VII SA/Wa 597/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-06
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uproszczoną legalizację obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, może zostać uwzględniony na podstawie art. 49f Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 49f Prawa budowlanego, dotyczący uproszczonego postępowania legalizacyjnego, ma zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, czyli bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Obiekt budowlany, który powstał na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli z istotnymi odstępstwami od projektu, nie jest objęty tym przepisem. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w trybie uproszczonej legalizacji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o legalizację budynku magazynowo-składowego z częścią mieszkalną w trybie uproszczonym na podstawie nowelizacji Prawa budowlanego. Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia z 1991 r., jednak w trakcie budowy wprowadzono istotne odstępstwa, takie jak dobudowa części frontowej i nadbudowa kondygnacji. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że przepis o uproszczonej legalizacji dotyczy wyłącznie samowoli budowlanej, a w tym przypadku istniało pozwolenie na budowę, choć z odstępstwami. Spółka wniosła skargę, argumentując, że odstępstwa te można traktować jako odrębne części obiektu wykonane bez pozwolenia, a nowelizacja Prawa budowlanego umożliwia taką legalizację. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "[...]WINB", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej jako "p.b."), po rozpatrzeniu zażalenia A. G. [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A. G. [...] sp. j. w likwidacji w sprawie legalizacji obiektu budowlanego w trybie uproszczonym art. 49 f ust. 1 p.b. - utrzymał w mocy postanowienie I instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z dnia 19 maja 2015 r. spółka A.G.[...] Sp. j. w likwidacji z siedzibą w [...] do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB [...]", "PINB", "organ I instancji") złożyła wniosek dotyczący legalizacji istniejącego budynku magazynowo-składowego z częścią mieszkalną - budynek A - usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Wskazano, że budynek został zrealizowany w latach 1991-1993 na podstawie prawomocnej decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...]. Parametry budynku opisanego w decyzji o pozwoleniu na budowę odbiegają od faktycznych. Budynek nie został zgłoszony do użytkowania, ale w tamtym okresie nie było takiego wymogu. Prawdopodobnie już w trakcie realizacji budynku inwestor wprowadził zmiany wykraczające w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, tj. rozbudowano część frontową budynku o powierzchnię ok. 100 m2 oraz nadbudowano budynek o dodatkową kondygnację użytkową (zamiast 3 kondygnacji zrealizowano 4).
W dniu 19 czerwca 2015 r. uprawniony pracownik PINB. dokonał oględzin budynku położonego w [...] przy ul. [...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że budynek zrealizowano na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...]. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że w trakcie realizacji inwestycji dokonano istotnych odstępstw polegających na dobudowaniu części frontowej o gabarytach 6,15 x 16,50 m i wysokości 13,50 m; nadbudowano jedną kondygnację uzyskując obiekt 4-ro kondygnacyjny w miejsce 3-ech kondygnacji; zmieniono geometrię dachu kalenicowego na dach kopertowy. Budynek był zgodny z funkcją określoną w pozwoleniu, tzn. posiadał część biurowo - magazynową z dwom lokalami mieszkalnymi. Stwierdzono odstępstwa w porównaniu do rysunków roboczych z okresu wydania decyzji (1991 r.).
W dniu [...] października 2015 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.
PINB [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nałożył na A.G. [...]sp. j. w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca", "strona skarżąca", "skarżąca spółka") obowiązek sporządzenia i przedłożenia czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku magazynowo - składowego z częścią mieszkalną - budynek "A" usytuowanego na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Wskazano, że podczas robót budowlanych prowadzonych na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...].dokonano istotnych odstępstw: dobudowano część frontową o gabarytach ok. 6,15 m x 16,50 m, wysokość ok. 13,50 m; nadbudowano jedną kondygnację uzyskując obiekt czterokondygnacyjny; zmieniono geometrię dachu z dachu kalenicowego na dach kopertowy.
Zarząd Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy o szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-składowego z częścią mieszkalną przy ul. [...] w [...].
Pismem z dnia 12 października 2020 r. strona skarżąca złożyła wniosek o legalizację obiektu budowlanego w trybie uproszczonym art. 49 f p.b. Do wniosku załączono opinię prawną sporządzoną przez radcę prawnego M. Ł. W opinii wskazano, że w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie nowelizacja ustawy – Prawo budowlane, która wprowadza nową procedurę uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Zasadniczym warunkiem zastosowania uproszczonej legalizacji jest, aby roboty budowlane związane z realizacją obiektu budowlanego lub jego części zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej co najmniej 20 lat wcześniej, a stan techniczny nie stwarzał zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwalał na bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Wskazano na zakres odstąpień, które pojawiły się realizacji inwestycji i podkreślono, że gdyby traktować je w oderwaniu od części obiektu wykonanej zgodnie z pozwoleniem na budowę, można by uznać, że każde z nich stanowić może części obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, które według przepisów sprzed nowelizacji podlegałoby procedurze art. 48 p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] PINB [...], powołując się art. 61a § 1 oraz art. 123 k.p.a. w zw. z art. 49f i art. 83 ust. 1 p.b., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie uproszczonym art. 49 f ust. 1 p.b. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz.471) "Do spaw uregulowanych ustawa zmienianą w art. 1. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". W świetle powyższego, w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiotowej sprawie, nie jest możliwe wszczęcie nowego postępowania legalizacyjnego w procedurze uproszczonej.
Na ww. rozstrzygnięcie zażalenie złożyła strona skarżąca. Podniosła, że organ I instancji niekonsekwentnie z jednej strony powołał się na art. 25 ustawy nowelizującej, według którego do spraw uregulowanych ustawą - Prawo budowlane wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, należy stosować przepisy dotychczasowe, a z drugiej zaś odmówił wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w sprawie uproszczonej legalizacji.
Wniosek o uproszczoną legalizację miał charakter żądania, o którym mowa w art. 49f ust. 2 p.b. Obiekt budowlany wraz z samowolną dobudową frontową oraz nadbudową o dodatkową kondygnację został zrealizowany przed 1995 r., a więc do przeprowadzenia procedury uproszczonej konieczna była inicjatywa właściciela, w imieniu którego działa Likwidator i którego interesy w związku z postępowaniem likwidacyjnym reprezentuje.
Zdaniem skarżącej spółki Powoływany przez organ przepis odnoszący się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 19 września 2020 r. (data wejścia w życie nowelizacji) jest przepisem ogólnym i nie ma zastosowania do niniejszej sprawy. Przepis art. 49f ust. 5 Prawa budowlanego stanowi bowiem, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. Odwracając sytuację, ustawodawca dopuścił zmianę trybu postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego także wówczas, gdy wcześniej (przed dniem wejścia w życie nowelizacji) prowadzone było postępowanie, w którym wydane zostało postanowienie na podstawie przepisu obecnie znajdującego się w art. 48 ust. 1.
Ponadto przepisem szczególnym, który umożliwia prowadzenie postępowania uproszczonego także wówczas, gdy postępowanie wcześniej było prowadzone jest art. 32 ustawy nowelizującej: Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. A contrario, możliwe jest prowadzenie postępowania na podstawie nowych przepisów nawet wówczas, gdy wcześniej było ono prowadzone. Jedyną przeszkodą dla wszczęcia postępowania uproszczonego jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, co w niniejszej sprawie opisanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie wystąpiło.
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].
W swoim uzasadnieniu [...]WINB wskazał, że organ I instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W opinii [...]WINB zaistniała uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie uproszczonym art. 49 f ust. 2 p.b. Organ wskazał, że toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące legalizacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowalnego budynku magazynowo - składowego z częścią mieszkalną - budynek "A" przy ul. [...], które nie zostało zakończone. Dodatkowo na przeszkodzie do wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie legalizacji przedmiotowego obiektu stała treść samego art. 49 f. Przepis ten bowiem wprost dotyczył wyłącznie legalizacji obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli. Zatem ust. 2, na który powołano się w zażaleniu dotyczył samowoli budowlanej, do której zastosowanie znajdowałby art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z aktami sprawy znak: [...] przedmiotowy obiekt nie stanowił samowoli budowlanej, bowiem został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia lipca 1991 r., co potwierdzał jednoznacznie protokół kontrolny Nr [...] (podpisany bez uwag przedstawicieli A. G. [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w [...]) oraz sam wniosek o legalizację z dnia 19 maja 2015 r. Tym samym tryb art. 49 f w tym jego ust. 2, nie miał zastosowania do obiektu będącego przedmiotem wniosku. W takim wypadku nie było podstawy do wszczęcia odrębnego postępowania w przedmiocie uproszczonej procedury legalizacyjnej.
Z tym postanowieniem nie zgodziła się A. G. [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w [...], która pismem datowanym na 23 lutego 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:
1. art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 49f - 49i p.b., poprzez błędną odmowę wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w sytuacji, gdy istnieją materialnoprawne podstawy do wszczęcia i przeprowadzenia tego postępowania odnoszące się do odrębności dokonanej nadbudowy i dobudowy, a także porównania wagi naruszenia prawa przy realizacji obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę z wykonaniem go w warunkach istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego;
2. art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), poprzez błędną odmowę wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w sytuacji, gdy przepisy nie zakazują wszczęcia tego typu postępowania w sytuacji, gdy opiera się ono na innych podstawach materialnych niż dotychczas prowadzone;
3. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia [...]WINB oraz poprzedzającego go postanowienia PINB [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca podkreśliła, iż przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu ocena prawna jest błędna i nieadekwatna do treści unormowań wprowadzonych nowelizacją Prawa budowlanego, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Wyjaśniła, że niesporne w niniejszej sprawie jest to, że obiekt budowlany w obecnym kształcie powstał przed 1995 r. Inwestor co prawda dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę, jednakże zrealizowana inwestycja znacząco różniła się od przewidzianej w pozwoleniu na budowę - wykonano dodatkową czwartą kondygnację użytkową oraz dobudowano część frontową o wymiarach 6,15 m x 16,50 m. Nie ulegało więc wątpliwości, że budynek w stanie istniejącym od co najmniej 20 lat był zupełnie innym obiektem, niż ten przewidziany w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem strony skarżącej dokonane odstępstwa miały charakter wyodrębniony - można było je potraktować jako osobne części obiektu budowlanego, które zarazem powstały bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Świadczyło to o materialnoprawnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania na podstawie nowo uchwalonych uregulowań odnoszących się do uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych. Istotne odstępstwa były również specyficzną formą samowoli budowlanej w takim zakresie, w jakim występowała niezgodność z dokumentacją projektową. Nie dało się ukryć, że pozwolenie na budowę nie obejmowało tych prac, w związku z czym oczywistym wydawało się, że zostały one wykonane bez pozwolenia na budowę.
W ocenie skarżącej, nawet jeśliby traktować przedmiotową inwestycję jako zrealizowaną z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, to w ocenie strony skarżącej istniała również podstawa do zastosowania art. 49f - 49i p.b. w obowiązującej wersji. Następnie skarżąca obszernie powtórzyła argumentację zawartą w załączonej do wniosku opinii prawnej. Odnosząc się do zasady proporcjonalności wskazanej w art. § 1 k.p.a. oraz zasady równości wobec prawa, wyrażonego w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, podniósł, że
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2020 r. był przepis art. 61a § 1 k.p.a., który - wprowadzony do ustawy w dniu 11 kwietnia 2011 r. na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.) - stanowi, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie albo gdy uprzednio rozstrzygnięto sprawę decyzją ostateczną. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków.
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2691/16, LEX nr 2580759).
W realiach przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że bezsporne jest, że decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] na podstawie art. 21 ust. 3 i art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1074 r. Prawo budowlane zatwierdzający plan realizacyjny i projekt budynku magazynowo - składowego z częścią mieszkalną przy ul. [...] w [...] oraz zezwolono na budowę ww. budynku. Pismem z dnia 19 maja 2015 do PINB [...] złożyła wniosek dotyczący legalizacji istniejącego budynku magazynowo-składowego z częścią mieszkalną - budynek A - usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżąca wskazała, że w trakcie realizacji budynku wprowadzono zmiany wykraczające w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, tj. rozbudowano część frontową budynku o powierzchnię ok. 100 m2 oraz nadbudowano budynek o dodatkową kondygnację użytkową (zamiast 3 kondygnacji zrealizowano 4).
Bezsporne jest także, że PINB [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (w tzw.. trybie naprawczym), nałożył na skarżącą spółkę obowiązek sporządzenia i przedłożenia czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego omawianego budynku. Wskazano, że podczas robót budowlanych prowadzonych na podstawie ww. decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] dokonano istotnych odstępstw: dobudowano część frontową o gabarytach ok. 6,15 m x 16,50 m, wysokość ok. 13,50 m; nadbudowano jedną kondygnację uzyskując obiekt czterokondygnacyjny; zmieniono geometrię dachu z dachu kalenicowego na dach kopertowy. Podkreślić należy, że w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji) organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Strona skarżąca nie złożyła odwołania od ww. decyzji, która stała się ostateczna i prawomocna.
Następnie strona skarżąca pismem z dnia 12 października 2020 r. złożyła wniosek o legalizację obiektu budowlanego w trybie uproszczonym art. 49f p.b. Wskazać należy, że na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 13 lutego 2020 r., poz. 471), z dniem 19 września 2020 r. przepis art. 49f p.b. dotyczący uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W myśl tego ust. 1 tego przepisów w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia
- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
W ocenie Sądu z powyższego przepisu bezspornie wynika, że ww. przepis dotyczy wyłącznie obiektów budowalnych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej. Przez samowolę budowlaną należy rozumieć realizację obiektu budowlanego bez dopełnienia wymaganych prawem formalności, czyli bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy.
Zdaniem Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że przedmiotowy budynek magazynowo –składowy z częścią mieszkalną - budynek A - usytuowany na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], nie jest objęty dyspozycją tego przepisu, gdyż nie został zrealizowany samowolnie, lecz na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...]. Oczywistym jest także odróżnienie procedury legalizacyjnej skierowanej wobec samowoli budowlanej na podstawie dotychczasowego przepisu art. 48 i 49 p.b. od procedury naprawczej przewidzianej w art. 50- 51 p.b. obejmującej odmienne stany faktyczne. Jak wyżej wskazano, bezsporne jest, że wobec ww. budynku toczyło się postępowanie w trybie naprawczym, wszczęte zresztą na wniosek strony skarżącej, zakończone wydaniem przez PINB ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...].
Błędna jest argumentacja strony skarżącej, że gdyby traktować odstąpienia w oderwaniu od części obiektu wykonanej zgodnie z pozwoleniem na budowę, można by uznać, że każde z nich stanowić może części obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, które według przepisów sprzed nowelizacji podlegałoby procedurze art. 48 p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji. W niniejszej sprawie stwierdzone odstąpienia o pierwotnego projektu budowalnego, tj. dobudowanie części frontowej o gabarytach ok. 6,15 m x 16,50 m, wysokość ok. 13,50 m; nadbudowanie jedną kondygnację uzyskując obiekt czterokondygnacyjny; zmiana geometrii dachu z dachu kalenicowego na dach kopertowy – stanowią istotne odstąpienia o których mowa w art. 36a p.b., zmieniające m. in charakterystyczne parametry obiektu budowlanego dotyczące powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji; natomiast nie można uznać, że w wyniku tych odstąpień powstał samowolnie odrębny obiekt czy też część obiektu, która podlegałoby procedurze art. 48 p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Sąd nie podziela także stanowiska strony skarżącej, że art. 49f może odnosić się również do powstałych przed co najmniej 20 laty obiektów budowlanych zrealizowanych co prawda na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże z istotnymi odstępstwami od tego pozwolenia. Literalne brzmienie przepisu jest jasne i wyraźnie wskazuje, że dotyczy on wyłącznie obiektów budowalnych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej. Sam ustawodawca w obszernie przytaczanym przez stronę skarżącą uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wielokrotnie podkreśla, że dotyczy on nielegalnie powstałych obiektów budowlanych i ma zachęcić właścicieli tych obiektów do ich legalizacji.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania z wniosku strony skarżącej o sprawie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie uproszczonym art. 49 f ust. 1 p.b. i na podstawie art. 61a k.p.a. odmówiły wszczęcia postępowania.
Dokonując analizy zarówno zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organ, wydając sporne postanowienie, oparł się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organ dokonał również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło