VII SA/Wa 601/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprzeciwu A. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2015 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu postanawia: odmówić A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 601/15 wpłynął, na formularzu PPF, wniosek skarżącego A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dane w formularzu PPF zostały uzupełnione wyjaśnieniami, które wpłynęły do Sądu w dniu 21 kwietnia 2015 r. Z treści formularza wynikało, że skarżący i jego małżonka są emerytami, małżonka z powodu ciężkiej choroby jest niezdolna do pracy od 1974 r., koszty wizyt lekarskich wynoszą średnio 800 zł miesięcznie, wysokość emerytury skarżącego i jego małżonki to odpowiednio 2091,64 zł netto oraz 1033,72 zł netto z dodatkiem pielęgnacyjnym, skarżący jest inwalidą, posiada wraz z małżonką mieszkanie o pow. 34 m2 , nie posiadają przedmiotów wartościowych oraz innego majątku, poza samochodem Daewoo Lanos z 2001 r. i samochodem do przewozu wózka inwalidzkiego marki Renault z 1998 r., nie mają oszczędności. Skarżący uzupełniając wniosek nadesłał też dokumenty dotyczące wysokości miesięcznej opłaty za lokal mieszkalny, która wynosiła w kwietniu 2015 r. 429,88 zł, pisma ZUS potwierdzające wysokość emerytur, rachunki za telewizję kablową, energię elektryczną i gaz, wraz z potwierdzeniami opłat oraz wyciągi z rachunku bankowego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 601/15 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczność w sprawie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu - na podstawie art. 260 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. Instytucja prawa pomocy została zatem stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyłącznie osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W sprzeciwie od ww. postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 lipca 2015 r. skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności w sprawie mogących mieć wpływ na rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy. Tym samym Sąd oparł się na danych wynikających ze złożonego w dniu 7 kwietnia 2015 r. wniosku na formularzu PPF oraz z dokumentacji złożonej w dniu 21 kwietnia 2015 r. Zarówno z wniosku , jak i z powyższej dokumentacji nie wynika, że skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i jest osobą nieposiadającą środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jak sam skarżący wskazał, utrzymuje wraz z małżonką samodzielnie gospodarstwo domowe o powierzchni 34 m2. Jest też w stanie utrzymać dwa samochody –związane z opłatami, w tym kosztami paliwa, czy obowiązkowych przeglądów itp. Z przedstawionych rachunków wynika, iż na bieżąco opłaca wszelkie koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (czynsz, energia elektryczna, gaz, telewizja kablowa), jak i kredyt. Trudno w tej sytuacji uznać powyższe za zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie odnoszono się do kwestii oceny, czy spełnione zostały przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Tak w postanowieniu z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt II FZ 362/15 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., iż "oczywiste jest, że każdy wnoszący o przyznanie prawa pomocy uważa, iż spełnia posłanki jego otrzymania. To jest jednak ocena subiektywna. Istotne jest, aby obiektywnie ocenić, czy pomoc w postaci zwolnienia od kosztów należy się wnioskującemu o nią. Trafnie sąd pierwszej instancji zauważył, że dochód dwóch osób pracujących w trzyosobowej rodzinie, wynoszący ponad 4 000 netto jest dochodem wysokim i nie przemawia za przyznaniem prawa pomocy. Skarżący może nie zgadzać się z określeniem "wysoki dochód", jednak w porównaniu z osobami żyjącymi na skraju ubóstwa jest to jednak wysoki dochód rodziny. Sąd rozpatrując wnioski o przyznanie prawa pomocy często spotyka się z sytuacjami, gdy wnioskującym o prawo pomocy jest schorowana i samotnie żyjąca 80-letnia rencistka mająca 700 zł dochodu miesięcznie; matka z dwójką małych dzieci mieszkająca w domu samotnej matki, która ma 400 zł zasiłku; bezdomny otrzymujący pomoc z MOPSu w wysokości 300 zł miesięcznie. Na tle takich spraw sytuacja skarżącego jest naprawdę dobra". Należy dodać, iż Sąd nie mógł odnieść się do zawartej we wniosku informacji w zakresie ponoszonych kosztów leczenia wynoszących miesięcznie ok. 800 zł, gdyż skarżący nie przedstawił na tą okoliczność żadnej dokumentacji, zarówno przy uzupełnieniu wniosku, jak i przy wniesieniu sprzeciwu od ww. postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł przesłanek do innej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie z wniosku skarżącego niż miało to miejsce w postanowieniu, od którego skarżący wniósł sprzeciw. Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.