VII SA/Wa 625/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. c PPSA, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli posiada znaczące środki finansowe i majątek?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest już z mocy prawa zwolniona z tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane jedynie osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania lub ponieść ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie znacznych oszczędności pieniężnych i majątku wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie prawa pomocy, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i odmawiając przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy refundacji kosztów leczenia protetycznego postanawia: 1. odmówić R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2008 r. odmówiono R. P. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W dniu 29 października 2008 r. wpłynął do Sądu sprzeciw skarżącego R. P. od postanowienia z dnia 17 października 2008 r.
Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 17 października 2008 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać wyłącznie w zakresie żądania ustanowienia adwokata, jako że na skarżącym nie ciąży obowiązek ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sprawa ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] marca 2008r. należy do katalogu spraw, w których skarżący zwolnieni są od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast zgonie z art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Strona wnosząc sprawę do Sądu winna liczyć się z kosztami z tym związanymi i odpowiednio się do tego przygotować.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. – Zestawienie Tez 2000/7 str. 455).
Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.).
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż R. P. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny są dochody otrzymywane z emerytur w łącznej wysokości 5.273 zł. Stan majątkowy wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym obejmuje nieruchomość (mieszkanie) o powierzchni 60 m2 oraz działkę rekreacyjną o powierzchni 700 m2. Ponadto strona wnioskująca wskazała, iż posiada oszczędności pieniężne w kwocie 40.000 zł.
Sąd zważył, że skarżący posiadając wskazany majątek, nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu R. P., posiadając wskazane środki pieniężne, jest w stanie ponieść wydatki związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do występowania w jego sprawie.
Zauważyć należy, iż skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w piśmie z dnia 29 października 2008 r. wskazuje, że nie udało mu się nakłonić żadnego z adwokatów do napisania skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, jak również podnosi, że wystąpił do Sądu o ustanowienie adwokata ze względów proceduralnych nie finansowych. Powyższe okoliczności nie mogą stanowić przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż jedyną przesłanką warunkującą jego przyznanie, jest trudna sytuacja materialna strony, potwierdzają one jedynie, iż wnioskodawca posiada środki na wynagrodzenie pełnomocnika.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło