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006.
Z kolei art. 3a) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności, zwanego dalej "rozporządzeniem 1924/2006" wskazuje, że oświadczenia żywieniowe i zdrowotne mogą być stosowane przy etykietowaniu, prezentacji i w reklamie żywności wprowadzanej na rynek we Wspólnocie, jedynie w przypadku, gdy są one zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia. (...) oświadczenia żywieniowe i zdrowotne nie mogą być nieprawdziwe, niejednoznaczne lub wprowadzające w błąd.
Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego słusznie przyjął organ I instancji, iż zastosowane przez skarżącego na oznakowaniu suplementu diety pn.: [...] (w formie fix i sypkiej) oświadczenie zdrowotne "Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej dzięki zawartym w swoim składzie cennym składnikom przeznaczone jest w szczególności dla mężczyzn po 40 roku życia mających problemy z przerostem gruczołu krokowego" wprowadza konsumenta w błąd co do rodzaju i właściwości tego produktu oraz sugeruje właściwości lecznicze, a z perspektywy przeciętnego konsumenta nie posiadającego wiedzy medycznej, stanowi obietnicę skuteczności, sugerując, że ten suplement diety pomoże osobie borykającej się z przerostem gruczołu krokowego.
Organ odwoławczy wskazał, że rozrost gruczołu krokowego jest jednostką chorobową, wymienioną w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD 10 pod kodem N 40, która obejmuje m.in. przerost (łagodny) gruczołu krokowego, co ewidentnie oznacza, że przerost gruczołu krokowego nie jest naturalnym stanem fizjologicznym organizmu człowieka tylko chorobą, a samo tylko przywołanie jednostki chorobowej w oznakowaniu żywności sugeruje konsumentowi lecznicze oddziaływanie tej żywności lub jej składników na poprawę stanu zdrowia w tej właśnie wskazanej chorobie.
Główny Inspektor Sanitarny podał, że środki spożywcze, w tym suplementy diety nie posiadają właściwości leczniczych i nie przywracają, nie odbudowywują, ani też nie modyfikują funkcji fizjologicznych organizmu. Stosownie bowiem do art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, suplement diety jest to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie (...), z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Przy czym przez "inny efekt fizjologiczny", w przypadku suplementu diety należy rozumieć optymalizację prawidłowych fizjologicznych funkcji organizmu (utrzymanie wspomaganie, optymalizowanie).
Zgodnie z dokumentem Rady Europy z dnia 7 lutego 2008 r. "Homeostasis, a model to distinguish between foods (including food supplements and medicinal products"), odbudowywanie prawidłowych funkcji fizjologicznych jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych, a stan homeostazy występujący u człowieka charakteryzuje się pozostawaniem wszystkich parametrów życiowych w normach, określonych dla osoby zdrowej i nieprawidłowym jest stosowanie suplementów diety, gdy celem, który konsument pragnie osiągnąć nabywając dany środek spożywczy, jest przywrócenie prawidłowych funkcji organizmu.
Zdaniem organu odwoławczego, w omawianym oznakowaniu, w tym prezentacji i reklamie w/w produktów skarżący odwołuje się do stanów organizmu, w których występuje brak homeostazy, a więc takich stanów, którym można przyporządkować jednostkę chorobową (przerost gruczołu krokowego). Dlatego też nie może budzić wątpliwości, że zastosowane przez skarżącego wyżej przytoczone sformułowania są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, tj. z art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
Organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1902/2008, w którym Sąd wskazał, że: "Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia za suplement diety uważa się środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach. (...) Z treści w/wskazanych przepisów wynika więc wprost. że produkty spożywcze nie posiadają właściwości przypisanych produktom leczniczym, tj. właściwości zapobiegania lub leczenia chorób ani też działania mającego na celu przywrócenie, poprawienie lub modyfikację fizjologicznych funkcji organizmu. A więc reklama suplementu diety nie może zawierać informacji o jego właściwościach leczniczych lub odwoływać się do takich właściwości, winna natomiast podawać konsumentom rzetelną informację zawierającą niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia towaru, mając na uwadze również to, że suplementy diety są przeznaczone dla osób zdrowych."
Z kolei w wyroku z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 587/2010 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: "w świetle art. 2 pkt 32 ustawy - Prawo farmaceutyczne produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiona jako posiadająca właściwości zapobiegania łub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Doszukując się różnic pomiędzy suplementem diety, a produktem leczniczym wskazać należy, że suplement diety między innymi nie posiada właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt. Suplement diety jest jedynie środkiem spożywczym uzupełniającym normalną dietę będący skonkretyzowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Jeżeli produktowi przypisuje się właściwości zapobiegania lub leczenia chorób to nie jest on suplementem diety, lecz produktem leczniczym".
W ocenie organu odwoławczego, pozostałe naruszenia przepisów prawa żywnościowego przy znakowaniu suplementu diety pn.: "Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej", omówione na stronach 10-11 zaskarżonej decyzji, również nie mogą budzić wątpliwości.
Organ odwoławczy podkreślił, iż jak słusznie wykazał organ I instancji, zestawienie treści naruszonych przepisów z informacjami umieszczonymi przez skarżącego w oznakowaniu tego suplementu diety wyraźnie wskazuje, że skarżący naruszył § 2 ust. 1 pkt 8, § 11 ust. 2 i § 14 rozporządzenia MRiRW. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia MRiRW, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, z zastrzeżeniem ust. 2, oznaczenie partii produkcyjnej rozumianej jako określona ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie takich samych warunkach. Słusznie wobec tego stwierdził organ I instancji, że oznaczenie produktu numerem serii nie jest tożsame z oznaczeniem go partią produkcyjną, zatem zastosowanie określenia "numer serii" zamiast "numer partii" jest niezgodne z cyt. przepisem - zwłaszcza, że definicja sformułowania "seria" zamieszczona jest w przepisach prawa farmaceutycznego, a nie prawa żywnościowego. Z kolei stosownie do § 11 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, datę minimalnej trwałości poprzedza się wyrażeniem "najlepiej spożyć przed...", jeżeli jest określona datą dzienną, albo wyrażeniem "najlepiej spożyć przed końcem..." w innych przypadkach. Stąd też umieszczenie przez skarżącego na spodzie opakowania produktu pn.: Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej herbatka ziołowa" (w postaci fix) sformułowania "termin ważności" bezspornie narusza ten przepis. Ponadto informacje o nazwie produktu, dacie minimalnej trwałości oraz jego zawartości netto nie zostały umieszczone w tym samym polu widzenia co data i zawartość netto, co bezsprzecznie narusza § 14 rozporządzenia MRiRW. W myśl tego przepisu, informacje, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 6 (nazwa środka spożywczego, data minimalnej trwałości albo termin przydatności do spożycia, zawartość netto lub liczbę sztuk opakowanego środka spożywczego), podaje się w oznakowaniu środka spożywczego w tym samym polu widzenia.
Odnosząc się na koniec do wniosku Skarżącego zawartego w odwołaniu o odstąpieniu od wymierzenia kary organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca poprzez przepis art.103 ust. 1 ustawy (Kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania (...) podlega karze pieniężnej(...)) oraz przepis art. 104 ust. 1 ustawy ("Kary pieniężne o których mowa w art. 103, wymierza w drodze decyzji właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny), nakłada na organ obowiązek nałożenia kary w każdym przypadku stwierdzenia wystąpienia okoliczności sankcjonowanych. Stąd też, skoro w niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej stwierdziły naruszenia wyżej cytowanych przepisów, to zobligowane były do nałożenia kary pieniężnej.
Skargę do Sądu na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2015 r. wniósł Zakład [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 46 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, iż w oznakowaniu suplementu diety "Ziele wierzbownicy drobnokwiatowej - herbatka ziołowa" zawierającym informację o grupie docelowej konsumentów zawarte są wskazania właściwości leczniczych.
- § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia MRiRW w sprawie oznakowania środków spożywczych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, w sytuacji kiedy z pisma otrzymanego z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że w oznakowaniu partii nie ma nawet obowiązku używania słów "numer serii" lub "numer partii"
- § 14 rozporządzenia MRiRW w sprawie oznakowania środków spożywczych poprzez przyjęcie iż w oznakowaniu suplementu diety [...] informacje o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1,3,6 tego rozporządzenia (nazwa środka spożywczego, data minimalnej trwałości albo termin przydatności do spożycia, zawartość netto lub liczbę sztuk opakowania środka spożywczego) nie podane są w tym samym polu widzenia, kiedy od zawsze skarżący stosuje się prawidłowo do tego przepisu i na tyle opakowania umieszcza informację dotyczącą nazwy, masy netto, a datę minimalnej wybija również na tyle opakowania w trakcie zamykania produktu
- art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych występujących w niniejszej sprawie oraz brak w uzasadnieniu szczegółowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w toku postępowania, jak też brak szczegółowego odniesienia do uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji, w tym kwestii dotyczących zgłoszenia do GIS oznakowania produktu w 2008 r. i wyników kontroli przez organ sanitarny (Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny) w 2008 r. w których nie zakwestionowano oznaczenia produktu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że znakowanie opakowania spełnia wymogi art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Oświadczenie zawarte na etykiecie (oznakowaniu opakowania) nie sugeruje w żaden sposób, że produkt jest lekiem, nie ma użytych słów, że produkt "leczy", "wyleczy", czy że jest "wskazany w leczeniu". W oświadczeniu zawarta jest informacja dotycząca grupy docelowej suplementu diety - są to mężczyźni po 40 roku życia mający problemy z przerostem gruczołu krokowego. Jest to informacja nie wprowadzająca konsumenta w błąd i rzetelnie opisująca dla kogo jest produkt przeznaczony, a jednocześnie nie sugerująca leczenia. Skarżący podnieśli, że oświadczenie zdrowotne o treści takiej jak zostało zastosowane na opakowaniu zostało zgłoszone do European Food Safety Authority i wciąż nie zostało ocenione. Zgodnie z art. 11 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. "Oświadczenia, których ocena Urzędu lub rozstrzygnięcie przez Komisję nie zostały opublikowane na stronie internetowej Komisji i mogą być nadal stosowane zgodnie z art. 28 ust 5 i 6 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006."
Skarżący podnieśli również, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w § 2 ust. 1 pkt 8 wymaga, aby produkt oznakowany był "oznaczeniem partii produkcyjnej rozumianej jako określona ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie takich samych warunkach". W w/w rozporządzeniu nie jest zapisane, że informacja ta ma być poprzedzona sformułowaniem "numer partii". Na poparcie swojej argumentacji skarżący przedstawili pismo z dnia 9 grudnia 2013 r. z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Departamentu Rynków Rolnych w tej sprawie. W piśmie tym wyraźnie jest napisane, że przepisy nie nakazują poprzedzania kodu identyfikacyjnego partii produkcyjnej sformułowaniem "numer partii", a producent takie sformułowanie może zastosować na zasadzie dobrowolnej. W piśmie sugeruje się, że lepszym określeniem jest numer partii, ale nie jest ono obowiązkowe, a użycie "numer serii" nie łamie jednocześnie przepisów.
Skarżący odnosząc się do zarzucanego naruszenia § 14 rozporządzenia MRiRW z dnia [...] lipca 2007 r. poprzez przyjęcie, iż w oznakowaniu suplementu diety [...] informacje, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 3, 6 tego rozporządzenia (nazwa środka spożywczego, data minimalnej trwałości albo termin przydatności do spożycia, zawartość netto lub liczbę sztuk opakowania środka spożywczego), nie są podane w tym samym polu widzenia, wyjaśnili, że od zawsze stosują się prawidłowo do tego przepisu i na jednej etykiecie (z tyłu opakowania) umieszczają informację dotyczącą nazwy, masy netto, a datę minimalnej trwałości wybija również na tyle opakowania w trakcie zamykania produktu. Organ nigdy nie poprosił skarżących o przesłanie opakowania handlowego i w związku z powyższym nie rozeznał szczegółowo sprawy, że data minimalnej trwałości wybijana jest na zgrzewie podczas zamykania opakowania na maszynie paczkującej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.
Skarga została uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego znak [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] nakładającą na wniosek Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na Zakład [...] Spółka jawna karę pieniężną w wysokości 3000 zł z powodu nieprzestrzegania przepisów w zakresie znakowania środków spożywczych z uwagi na wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanego suplementu diety pod nazwą [...].
Podstawą materialnoprawną decyzji organu był przepis art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., nr 136, poz. 914 ost. zmiana Dz. U. z 2011 r., nr 122, poz. 696), który w ocenie organu został naruszony poprzez zastosowanie oznakowania, które może wprowadzać konsumenta w błąd co do rodzaju i właściwości produktu oraz sugerować jego właściwości lecznicze. Z oceną organu nie sposób się zgodzić. Zastosowane oznakowanie suplementu diety poprzez zamieszczenie oświadczenia, iż "ziele wierzbownicy drobnokwiatowej dzięki zawartym w swoim składzie cennym składnikom przeznaczone jest w szczególności dla mężczyzn po 40 roku życia mających problem z przerostem gruczołu krokowego", nie zawiera bowiem sformułowania, że herbatka ziołowa ma właściwości lecznicze, tj. służące do zapobiegania lub leczenia choroby przerostu gruczołu krokowego, a tym samym nie wprowadza konsumenta w błąd co do rodzaju i właściwości produktu oraz nie sugeruje jego właściwości leczniczych.
Sformułowanie, iż "ziele wierzbownicy drobnokwiatowej zawiera cenne składniki przeznaczone dla określonego adresata mającego problemy z przerostem gruczołu krokowego" nie zawiera sugestii o przypisaniu temu środkowi spożywczemu działania lub właściwości leczniczych, których ten środek nie posiada. W szczególności stwierdzenie "cenne składniki" wskazuje na efekt odżywczy sugerujący, że mamy do czynienia ze środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie naturalnej diety dla określonej grupy osób.
Kolejna nieprawidłowość w oznakowaniu dotyczy umieszczenia na opakowaniu określenia "numer serii [...]" zamiast "numer partii [...]".
Podstawę prawną dla orzeczenia organu stanowi w tym przypadku § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. 2007,137.966) zawarty w rozdziale zawierającym przepisy dotyczące znakowania wszystkich opakowanych środków spożywczych. Z przepisu tego wynika, że opakowany środek spożywczy znakuje się podając m. in. oznaczenie partii produkcyjnej rozumianej jako określona ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie takich samych warunkach.
Skarżący wskazał, że używał sformułowania "numer serii" w związku z pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. jakie otrzymał z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Departament Rynków Rolnych w tej sprawie. Skarżący wskazał, ze pismo podpisane przez Dyrektora Departamentu wyraźnie wskazuje, że przepisy nie nakazują poprzedzania kodu identyfikacyjnego partii produkcyjnej sformułowaniem "numer partii", a producent takie sformułowanie może zastosować na zasadzie dobrowolnej. W piśmie sugeruje się, że lepszym określeniem jest numer partii, ale określenie to nie jest obowiązkowe, zaś użycie "numer serii" nie łamie jednocześnie przepisów.
W okolicznościach sprawy, z uwagi na zastosowanie się przez skarżącego do informacji uzyskanej w w/w piśmie, w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez skarżącego w/w § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia.
Organ wskazał ponadto na nieprawidłowości w oznakowaniu suplementu diety poprzez nie zamieszczenie informacji dotyczącej nazwy produktu w tym samym polu widzenia co data minimalnej trwałości i zawartości netto, które to obowiązki wynikają z przepisów § 14, a także § 11 ust. 2 rozporządzenia.
W ocenie Sądu warunki te należy uznać za spełnione w przypadku umieszczenia na jednej etykiecie z tyłu opakowania informacji dotyczącej nazwy, masy netto oraz daty minimalnej trwałości, co w Zakładzie [...] Spółka jawna ma miejsce w trakcie zamykania produktu. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że organ nie uwzględniał okoliczności, które winien wziąć pod uwagę, a które przemawiały przeciwko nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w trybie art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i art.. 200 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło