VII SA/Wa 610/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-01

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Małgorzata Miron, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, czy też powinien był wydać decyzję merytoryczną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA, mając na uwadze, że pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, naruszył przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie stało się bezprzedmiotowe, co powinno skutkować wydaniem decyzji merytorycznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA, a nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów KPA i P.p.s.a., w tym niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 KPA. Sąd rozpoznał skargi, łącząc sprawy do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. Sp. z o.o. i J. Sp. z o.o. kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2011 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K., J. Sp. z o.o. z siedzibą w W., M. P., J. P., Stowarzyszenia E. w P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w K., J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty po 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 610/11 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. - po rozpoznaniu odwołań: Stowarzyszenia E. oraz M. i J. P., H. P., J. W., A. L. i K. L. uchylił decyzję Burmistrza Miasta P. Nr [...] z dnia [...].10.2002 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; zespołu handlowo-usługowego [...] wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną, przyłączami "mediów", placem postojowym dla samochodów osobowych oraz z dojazdem zaopatrzeniowym w ulicy [...], na działce przy ul. [...] w P. — co do którego decyzją ostateczną z dnia [...].08.2000 r. nałożony został obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie - w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu [...].10.2002 r. Burmistrz Miasta P. decyzją nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego: zespołu handlowo-usługowego [...] wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną, przyłączami."mediów", placem postojowym dla samochodów osobowych oraz z dojazdem zaopatrzeniowym w ulicy [...], na działce przy ul. [...] w P., Od powyższej decyzji odwołali się Stowarzyszenia E. oraz M. i J. P., H. P., J. W. , A. L. i K. L.. Postanowieniami nr [...] i nr Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 12.10.2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2264-2267/03 oraz 7/IV SA 2224/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienia. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] .12.2008r. [...] WINB uchylił decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] .10.2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z decyzją tą nie zgodziła się spółka J. Sp. z o.o. oraz spółka T. Nr [...] P. Sp. z o.o. w K. wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 22.02.2010r., sygn. akt VII SA/Wa 244/09 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...] .12.2009r. wskazując, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności związanych ze zmianą użytkownika obiektu oraz nie ustalił, kto jest inwestorem obiektu właściwym do uczestniczenia w postępowaniu wszczętym w 2002r. na wniosek [...] Zarząd Majątkiem Polska P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. W związku z tym organ odwoławczy ponownie rozpatrzył odwołanie Stowarzyszenia E. oraz M. i J. P. , H. P., J. W., A. i K. L. od decyzji organu powiatowego z dnia [...].10.2002 r Rozpatrując całość akt sprawy organ przypomniał treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) i wskazał, w związku z treścią wyroku WSA z dnia 22.02.201 Or., że kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie jest ustalenie aktualnego stanu własnościowego przedmiotowego obiektu z infrastrukturą. Niewątpliwie inwestorem na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę była spółka [...], która realizowała daną inwestycję. Natomiast na etapie uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego już obiektu inwestorem może być podmiot mający interes prawny w doprowadzeniu do użytkowania obiektu. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Następcy prawni inwestorów mogą, po uzyskaniu prawa własności nieruchomości, wejść w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. I w takim wypadku to do nich powinny być kierowane wszelkie rozstrzygnięcia, w tym decyzja dotycząca pozwolenia na użytkowanie. Z akt sprawy wynika, że spółka T. ([...]) Sp. z o.o. (jako następca prawny H. Hipermarket Sp. z o.o.) na podstawie umowy z dnia z dnia [...] .01.2002r. jest najemcą obiektu hipermarketu T. Natomiast spółka J. Sp z o. o. jest właścicielem (w części) i wieczystym użytkownikiem (co do działki nr [...]) nieruchomości położonej w P.. Na w/w nieruchomościach usytuowany jest obiekt hipermarketu T., którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Zatem w pierwszej kolejności PINB w P. winien ustalić okoliczności związane ze zmianą użytkownika tj kto jest aktualnie inwestorem mającym interes prawny w doprowadzeniu do możliwości użytkowania obiektu i tym samym podmiotem właściwym do uczestniczenia w postępowaniu wszczętym w 2002 roku na wniosek [...] Zarząd Majątkiem Polska P. [...] Sp. z o.o. Organ odwoławczy zarzucił organowi powiatowemu niepodporządkowanie się treści art. 7 i 77 Kpa. Według orzecznictwa obowiązki organu prowadzącego postępowanie, które wynikają z zasady prawdy obiektywnej odnoszą się w pełnym zakresie do tzw. decyzji uznaniowych, gdyż uprawnienie organu do wydawania takich decyzji nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonywającej pod względem prawnym i faktycznym. Dalej organ wskazał, że w aktach sprawy znajdujących się w posiadaniu organu odwoławczego brak jest dokumentów pozwalających na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Nadto organ I instancji naruszył art. 107 § 3 Kpa, nie zawierając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich wymaganych ustawą elementów. Uzasadnienie decyzji Burmistrza Miasta P. w żaden sposób nie spełnia kryteriów wynikających z tego przepisu. Lakoniczne stwierdzenie, iż "inwestor przy wniosku zgodnie z art. 57 Prawa budowlanego przedstawił komplet dokumentów, załączników koniecznych do stwierdzenia zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę, oświadczenia kierownika technicznego budowy zgodnie z art. 57 ust. 2 i 3 tego prawa (..)" nie tylko nie może być uznane za uzasadnienie wydania pozwolenia na użytkowanie, ale również nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym (w aktach sprawy przesłanych do organu brak jest dokumentów potwierdzających złożenie załączników, o których mowa w art. 57 Prawa budowlanego). W ocenie [...] WINB mając na uwadze w/w uchybienia z zakresu prawa materialnego i procesowego, jak też kierując się wytycznymi wskazanymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.02.2010r., sygn. akt VII SA/Wa 244/09, należało uchylić do ponownego rozpatrzenia decyzję Burmistrza Miasta P. Nr [...] z dnia [...] .10.2002r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego: zespołu handlowo-usługowego [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .12.2010r. wnieśli: T. ([...]) Spółka z o.o., J. Spółka z o.o. Stowarzyszenie E. w P. oraz M. i J. P. Spółki: T. ([...]) i J. w jednobrzmiących skargach zarzucili: - naruszenie art. 134 k.p.a. i art. 138 k.p.a. w zw. z 28 k.p.a. w związku z niewydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego, podczas gdy istniały podstawy do wydania takiego postanowienia, bowiem odwołujący nie mogli zostać uznani za strony przedmiotowego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. -w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt. 1 Spółki wskazały na naruszenie art. 134 k.p.a. i art. 138 k.p.a. w zw. z art. 129 k.p.a., albowiem rozpoznano odwołania wniesione po terminie przewidzianym do ich wniesienia, a tym samym koniecznością wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie; -naruszenie art. 7 kpa oraz 77 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji nie podjął niezbędnych działań koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; -naruszenie art. 107 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji nie uzasadnił należycie swojej decyzji, podczas gdy z punktu widzenia przesłanek podlegających badaniu przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie treść uzasadnienia jest typowa dla decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie; -naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie poinformowanie skarżącego, jak i innych stron postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego i w konsekwencji o możliwości wypowiedzenia się, co do materiału dowodowego zebranego w sprawie; - naruszenie art. 153 P.p.s.a w z art. 138 kpa § 2 kpa polegającego na braku zastosowania się przez organ orzekający w sprawie do wytycznych z uzasadnienia wyroku WSA z dnia 22 lutego 2010 r, sygn. akt VII SA/Wa 244/09 poprzez nie ustalenie kręgu stron, a w szczególności inwestora uprawnionego do uczestniczenia w postępowaniu pomimo takiego zobowiązania sądu i braku zaistnienia przesłanek z art. 138 §2 kpa. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Stowarzyszenie E. w swojej skardze wskazało na naruszenie art. 6, 7, 8 i 77 kpa poprzez powierzchowną i wybiórczą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niczym nieuzasadnione pominięcie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych przemawiających za stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołań od decyzji organu I instancji. Dodatkowo Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 153 P.p.s.a poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyrokach WSA z dnia 12.10.2004r. w sprawie 7/IV SA 2224/03 oraz 7/IV SA 2264-2267/03. Przedmiotem w/w spraw było rozpatrzenie skarg Stowarzyszenia E. oraz podmiotów reprezentowanych przez Kancelarię Adwokacką Ś. i s.c. na postanowienia Wojewody [...] , którymi organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stowarzyszenie podkreśliło, że WSA w uzasadnieniu tych wyroków zgodziło się z rozstrzygnięciem Wojewody [...] w zakresie uchybienia przez skarżące strony terminu do wniesienia odwołań a zaskarżone postanowienia uchylił jedynie z powodu braku rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy czy odwołania pochodzą od stron. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę winien uwzględnić w/w ocenę prawną w przedmiocie stwierdzenia dopuszczalności odwołań a także wniesienia ich w terminie. Dalej: Skarżące Stowarzyszenie wskazało na naruszenie art. 134 i 138 §2 kpa w zw. z art. 129 kpa. Uzasadniając ten zarzut Stowarzyszenie podkreśliło, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpoznania odwołań wniesionych po upływie 14 -dniowego terminu. Stowarzyszenie wskazało także na naruszenie art. 111 kpa poprzez wydanie postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji [...] WINB nr [...] z [...] .12.2010r. Skarżący wskazał przy tym, że [...] stycznia 2011r. Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o uzupełnienie zaskarżonej decyzji zarzucając błędną kwalifikację wniesionych w 2002r. środków zaskarżenia co skutkowało prowadzeniem równocześnie dwóch wykluczających się postępowań administracyjnych: w trybie zwykłym i w trybie nadzwyczajnym. Dnia [...] stycznia 2011r. K. G. również złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji a jego przedmiotem było brak rozstrzygnięcia w trybie art. 134 kpa. M. i J. P. w swojej skardze zarzucili obrazę przepisu art. 6 kpa, albowiem została wydana z naruszeniem licznych przepisów prawa. W uzasadnieniu wskazali, że przedmiotowa inwestycja bezsprzecznie oddziałuje na ich prawo własności ponieważ zrealizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie ich budynku mieszkalnego. Tym samym uciążliwości generowane przez ten obiekt stwierdzone przez sądy administracyjne w innych postępowaniach naruszają ich prawo do swobodnego korzystania z nieruchomości. Skarżący podnieśli dodatkowo, że organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań o przesłankach uznania za stronę wymienionych w decyzji podmiotów. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie dnia 1.09.2011r. Sąd - na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączył sprawy z w/w skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi są zasadne i prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże z innych przyczyn niż w nich wskazane. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22.02.2010r. uchylił zaskarżoną wówczas decyzję [...] WINB z dnia [...] .12.2008r. Decyzją tą - wydaną po rozpoznaniu odwołań: Stowarzyszenia E. oraz M. i J. P., H. P., J. W., A. L. i K. L. organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] .10.2002r. a jako adresata decyzji wskazał spółkę T. ([...]). Należy również przypomnieć, że powyższe rozstrzygnięcie Sądu poprzedzone było wydaniem przez WSA wyroków z dnia 12.10.2004r. (w sprawach IV SA 2224/03 i IV SA 2264-2267/03) na skutek rozpoznania skarg na postanowienia stwierdzające uchybienia terminu do wniesienia odwołań. W uzasadnieniach tych wyroków Sąd wskazał na konieczność "przeprowadzenia postępowania dla wykazania czy osoba wnosząca odwołanie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. W razie uznania, że wnoszący odwołanie interesu prawnego w rozpoznawanym odwołaniu nie ma, organ odwoławczy opiera swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa i umarza postępowanie". A zatem rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany był ocenić czy osoby wnoszące odwołanie posiadają w tym postępowaniu przymiot strony. Analizując decyzję z dnia [...].12.2008r. zauważyć należy, że organ wprawdzie nie odniósł się do kwestii przymiotu strony osób, których odwołanie zostało rozpoznane, jednakże w uzasadnieniu wyroku z dnia 22.02.2010r. WSA wskazał, że "biorąc pod uwagę, że organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] października 2001 r. niewątpliwie organ odwoławczy nie ograniczył swojego postępowania wyłącznie do osoby inwestora ale również za strony postępowania uznał również inne osoby wywodzące swój interes prawny z art. 28 kpa bowiem badana decyzja Burmistrza zapadła przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw to jest przed 11 marca 2003r. Tym samym stronami tego postępowania mogły być inne osoby poza inwestorem, które wykazały się interes prawnym". A zatem WSA rozpoznając sprawę dnia 22.02.2010 r. uznał, że Stowarzyszenie E. , M. i J. P., H. P., J. W., A. i K. L. posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Stanowiskiem takim związanym był organ rozpoznając ponownie sprawę po wyroku z dnia 22.02.2010r. Wbrew zatem zarzutom skarżących zaskarżona decyzja nie narusza art. 153 P.p.s.a. Skoro bowiem WSA kontrolując decyzję z dnia [...].12.2008r nie zakwestionował przymiotu strony w/w osób, to takim stanowiskiem związany był organ rozpoznając ponownie odwołanie tych osób. W konsekwencji niezasadny jest zarzut skarżących Spółek: J. i T. ([...] ) oraz M. i J. P. naruszenia art. 134 i 138 kpa w związku z rozpoznaniem przez organ odwołania osób nieposiadających przymiotu strony. Dodatkowo należy wskazać, co również nie pozostaje bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia, że w stosunku do decyzji z dnia [...] .10.2002r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie toczyło się postępowanie nieważnościowe, które zakończyło się ostateczną decyzją z dnia [...].03.2009r. Decyzja ta była przedmiotem oceny WSA, który wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 220/11 oddalając skargę nie zakwestionował przymiotu strony w/w podmiotów. Mając na względzie treść art. 170 P.p.s.a, z którego wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał ale również inne sądy i inne organy należało przyjąć, że Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, związany był stanowiskiem WSA zawartym w w/w orzeczeniu. Wprawdzie krąg stron w postępowaniu nieważnościowym i zwyczajnym nie zawsze jest identyczny jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy taką zbieżność należy przyjąć biorąc pod uwagę, że postępowania te toczyły się równolegle. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego Stowarzyszenia E. co do naruszenia art. 153 P.p.s.a. w związku z nieuwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w wyrokach WSA z dnia 12.10.2004r. a w konsekwencji wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołań wniesionych po upływie terminu określonego w art. 129 kpa. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko co do tego, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest badanie legalności kontrolowanych rozstrzygnięć a zatem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego przy czym sąd ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156§1kpa skutkujące nieważnością decyzji. Z uzasadnienia wyroku z dnia 22.02.201 Or. nie wynika ażeby Sąd doszukał się kwalifikowanych wad kontrolowanego rozstrzygnięcia tj. decyzji z dnia [...] 12.2008r. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu skutkuje naruszeniem zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa, a to z kolei prowadzi do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa (vide: wyrok NSA z dnia 10.09.2001 r II SA 1726/00 Lex 51233). Wprawdzie WSA we wskazanym wyżej wyroku nie odniósł się do w/w kwestii ale skoro nie stwierdził nieważności kontrolowanej decyzji to należy uznać, że nie dopatrzył się kwalifikowanego naruszenia prawa w w/w zakresie. W konsekwencji Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę związany jest w/w stanowiskiem a zatem zarzut Stowarzyszenia w tej części należało uznać za chybiony. Natomiast uszło uwadze organu odwoławczego rozpoznającego ponownie sprawę, co legło u podstaw rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie, że wyrokiem z dnia 12.11.2002r. NSA uchylił decyzję nr [...] z dnia [...].08.2000r., mocą której udzielono spółce [...] pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji i nałożono na inwestora obowiązek udzielenia pozwolenia na użytkowanie; decyzją z dnia [...].10.2003r. organ architektoniczno - budowlany umorzył postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę wobec zrealizowania inwestycji. Decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie - wydana w oparciu o przepisy art. 57 i n. Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązujących w dacie orzekania przez organ I instancji (jak i w obecnym brzmieniu) może być wydana po stwierdzeniu przez właściwy organ zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę. Jednocześnie wskazać należy, że zasada dwuinstancyjności określona w art. 15 i 138 kpa nakazuje organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy a nie jedynie ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia przez ten organ. A zatem skoro wyrokiem z dnia 12.11.2002r. pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu stało się bezprzedmiotowe. O ile zatem prawidłowe są - co do zasady -twierdzenia organu co do konieczności ustalenia okoliczności związanych ze zmianą użytkownika oraz co do tego, że decyzja organu I instancji została uzasadniona z naruszeniem zasad określonych w art. 107 §3 kpa, o tyle okoliczności te w niniejszej sprawie nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, albowiem z chwilą wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie może się toczyć. Nie oznacza to oczywiście, że przepisy ustawy - Prawo budowlane nie przewidują możliwości ubiegania się o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w analogicznych sytuacjach tj. po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę. W takich sytuacjach ustawodawca nakazuje przeprowadzenie w pierwszej kolejności postępowania naprawczego, które - w przypadku stwierdzenia zrealizowania inwestycji zgodnie z przepisami prawa budowlanego - winno zakończyć się wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. A zatem w niniejszej sprawie organ rozpoznając odwołania winien wydać decyzję w oparciu o art. 138 §1 pkt. 2 kpa. Wydanie bowiem decyzji kasacyjnej w oparciu o §2 art. 138 kpa winno mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach a zatem jedynie wtedy gdy organ odwoławczy stwierdzi, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Reasumując zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu postępowania - art. 138§2 kpa, które nie tylko mogło ale i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie odwołania organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. A zatem w pierwszej kolejności organ uwzględni, iż od daty wydawania decyzji przez organ I instancji zmienił się stan faktyczny sprawy albowiem zostało wyeliminowane z obrotu prawnego pozwolenie na budowę, którego pozostawanie w obrocie - prawnym warunkowało wydanie pozwolenia na użytkowanie. Powyższa okoliczność mogłaby również stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145§1 pkt. 8 kpa. Dodatkowo organ oceni czy podmioty, którym doręczono decyzje "do wiadomości" posiadają w niniejszej sprawie przymiot strony. Nie może przy tym ujść uwadze, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje takiej formy ('do wiadomości") decyzji. Przepisy prawa materialnego - w tym wypadku budowlanego także nie przewidują takiego obowiązku. Należy przy tym zwrócić uwagę, że - jak wynika z akt sądowych i administracyjnych, przesyłki kierowane do H. J., H. P., D. J., Z. Ż. i M. K. wróciły z adnotacją "adresat zmarł". Sąd ocenił, że nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego albowiem analiza akt wykazała, że osoby te zmarły przed wszczęciem postępowania sądowego. Reasumując - organ winien ocenić czy podmiotom tym przysługiwał przymiot strony a zatem czy nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt. 1 kpa z tym, że zawieszenie to będzie obligatoryjne jedynie w razie stwierdzenia, że osoby te są stronami postępowania. Z tych wszystkich względów Sąd - w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. b i c oraz art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło