VII SA/Wa 600/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi I. M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2007r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Na wniosek I. K. i M. M., właścicieli działek gruntu o nr ew. [...] i [...] położonych w S. wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1982r. w przedmiocie pozwolenia na budowę linii SN 15 kv. Wnioskujący twierdzili, że linia ta, przebiegająca przez ich nieruchomości została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego wskazując, że prawidłowość decyzji Wojewody [...] była badana zarówno przez GINB, który decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2005r. odmówił stwierdzenia jej nieważności jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 maja 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 755/05 oddalił skargę na w/w decyzję GINB. W tym stanie rzeczy – jak podkreślił organ odwoławczy ponowna weryfikacja decyzji w tym samym trybie jest niedopuszczalna z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Rozpatrując sprawę ponownie na wniosek zainteresowanych, GINB decyzją z dnia 31 stycznia 2008r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 30 sierpnia 2007r. Podtrzymując wcześniej wyrażony pogląd organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowe rozstrzygnięcie orzeka, co do zgodności z prawem całej decyzji Wojewody [...] jak również wyrok sądowy dotyczył całości rozstrzygnięcia. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła I. K. zarzucając, że niedopuszczalna była odmowa wszczęcia postępowania a zaskarżona decyzja opiera się na błędnym założeniu jakoby sprawa była już badana zarówno przez organ jak i przez sąd. Skarżąca podkreśliła, że badana przez GINB sprawa dotyczyła wprawdzie legalności tej samej decyzji Wojewody, ale była ograniczona wyłącznie do nieruchomości nr ewid. [...], a organ badał wówczas sprawę tylko w zakresie gruntu będącego obecnie własnością Z. Z., nie odnosząc się w żadnej mierze do jej nieruchomości. W związku z tym również wyrok sądowy dotyczył tylko tamtego przedmiotu sprawy i jego wywód ograniczał się tylko do nieruchomości Z. Z. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji organ nie miał podstaw do uznania, że jej wniosek dotyczy sprawy która była już rozpoznawana. W ocenie skarżącej organ w oparciu o art. 157 § 2 kpa winien był wszcząć postępowanie wyjaśniające i dopiero wtedy wskazać brak podstaw do stwierdzenia nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych. Zgodnie z zapisem art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy przy wydawaniu decyzji administracyjnej organ nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontrolą sądową objęta jest decyzja GINB odmawiająca wszczęcia postępowania nieważnościowego odnośnie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1982r. udzielającej pozwolenia na budowę i przebudowę linii elektroenergetycznych na terenie [...] S. III, IV i SKR. O stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wcześniej, bo w 2003r. występował Z. Z. właściciel działki nr ewid. [...], który również zarzucał rażące naruszenie prawa w związku z pozwoleniem na budowę inwestorowi, który nie dysponował prawem do nieruchomości. W postępowaniu tym GINB odmówi stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], bowiem nie ustalono w sposób jednoznaczny naruszenia art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974r. Ustalenie to nie było możliwe z uwagi na brak kompletnych akt sprawy (zniszczenie z uwagi na upływ czas), a także fiasko podjętej próby ich odtworzenia, czy też próby odnalezienia jakiejś dokumentacji w Rejonie Energetycznym, czy wreszcie przeprowadzenie bez jednoznacznego efektu rozprawy administracyjnej, której celem było uzyskanie informacji od mieszkańców. Taki stan rzeczy spowodował wydanie decyzji odmawiającej, bowiem stwierdzenie nieważności może nastąpić tylko wówczas, gdy organ ustali w sposób jednoznaczny naruszenie prawa o charakterze rażącym. Stanowisko to utrzymane zostało w mocy decyzją GINB z dnia [...] kwietnia 2005r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący skargę Z. Z. na tę decyzję, wyrokiem z dnia 10 maja 2006r. skargę oddalił. Tak więc postępowanie nieważnościowe wszczęte przez inną osobę dotyczyło tej samej decyzji Wojewody [...] o pozwoleniu na budowę i przebudowę linii elektroenergetycznej, której stwierdzenia nieważności wnioskowała w 2007r. I. K. obecnie skarżąca decyzję organu centralnego odmawiającą wszczęcia takiego postępowania. Bezspornym więc jest, że cały czas chodzi o tę samą decyzję Wojewody [...], jednakże jak słusznie podniesiono w skardze nie zachodzi tu tożsamość sprawy, bowiem w każdym z wniosków o stwierdzenie nieważności występował inny podmiot. Tożsamość sprawy występuje wtedy, gdy w obu przypadkach występuje ten sam przedmiot i podmiot sprawy przy tym samym stanie faktycznym i prawnym. Trafnie więc podniosła skarżąca, że weryfikacja decyzji Wojewody [...], którą przeprowadzono z wniosku Z. Z., nie dotyczyła jej osoby, a zatem nie zachodzi tożsamość sprawy i organ nadzorczy nie mógł z tego powodu odmówić wszczęcia postępowania z art. 157 § 3 kpa. Stanowisko organu I instancji podzielił GINB rozpoznając ponownie sprawę, przy czym stosownie do powołanej podstawy z art. 138 § 1 kpa winien był rozpoznać sprawę ponownie w jej całokształcie, jednakże tego nie uczynił. Na podstawie art. 157 § 3 kpa orzeka się, co do niedopuszczalności, z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych ani przedmiotowych, a zatem nie istniała podstawa do zastosowania art. 157 § 3 kpa, natomiast należało zastosować § 2 tego artykułu i dopiero w przypadku wykazania braku podstaw do stwierdzenia nieważności wydać stosowną decyzję. Powyższe naruszenie art. 157§ 3 kpa i art. 138 § 1 kpa jako mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia stanowiło podstawę uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 ustawy.