VII SA/Wa 610/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. P.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. VII SA/Wa 610/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. B. utrzymał w mocy decyzję Wojewody[...] z dnia [...] grudnia 2009r., znak: [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty B. z dnia[...] sierpnia 2009r., Nr [...], znak: [...] a zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej M. B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego (kategorii I) - dot. rozbudowy kotłowni, budowy ganku i tarasu na działce nr ew. [...] położonej w Ł. gm. W.. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...].04.2009 r. Znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał M. B. - kuratorowi spadku po zmarłym J. B. -wstrzymać w terminie natychmiastowym prowadzoną dobudowę pomieszczenia kotłowni do istniejącego budynku mieszkalnego, na działce położonej w miejscowości Ł. Nr [...], gmina W. oraz wykonać i dostarczyć w terminie do dnia 31.07.2009 r. dokumenty wymienione w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie to zostało przekazane Staroście B. i odebrane przez ten organ w dniu 29.04.2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). Mimo to Starosta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...], znak: [...]; zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorce pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego (kategorii I) - dot. rozbudowy kotłowni, budowy ganku i tarasu na działce nr ew. [....] położonej w Ł. gm. W.. Nadmienić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r, znak: [....]; nakazał rozbiórkę dobudowanej części istniejącego budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewoda [....] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty B. a następnie decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2009r., stwierdził jej nieważność. Zdaniem Wojewody, Starosta B. udzielając M. B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego obejmującą rozbudowę pomieszczenia kotłowni, oraz budowę ganku i tarasu, na działce Nr [....] położonej w Ł., gmina W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego obejmującą, którego budowę już rozpoczęto. VII SA/Wa 610/10 Wojewoda wskazał, że zezwolenie na częściową rozbiórkę i rozbudowę obiektu, którego budowę rozpoczęto bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co narusza wprost fundamentalną zasadę Prawa budowlanego, wyrażoną w cytowanym wyżej przepisie art. 28 ust. 1 i doprecyzowaną w przepisie art. 32 ust. 4a tej ustawy. W takim przypadku zdaniem Wojewody, naruszenie przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, prowadzi do konstatacji, że ma miejsce rażące naruszenie prawa, bo o rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, tj. takim który nie wymaga dalszych wyjaśnień (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 2253/06 z dnia 24.01.2007 r. LEX nr 322405). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję Wojewody zauważył również w uzasadnieniu decyzji, że decyzja Starosty w sposób oczywisty narusza rażąco prawo wskazując przy tym że decyzja Starosty B. z dnia [...]sierpnia 2009r, Nr [....], znak: [....]; wydana została bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - w przedmiocie rozbiórki, przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego., co stanowi rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 35 ust.5 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, że wynik postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki stanowił zagadnienie wstępne od którego zależał wynik postępowania prowadzonego przez Starostę B. w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego (kategorii I) - dot. rozbudowy kotłowni, budowy ganku i tarasu. Niespełnienie bowiem obowiązku określonego w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje właściwy organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Powyższe ustalenia obligują organ odwoławczy do stwierdzenia, że decyzja Starosty B. z dnia [....] sierpnia 2009r, Nr [....] znak: [...]; wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] dnia [....] grudnia 2009r, znak: [....]; aczkolwiek z innych przyczyn niż wymienione w rozstrzygnięciu organu wojewódzkiego. W skardze do Sądu Strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej rażące naruszenie art. 107 § 3 kpa. w zw. z art. 11 i 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu od decyzji Wojewody Ś[....], naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. statuujących zasadę zaufania obywateli VII SA/Wa 610/10 do działania organów administracji publicznej oraz naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że niezawieszenie postępowania administracyjnego stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. W niniejszej sprawie Starosta B. udzielając M. B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego obejmującą rozbudowę pomieszczenia kotłowni, oraz budowę ganku i tarasu, na działce Nr [....] położonej w Ł., gmina W . zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego obejmującą, którego budowę już rozpoczęto. W sprawie niesporne jest, że inwestor rozpoczął budowę nie legitymując się żadnym pozwoleniem na budowę nawet nie ostatecznym. Co więcej ta część robót budowlanych która już została rozpoczęta był nierozerwalnie związana z całości inwestycji planowanej i objęta badanym pozwoleniem na budowę. Organ architektoniczno-budowlany wiedząc o tym mimo to podjął rozstrzygnięciu o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem decyzja o pozwoleniu na wykonywanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, nie można jej zatem wydawać w odniesieniu do robót budowlanych już zrealizowanych. Przepis art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego wprost mówi, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem VII SA/Wa 610/10 przepisu art. 28 ust. 1, który z kolei stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowana jest konsekwentnie zasada, w myśl której w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte (nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót), brak jest podstaw do wydawania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i winno w tym zakresie, z mocy art. 105 § 1, ulec umorzeniu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 lipca 1998 r., IV SA 1454/96, LEX nr 45731, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 października 1998 r, IV SA 1860/96, LEX nr 43753, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., II OSK 910/05, LEX nr 188797, wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2000 r, IV SA 1164/98, LEX nr 53387, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 1349/05, LEX nr 196268, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2197/07, LEX nr 491834). Zatem wydanie decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę po rozpoczęciu realizacji inwestycji nie ma żadnego oparcia w przepisach Prawa budowlanego i decyzja taka, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa kwalifikuje się z mocy art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia jej nieważności. Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę spowodowana uprzednim rozpoczęciem robót budowlanych przez inwestora dotyczy zarówno sytuacji, gdy inwestor w ogóle nie dysponował pozwoleniem na budowę, jak i sytuacji, gdy wprawdzie uzyskał pozwolenie na budowę, jednakże przystąpił do robót budowlanych objętych tym pozwoleniem przed uzyskaniem przez decyzję przymiotu ostateczności. Reasumując, w takim przypadku jedyną właściwą decyzją organu archtektoniczno budowlanego było umorzenie postępowania wszczętego z wniosku inwestora o pozwolenie na budowę . Zawieszenie postępowania o którym wspomina w swoim uzasadnieniu organ odwoławczy mogłoby tylko zaistnieć w przypadku wątpliwości czy inwestor przystąpił już do robót budowlanych a przecież takich wątpliwości organy nie miały. Strona również ich nie podnosi. Biorąc jednak pod uwagę ,że rozważania te nie miały wpływu na wynik sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a skarga jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega oddaleniu.