VII SA/Wa 610/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-25
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Grzegorz Antas, Elżbieta Granatowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, uznając, że projekt narusza przepisy dotyczące odległości budynku od granicy działki, w szczególności § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące odległości budynku od granicy działki. Sąd stwierdził, że projekt budowlany, uwzględniający uskoki w bryle budynku, faktycznie sytuuje ściany z oknami w odległości większej niż 4 metry od granicy działki, co jest zgodne z § 12 rozporządzenia. W związku z tym, Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji z powodu błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego. Wojewoda uznał, że projekt narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczące odległości budynku od granicy działki, ze względu na usytuowanie okien we wnękach w ścianach znajdujących się w odległości 3 m i 3,4 m od granicy. Inwestor wniósł skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie błędną interpretację przepisów i utrzymując, że odległości zostały zachowane, a uskoki w bryle budynku nie stanowią wnęk, lecz odrębne elementy architektoniczne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Antas, asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] sp. j. z siedzibą w L. kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021 r., Nr [...],[...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania D.B. oraz D.C. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] października 2018 r. – uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] wyjaśnił, że ww. decyzją Nr [...] z [...] października 2018 r. Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] sp. j. z siedzibą w [...] na budowę budynku usługowo-handlowego, rozbiórkę budynku istniejącego na działce nr ew. [...]z obrębu [...]przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. B .oraz D. C.
Wojewoda [...] omówił zakres postepowania odwoławczego, jak również kwestie prawne wymaganego na budowę pozwolenia (art. 28 ust. 1 Pr. bud.). Przytoczył treść art. 35 ustawy Prawo budowlane i art. 35 ust. 3 ustawy. Zdaniem organu, Prezydent [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie dokonał w sposób wyczerpujący sprawdzeń projektu budowlanego pod kątem zgodności zamierzenia budowlanego w świetle ww. art. 35 ust. 1.
Postanowieniem z [...] maja 2019 r., działając na podstawie art. 136 k.p.a., organ odwoławczy zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej o wskazane w postanowieniu nieprawidłowości. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. Prezydent [...] przekazał uzupełnioną dokumentację.
Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej, Wojewoda [...] pismem z [...] grudnia 2019 r. wezwał inwestora do doprowadzenia do zgodności projektu budowlanego z wymogami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2285 ze zm., wskazując, że projekt budowlany przewiduje rozwiązanie polegające na zagłębieniu okien i drzwi w ścianach zbliżonych do granicy (pn. - 3 m od granicy działki, pd.- 3,4 m od granicy działki). W § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia mowa jest o odległości, w jakiej od granicy działki powinien być sytuowany budynek, jeżeli w jego ścianie zwróconej do granicy znajdują się okna lub drzwi. Cofnięcie fragmentów ścian przez tworzenie wnęki w celu oddalenia miejsca montażu okien nie oznacza, że w ten sposób budynek jest sytuowany dalej. Zgodne z § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia.
Ponadto Wojewoda [...] wezwał inwestora do doprowadzenia do zgodności projektu budowlanego z ww. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury przez uzupełnienie projektu budowlanego o czytelną analizę nasłonecznienia, przesłaniania i zacieniania z jednoznacznymi wnioskami w zakresie spełnienia warunków § 13, § 57, § 60 ww. rozporządzenia.
W przedłożonej analizie brak było danych, na podstawie których projektant określił wysokość przesłaniania dla budynku znajdującego się na działce nr ew. [...] oraz dwóch budynków na działce nr ew. [...]. Ponadto analiza nasłonecznienia nie obejmuje okien budynku znajdującego się na działce nr ew. [...], które znajdują się od strony projektowanej zabudowy. Z przedłożonej prezentacji nie wynika również, że analiza została sporządzona na dni równonocy.
Wojewoda [...] wezwał inwestora również do doprowadzenia do zgodności projektu budowlanego z § 6 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów przemysłowych w rejonie ulicy [...] - część I, w zakresie wykazania możliwości podłączenia planowanej inwestycji do sieci miejskich, poprzez przedłożenie stosownego porozumienia (umowy) z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji [...] na budowę odcinka sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (w ulicy) na koszt własny inwestora do projektowanej inwestycji oraz do doprecyzowania, czy wniosek obejmuje wykonanie muru oporowego (ściany oporowej).
Pismem z [...] maja 2020 r. inwestor przedłożył uzupełnioną dokumentację. [...] lipca 2020 r. zwrócił się o wydłużenie terminu z uwagi na ogłoszenie stanu epidemii i w związku z tym przedłużającym się terminem otrzymania dokumentów na potwierdzenie możliwości podłączenia planowanej inwestycji do sieci miejskich, poprzez przedłożenie porozumienia z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji. Następne pismem z [...] października 2020 r. inwestor przedłożył ww. dokument.
Po przeanalizowaniu uzupełnionej dokumentacji projektowej (projekt zagospodarowania terenu, rzut kondygnacji +1, kondygnacji +2) Wojewoda [...] stwierdził, że projekt budowlany przewiduje rozwiązanie polegające na zagłębieniu okien i drzwi w ścianach projektowanego budynku zbliżonych do granicy (pn. - 3 m od granicy działki, pd.- 3,4 m od granicy działki). Zgodnie z § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia. Organ przytoczył treść § 12 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia.
Wojewoda [...]wyjaśnił, że na terenie objętym inwestycją obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów poprzemysłowych w rejonie ulicy [...]- część I, przyjętego uchwałą Rada [...], nr [...]z dnia [...] lipca 2014 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...].07.2014 poz. [...]). Działka inwestycyjna położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem Dl.7 U(MN), dla którego plan ustalił, jako przeznaczenie podstawowe - tereny usług, a dopuszczane - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Projektowany budynek jest budynkiem handlowo-usługowym. Zapisy planu miejscowego nie przewidują dla terenu inwestycyjnego możliwości realizacji projektowanego budynku z odstępstwem od reguł wynikających z § 12 ust. 1. powołanego powyżej rozporządzenia. Zatem § 12 ust. 2 rozporządzenia nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Działka inwestycyjna nr ew. [...] z obrębu [...] ma szerokość 18,9 m, zatem nie będzie miał zastosowania § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.
W kwestii sytuowania projektowanego budynku od granicy działki zastosowanie ma § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia (4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy).
Wojewoda [...]wskazał na prezentowane w judykaturze i orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi wyraźnie o "sytuowaniu budynku", który w zależności od tego czy zawiera z danej strony ścianę z oknami lub drzwiami czy nie, może być usytuowany w odległości odpowiednio 4 m albo 3 m od granicy. Odległość od granicy działki mierzy się od ściany, w której znajdują się okna lub drzwi, a nie od samych okien i drzwi. Nie ma zatem znaczenia, jakie będzie załamanie ścian, w których znajdą się okna lub drzwi, gdyż wymogi z § 12 ust. 1 rozporządzenia odnoszą się do budynku rozumianego, jako całość, a nie jego okien i drzwi. Dlatego też niedopuszczalne jest sytuowanie ściany z oknami lub drzwiami we wnękach w odległości od granicy działki mniejszej niż 4 m. Takie podejście dodatkowo potwierdza również § 9 ust. 3 rozporządzenia, który stanowi, że określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia.
Usytuowanie projektowanego budynku jest w odległości 3,4 m od pd. granicy z zagłębieniem okien, oraz biorąc pod uwagę ich najmniejsze oddalenie ściany usytuowanej w odległości 3 m od pn. granicy działki, w której zagłębieniu znajdują się okna, dlatego – zdaniem organu – należy stwierdzić, że projekt zagospodarowania działki narusza przepisy techniczno-budowlane.
Przedłożone przez inwestora rysunki elewacji oraz koncepcja budynku o 9 niezależnych samodzielnych ścianach nie znajduje uzasadnienia w rozumieniu § 12 i § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia, a jedynie potwierdza fakt zagłębienia okien w ścianach usytuowanych w odległościach 3 m i 3,4 m od granicy działki inwestycyjnej.
W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., projekt budowlany nie powinien być zatwierdzony przez organ I instancji w kształcie przedstawionym przez inwestora. Pomimo wezwania na etapie postępowania odwoławczego do doprowadzenia do zgodności projektu budowlanego z wymogami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie projekt nie został uzupełniony.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda [...] wyjaśnił, że z projektu budowlanego nie wynika, że projektowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na nieruchomość odwołujących w zakresie emisji hałasu, promieniowania elektromagnetycznego, drgań, ochrony powietrza, korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej. Przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Projekt budowlany posiada też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, w szczególności został zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych oraz rzeczoznawcę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zdaniem Wojewody, zaskarżona decyzja Prezydenta [...] z [...] października 2018 r. została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. Organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w wyniku, którego inwestor nie doprowadził do zgodności projektu zagospodarowania terenu z wymogami § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z tą decyzją nie zgodziła się skarżąca, wnosząc pismem datowanym na [...] marca 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: "naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w n/n sprawie nie spełniono warunków tam określonych oraz par. 12 i par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie że w n/n sprawie nie spełniono warunków tam określonych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało tym, że Wojewoda [...] uchylił prawidłowo wydaną decyzję Prezydenta [...]".
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżąca nie zgodziła się z uzasadnieniem i treścią decyzji Wojewody [...], podnosząc, że wszystkie odległości, o których mowa w §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zostały zachowane. Opisy oraz załączniki rysunkowe stanowią graficzne wytłumaczenie i potwierdzają zachowanie wymaganych odległości od granicy działki oraz sąsiednich budynków.
Przyjęte rozwiązania projektowe nie stanowią zagłębienia okien i drzwi, ani cofnięcia fragmentów ścian. Są to odrębne ściany, które mają swoje odzwierciedlenie w określaniu kondygnacji, konstrukcji i fundamentów. "Elewacja południowa" - schemat kolorystyczny wyraźnie pokazuje, że ściana w osi nr 3 (z otworami okiennymi i drzwiowymi) jest odrębną ścianą znajdującą się na drugiej kondygnacji, na szerokości osi A i osi E. Ściana ta na swojej szerokości wydziela przestrzennie drugą kondygnację, a jej uskok przebiega na stropie pierwszej kondygnacji, co oznacza, że jest przesunięciem całej kondygnacji od granicy działki na 4m, a nie jak to uzasadnia Wojewoda - że jest uskokiem wykonanym w celu montażu okien. - "Detal Nr 1 elewacji południowej" szczegółowo opisuje, w którym miejscu znajduje się glif, w którym to jest montaż okna. "Elewacja północna" - schemat kolorystyczny również pokazuje niezależność danych ścian oraz udowadnia, że tak jak w przypadku ściany nr 3, ściana nr 6 również jest niezależną ścianą stanowiącą uskok i łączącą się z kolejną elewację - elewacją zachodnią oraz mająca odzwierciedlenie w konstrukcji. "Detal elewacji północnej" ponownie pokazuje, w którym miejscu jest ściana, a w którym miejscu jest montaż okna w glifie.
Architekt ma prawo zgodnie przepisami kształtować bryłę budynku tak, aby spełniała ona np. warunki przesłaniania, nasłonecznienia, czy wyżej opisane odległości od granicy działki, bez konieczności zachowywania bryły budynku w formie prostopadłościanu, a wielobryłowego opracowania architektonicznego, które z natury rzeczy jest przestrzenne, a nie jednopłaszczyznowe. To oznacza, że wszystkie ściany zewnętrzne stanowią konstrukcję dla całego budynku i nie mogą być traktowane, jako wnęki będące cofnięciem ściany. Uzasadniając przyjęte rozwiązania projektowe, nie mają one na celu tworzenia wnęk w celu montażu okien i drzwi w większej odległości, a maksymalizowaniu użyteczności projektowanego budynku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób opisany poniżej, a skarga z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku była zasadna.
Obowiązkiem organu administracji publicznej jest działanie na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.) oraz należyte ustalenie istotnego dla sprawy stanu faktycznego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) tak, aby móc dokonać należytej i swobodnej (a nie dowolnej) subsumpcji prawnej (art. 80 k.p.a.). W niniejszej zaś sprawie Wojewoda [...] uchybił tym zasadom w sposób prowadzący do wydania błędnej decyzji w postępowaniu odwoławczym.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud. organ administracji architektoniczno budowlanej dokonuje oceny zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu; wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. Ocena projektu budowlanego w powyżej określonym zakresie nie może wkraczać w merytoryczną treść tego dokumentu, gdyż za jego zgodność z przepisami odpowiada projektant (art. 20 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud.).
Ocenie organu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę podlega natomiast zgodność z przepisami projektu zagospodarowania działki lub terenu.
Wojewoda [...] w sposób najzupełniej dowolny i niewynikający z projektu budowlanego i podlegającej ocenie organu administracji architektoniczno budowlanej zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanym (art. 35 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud.) ustalił, że ściana projektowanego budynku z oknami znajduje się od strony północnej 3 m od granicy działki, a od strony południowej 3,4 m od granicy działki sąsiedniej.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy projektu zagospodarowania terenu (co potwierdza rzut budynku w projekcie budowlanym), projektowany budynek ma w zbliżeniu do granic działki inwestycyjnej ścianę wytyczoną nie po linii prostej, a forma geometryczna budynku nie jest opracowana na planie kwadratu lub prostokąta, ale zawiera uskoki. Ściany budynku nie zawierające okien znajdują się w zbliżeniu 3 – 3,4 m od granicy działki sąsiedniej, zaś ściany, w której znajdują się okna, odsunięte są od tej granicy ponad 4 m.
Nie sposób - analizując zarówno projekt budowlany, jak i projekt zagospodarowania terenu - uznać, że otwory okienne zostały zaprojektowane "we wnękach" w ścianie południowej, znajdującej się w odległości 3 m od granicy. Cała bowiem ta ściana nie zawiera żadnych wnęk i na całej swej długości nie zbliża się do granicy działki na odległość mniejszą niż 4 m. W części południowej budynku natomiast znajduje się dodatkowo ściana bez okien. wyprowadzona od poziomu gruntu i ściana nadwieszonej części budynku (również bez okien) w zbliżeniu 3 m do granicy działki. Podobnie, okna znajdujące się w stanowiącym uskok ścianie północnej nie są sytuowane we wnękach, ale w odsuniętej od poziomego obrysu budynku ścianie.
Wbrew więc twierdzeniom Wojewody [...], ściana południowa i północna budynku nie jest jednolita; nie została poprowadzona w linii prostej w stosunku do granicy z działkami sąsiednimi. Budynek w części południowej i północnej posiada uskok (strona południowa: od powierzchni gruntu do szczytu budynku, strona północna: od poziomu I piętra do szczytu budynku), powodujący, że lico tej ściany z oknami cofnięte jest od granicy i przez to ściana z oknami oddalona jest od granicy na ponad 4 m.
Organ oceniający projekt zagospodarowania terenu pod kątem zachowania prawidłowej odległości ściany zawierającej okna od granicy z działką sąsiednią (§ 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) powinien brać pod uwagę to, że ściana jest elementem konstrukcyjnym nie tylko całego budynku, ale i jego poszczególnych kondygnacji w rozumieniu § 3 pkt. 13 rozporządzenia. Skoro więc obrys danej kondygnacji jest mniejszy od obrysu budynku w najniższym miejscu nad poziomem gruntu, to tym samym cała ściana tej kondygnacji znajdzie się w odległości większej od granicy. Dlatego też ściana północna w części kondygnacji dolnej znajduje się w odległości 3 m od granicy, a w części kondygnacji górnej zawierającej okna w odległości 4 m.
Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z [...] października 2018 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca dla [...]sp. j. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego, rozbiórkę budynku istniejącego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]w [...] nie została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w zw. z § 12 ww. rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił ponadto pogląd, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1518/10 (CBOSA) uznał, że "sama niezgodność projektu budowlanego zamiennego z zapisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie uzasadnia odmowy zatwierdzenia takiego projektu, w sytuacji, gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wykracza poza delegację ustawową ograniczając przy tym konstytucyjne prawo własności, co powoduje konieczność odmowy jego zastosowania w sytuacji, gdy sposób usytuowania nieruchomości na działce nie wiąże się z konkretnym niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem. W sytuacji takiej, sposób usytuowania budynku jak już wskazano powyżej ogranicza się wyłącznie do prawa sąsiedzkiego i ewentualnych oddziaływań realizowanej nieruchomości na prawa właściciela działki sąsiedniej, co z kolei, jako domena prawa cywilnego może podlegać kontroli sądów powszechnych".
Tym samym Wojewoda [...] naruszył w sposób mający wpływ na wynik sprawy art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji, co wynikało z błędnego ustalenia stanu faktycznego, dowolnej oceny zgromadzonych dowodów i błędnych wniosków prawnych (błędnej subsumpcji) organu II instancji. Ponadto, wbrew błędnemu przyjęciu przez Wojewodę [...] (w sprzeczności z treścią decyzji), podstawą prawną zaskarżonej decyzji nie był art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy swoim rozstrzygnięciem nie uchylał bowiem zaskarżonej decyzji Prezydenta [...]i nie przekazywał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wojewoda [...], związany ocena prawną tut. Sądu (art. 153 p.p.s.a.), w szczególności w zakresie należytej wykładni wskazanych wyżej przepisów i braku naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w zw. z § 12 ww. rozporządzenia w sposób dowolnie przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji, ponownie rozpatrzy odwołanie od decyzji Prezydenta [...] Nr [...]z [...] października 2018 r. Wydając decyzję merytoryczną w sprawie (gdyż w sprawie niniejszej brak jest podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.) organ weźmie pod uwagę, że dyspozycja art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i merytoryczne rozstrzygnięcie wyłącznie wówczas, gdy decyzja ta była błędna. Wadę taką należy jednak wykazać (art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.), wskazując nie tylko na ustalony stan faktyczny, ale również przeprowadzając należytą subsumpcję prawną z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Jeżeli zaś decyzja organu I instancji w określonym stanie faktycznym i prawnym jest prawidłowa, wówczas obowiązkiem organu odwoławczego jest zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło