VII SA/Wa 603/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-21

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak – Podsiadły, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata legalizacyjna, ustalona na podstawie przepisów Prawa budowlanego, może zostać umorzona lub rozłożona na raty na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej, mimo braku bezpośredniego odesłania w przepisach Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Opłata legalizacyjna, ze względu na swój charakter i brak cechy przymusowości, nie może być traktowana jako zobowiązanie podatkowe. Przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 67a dotyczący umorzenia zaległości, nie mają zastosowania do opłaty legalizacyjnej, nawet na podstawie odesłań z Prawa budowlanego, które dotyczą kar, a nie ulg podatkowych. W konsekwencji, brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej, co uzasadnia umorzenie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o umorzenie opłaty legalizacyjnej w wysokości 375.000,00 zł, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewoda umorzył postępowanie w sprawie umorzenia opłaty, a Minister Finansów utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, kwestionując brak możliwości zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej do umorzenia opłaty legalizacyjnej oraz długotrwałość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...]. Orzeczeniem tym Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podał, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] ustalił dla M. S. opłatę legalizacyjną w wysokości 375.000,00 zł, w związku z wybudowaniem pawilonu handlowego na działce nr [...], przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. M. S. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie ustalonej opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu opisała okoliczności ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz wskazała na trudną sytuację finansową i rodzinną. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...], Wojewoda [...] odmówił umorzenia ww. opłaty legalizacyjnej. Od powyższej decyzji M. S. pismem z dnia 20 listopada 2012 r. złożyła odwołanie do Ministra Finansów, a organ ten (po jego rozpatrzeniu) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...]uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. znak: [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pismem z dnia 4 lutego 2013 r. M. S. złożyła zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w załatwieniu wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] Minister Finansów stwierdził niezasadność zażalenia. Pismem z dnia 2 maja 2013 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i opieszałość Wojewody [...] w załatwieniu wniosku z dnia 24 lipca 2012 r. o umorzenie opłaty legalizacyjnej. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SAB/Wa 47/13 WSA w Warszawie przekazał sprawę według właściwości, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, który postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Ke 1/13 umorzył postępowanie, w wyniku cofnięcia skargi przez stronę. I dalej, organ II instancji podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...], Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej, ustalonej w wysokości 375.000,00 zł postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...]. Od powyższej decyzji M. S. pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. złożyła odwołanie do Ministra Finansów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 7, art. 35, art. 36, art. 77, art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego i art. 212 Kodeksu karnego i innych artykułów tego kodeksu. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej. Minister Finansów, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przedstawiając własne stanowisko w sprawie stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Minister Finansów podzielił przy tym stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. W pierwszej kolejności wskazał na treść art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zauważając, iż w tym ostatnim uregulowano instytucję umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych odsetek za zwłokę lub opłat prolongacyjnych. Organ wyjaśnił następnie, że możliwość odpowiedniego stosowania do opłaty legalizacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności ww. art. 67a Ordynacji podatkowej, była w ostatnim czasie przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - por. wyroki z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 113/12 oraz sygn. akt FSK 2481/12. Organ podkreślił, iż wykładnia ww. przepisów Ordynacji podatkowej, do których odsyłają przepisy Prawa budowlanego, dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny, dotyczy całego art. 67a Ordynacji podatkowej, a więc wszystkich rodzajów ulg, o których mowa w tym przepisie. Stwierdził przy tym za NSA, że konstrukcja opłaty legalizacyjnej wyklucza ze swej natury możliwość zastosowania - związku z odesłaniami z art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego – przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej; nakaz odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej nie obejmuje ww. art. 67a. Organ dostrzegł też, że wprawdzie stanowisko NSA o wykluczeniu możliwości stosowania wobec opłaty legalizacyjnej art. 67a Ordynacji podatkowej, odnosi się do konkretnych, indywidualnych spraw, to Minister Finansów jest zobligowany do jego respektowania. Wskazał także, że opłata legalizacyjna nie jest środkiem represyjnym, ani nie ma też charakteru kary administracyjnej, albowiem nie ma cech przymusowości. Podmiot, wobec którego ustalono opłatę legalizacyjną musi wobec tego liczyć się z tym, że albo uiści w pełni stosowną opłatę, czego następstwem będzie legalizacja samowoli budowlanej (przywrócenie stanu zgodności z prawem), albo też dojdzie do uruchomienia sankcji w postaci nakazu rozbiórki obiektu. Dopuszczenie trzeciej możliwości (późniejszego zmniejszenia wysokości opłaty i/bądź przyznania ulgi w formie rozłożenia opłaty na raty) przeczyłoby zasadom logiki i czyniło wprowadzone unormowanie prawne niejasnym w swych celach i założeniach - por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt FSK 2481/12. Skoro więc opłata legalizacyjna nie ma cech przymusowości i stanowi alternatywę dla rozbiórki obiektu budowlanego, to brak jest podstaw do zastosowania wobec tej należności ulg w spłacie, o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej. Tym samym, w ocenie Ministra Finansów, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie przedmiotowego wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej. W konsekwencji, organ II instancji przyjął, że niemożność rozpatrywania przedmiotowego wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej powoduje konieczność umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Stosownie bowiem do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Minister Finansów stanął przy tym na stanowisku, że wobec braku możliwości stosowania do ustalonej opłaty legalizacyjnej przepisów art. 67a Ordynacji podatkowej, jakiekolwiek merytoryczne rozstrzygnięcie pozytywne bądź negatywne jest prawnie niedopuszczalne. Według organu II instancji, organ nie może bowiem ani umorzyć opłaty legalizacyjnej ani odmówić jej umorzenia, gdyż przepisy Ordynacji podatkowej stanowiące materialną podstawę rozpatrywania wniosku o umorzenie należności nie mają w sprawie zastosowania. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących art. 7, art. 77, art. 107, art. 89 i art. 35-36 Kodeksu, wywodząc ich niezasadność. Wyjaśnił także, że choć w odwołaniu zawarto wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, to sprawę należało załatwić w trybie zwykłym, który nie został wyczerpany, a nie jest możliwe równoczesne prowadzenie w tej sprawie zarówno postępowania odwoławczego oraz w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Dostrzegł też, że pismo strony wyraźnie zostało zatytułowane jako odwołanie oraz, że strona w toku postępowania takiego sposobu potraktowania jej podania nie kwestionowała. Reasumując, organ II instancji podał, iż nie znajduje przesłanek do uchylenia bądź zmiany decyzji organu I instancji. W skardze do Sądu na ww. decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r., skarżąca – M. S. wniosła o stwierdzenie jej nieważności "wraz z orzeczeniem o obowiązku organu wyrównania skarżącej M. S. szkody wyrządzonej jej przez organ od dnia złożenia wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej, tj. od dnia 24.07.2012 r.", lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z równoczesnym orzeczeniem o obowiązku w kształcie jw., ewentualnie rozpoznanie skargi poza jej granicami i wydanie każdego innego korzystnego dla skarżącej orzeczenia uwzględniającego orzeczenie o obowiązku w kształcie jw. W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z oceną dokonaną w sprawie w kontekście art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego i przepisów Ordynacji podatkowej. Wskazała, że organy orzekające w sprawie mogły wydać merytoryczne decyzje, zgodne z jej wnioskiem z dnia 24 lipca 2012 r. Podkreśliła, że przywołane wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. nie mogą mieć znaczenia w sprawie, albowiem prawo nie działa wstecz, a wobec tego nie mogą mieć one zastosowania do wniosku z 2012 r. - to po pierwsze, a po drugie - wyroki te dotyczą spraw o zupełnie odmiennym stanie faktycznym. W efekcie zarzuciła błędną interpretację przepisów prawa i wadliwe zastosowanie art. 105 k.p.a. Wskazała też na długość trwania postępowania w niniejszej sprawie, co świadczy o rażącym naruszeniu art. 35 i art. 36 Kodeksu. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przypomnieć należy, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 375.000,00. Z wnioskiem o przeprowadzeniem postępowania w takim zakresie wystąpiła skarżąca w piśmie z dnia 24 lipca 2012 r., wskazując na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż w stosunku do skarżącej wydane zostało postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r., którym Powiatowy Inspektor Nadzory Budowlanego dla Miasta [...], na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, ustalił dla skarżącej jako inwestora opłatę legalizacyjną w kwocie 375.000,00 zł, w związku z wybudowaniem w warunkach samowoli pawilonu handlowego na działce nr [...], przy ul. [...]w [...]. Oba organy orzekające w sprawie, dostrzegając powyższe i powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (a dokładnie wyroki tego Sądu zapadłe w dniu 23 kwietnia 2013 r. w sprawach o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, w tym wyrok o sygn. akt II FSK 113/12), wskazały na to, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 67a Ordynacji podatkowej, na zasadzie odesłań przewidzianych w art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego. Stwierdziły w efekcie, iż brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o zastosowanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej. Tego rodzaju ulgi przewidziane są w przepisach art. 67a Ordynacji podatkowej, ale przepisy te nie mają zastosowania (na podstawie odesłań przewidzianych w ustawie Prawo budowlane) do wskazanej opłaty, która to nie może być traktowana jak zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkowa skoro m. in. nie charakteryzuje ją cecha przymusowości. Z tego też powodu organy orzekające uznały, iż należało na etapie I instancji umorzyć wszczęte i prowadzone z wniosku skarżącej postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu, przywołane powyżej stanowisko wynikające tak z zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody, należało uznać za prawidłowe, tj. zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i potwierdzone aktualnym orzecznictwem NSA. Nadto, stanowisko to w pełni, w ocenie Sądu, uzasadniało podjęcie w okolicznościach sprawy, na etapie I instancji, orzeczenia przewidzianego w art. 105 § 1 k.p.a. Rozwijając powyższe wskazać przede wszystkim należy, iż bezspornym jest, że wniosek skarżącej inicjujący niniejsze postępowanie administracyjne dotyczył opłaty legalizacyjnej. Opłata ta orzeczona została ostatecznym postanowieniem organu powiatowego, w związku z samowolą budowlaną popełnioną przez skarżącą. Wskazać przy tym trzeba, iż podstawę prawną ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowiły przepisy art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a dostrzec należy, iż żaden z tych przepisów wprost nie przewiduje możliwości umorzenia bądź rozłożenia na raty opłaty legalizacyjne, nie stanowi także wprost, iż do tego rodzaju opłat stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, które przewidują tego rodzaju ulgi. Tym samym, przed przystąpieniem do merytorycznego załatwienia ww. wniosku skarżącej należało rozważyć, czy w ogóle możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie w nim przedstawionej, czy też uzasadnione jest wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a., z uwagi na brak podstawy prawnej do prowadzenia postępowania w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę. Analizy takiej w sprawie, na wstępnym jej etapie, niewątpliwie zabrakło, a to doprowadziło do wadliwego wszczęcia i prowadzenia postępowania, w trakcie którego organ I instancji gromadził materiał dowodowy. Pomimo tego rodzaju uchybienia, organ ten wydał właściwe w okolicznościach sprawy rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę -na etapie orzekania w sprawie- konstrukcję i charakter opłaty legalizacyjnej oraz skutki, jakie związane są z jej nieuiszczeniem we wskazanym w ustawie terminie, Wojewoda [...] prawidłowo bowiem zastosował przepis art. 105 § 1 k.p.a. i na jego podstawie wydał decyzję o umorzeniu postępowania, a decyzja ta prawidłowo została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Prawidłowo w wydanych orzeczeniach dostrzeżono, iż opłata legalizacyjna przewidziana w przepisach art. 49 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego stanowi warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Spełnienie wymogów określonych w art. 49 ust. 1 ww. ustawy otwiera możliwość legalizacji, ale do legalizacji może dojść dopiero po uiszczeniu stosownej opłaty legalizacyjnej, którą organ określa w postanowieniu podlegającym zaskarżeniu (art. 49 ust. 1). Odstępując w nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. od bezwzględnego stosowania rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów, ustawodawca pozostawił więc sprawcy samowoli budowlanej wybór skutków nierespektowania przepisów Prawa budowlanego. Podmiot ten może podporządkować się wynikom postępowania legalizacyjnego, wnieść opłatę i zachować wybudowany obiekt jako odpowiadający wymaganiom prawa. Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej doprowadza bowiem postępowanie legalizacyjne do stadium, w którym adresat uzyskuje możliwość wyboru co do jego dalszego biegu. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej po ustaleniu, że doszło do samowolnego wzniesienia obiektu, organ winien wydać decyzję nakazującą jego rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (art. 49 ust. 3 zd. 2 Prawa budowlanego). Uwolnić się od tego sposobu przywrócenia porządku prawnego adresat postanowienia może tylko w przypadku zapłaty opłaty legalizacyjnej. Opłata ta wiąże się więc z uzyskaniem pewnego uprawnienia, a realizacja tego uprawnienia zależy od dobrowolnego jej wniesienia. Powyższe wskazuje na to, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest środkiem represyjnym, ani też nie ma charakteru kary administracyjnej, opłata legalizacyjna nie ma bowiem cech przymusowości. To adresat postanowienia ustalającego wysokość opłaty decyduje, czy chce skorzystać z możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu, czy też nie. Przy czym, istotne jest także to, że w przypadku odstąpienia od legalizacji i nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, opłata ta nie podlega egzekucji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawo budowlane wyraźnie przewiduje w takiej sytuacji sankcję w postaci nakazu rozbiórki. Zupełnie odmienny charakter ma zaś kara uregulowana w przepisach art. 59a - art. 59g Prawa budowlanego, które to wprowadzają obowiązek przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego kontroli obiektów budowlanych po zakończeniu budowy. Kontrola, o której mowa w art. 59a, obejmuje sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu (ust. 2 pkt 1) oraz zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie określonym w ust. 2 pkt 2 lit. a-f. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdzi nieprawidłowości w ww. zakresie, jest zobligowany na podstawie art. 59f ust. 1 wymierzyć karę (stanowiącą sankcję pieniężną), której podstawową funkcją jest represja. Z literalnego i jednoznacznego brzmienia art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego wynika, iż organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wymierzenia kary w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie spraw wymienionych enumeratywnie w art. 59a ust. 2 cytowanej ustawy, bez potrzeby ustalenia, czy stanowią one istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. Karę przewidzianą w omawianym przepisie cechuje więc (w odróżnieniu od opłaty legalizacyjnej) przymusowość jej uiszczenia. W przypadku jej nieuiszczenia, podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 59g ust. 3). Zatem, analizując przepisy art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, i ustalając w jakim zakresie na podstawie odesłań w nich zawartych przepisy dotyczące ww. kary mają zastosowanie do opłaty legalizacyjnej, należało wziąć pod uwagę konstrukcję, charakter i różnice występujące pomiędzy tymi instytucjami. Przypomnieć przy tym należy, iż w myśl art. 49 ust. 2, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie zaś z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, do kar, o których mowa w ust. 1 (tj. do kar, o których mowa w art. 59f ust. 1), stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie. Zatem, analizując zakres odesłania zawartego w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, należało mieć na uwadze, iż przepis ten dotyczy opłaty legalizacyjnej pozbawionej charakteru przymusowości, a nadto, że odsyła on do przepisów dotyczących kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, przy czym wskazuje, iż przepisy dotyczące ww. kar mają odpowiednie (a nie dosłowne) zastosowanie do opłaty legalizacyjnej. Nie wszystkie więc regulacje przewidziane w przepisach dotyczących kar będą miały zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej. Opłata legalizacyjna nie odpowiada żadnej z cech podatku, a obowiązek jej wniesienia nie jest tożsamy z obowiązkiem podatkowym ze względu na brak cechy przymusowości. W efekcie, po rozważaniu zakresu odesłania przewidzianego w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego i ustaleniu, że w sprawie nie będą miały zastosowania przepisy działu III Ordynacji podatkowej, gdyż w Prawie budowlanym brak jest takiego odesłania, zasadne jest stwierdzenie, iż do opłaty legalizacyjnej nie ma zastosowania art. 67a Ordynacji podatkowej. Zaprezentowany pogląd jest zgodny z orzecznictwem sądów administracyjnych, na co słusznie zwrócił uwagę Minister Finansów. W wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 183/12 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, iż "Konstrukcja opłaty legalizacyjnej wyklucza ze swojej natury możliwość zastosowania – w związku z odesłaniami z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 59g ust. 5 tej ustawy – przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej; nakaz odpowiedniego stosowania działu III drugiej z wymienionych ustaw nie obejmuje więc przepisu art. 67a". Nadto, w analogicznej co do przedmiotu sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 23 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 113/12), postanowienie informujące Ministra Finansów o istotnych naruszeniach prawa, polegających na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, w oparciu o art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z odesłaniami z art. 49 ust. 2 i art. 59g ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w wyniku błędnego zinterpretowania zakresu wspomnianych odesłań. Obowiązujące przepisy prawa nie stwarzały bowiem umocowania do rozpoznania wniosku w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Z przedstawionych powodów Sąd uznał, iż decyzja Ministra Finansów (i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody) jest prawidłowa. Organ ten słusznie przyjął, że brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej. To zaś uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie, skoro dopiero po jego wszczęciu organ I instancji uznał, że brak jest przepisu prawa umożliwiającego merytoryczne rozpatrzenie żądania skarżącej. W kontekście argumentów zawartych w skardze, wskazać zaś trzeba, iż organy orzekające w niniejszej sprawie opierały się na obowiązujących przepisach prawa, a jedynie dla potwierdzenia przyjętej wykładni tych przepisów, powołały orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazane w tych decyzjach wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. wprawdzie dotyczyły konkretnych, tj. indywidulanych spraw, niemniej zapadły na tle identycznej kwestii prawnej (pozostającej dotychczas kwestią sporną), stąd też mogły i stanowiły dla organów orzekających w sprawie swego rodzaju wskazówkę interpretacyjną. Wskazać także trzeba, iż ewentualne uchybienie przepisom art. 35 i art. 36 k.p.a. skarżąca mogła zwalczać przed Sądem, ale po uruchomieniu odpowiedniej w tej materii skargi, tj. występując ze skargą na bezczynność albo na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla prawidłowości wydanych w sprawie decyzji zarzuty dotyczące długości trwania postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło