VII SA/Wa 626/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. P. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 czerwca 2015 r., przyznającego S. P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i oddalającego wniosek w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi S. P. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać S. P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 8 kwietnia 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek S. P. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego Z formularza wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Mieszkają w mieszkaniu o powierzchni ok. 35 m2, które jest ich wspólną własnością. Są współwłaścicielami jeszcze jednego mieszkania, również o powierzchni ok. 35 m2. Obydwa mieszkania znajdują się w W. Nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ich wydatki miesięczne to: ok. 1730 zł – rata kredytu, ok. 1300 zł – opłaty mieszkaniowe, 350 zł – zakup paliwa. Dochody skarżącego i jego żony to 4074 zł netto. Zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez podanie: czy uzyskuje z żoną dochody z tytułu najmu jednego z mieszkań, a jeśli tak, to w jakiej wysokości; czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, podanie marki i roku produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem pojazdu. W odpowiedzi skarżący wskazał, że nie wynajmuje drugiego mieszkania i od wielu miesięcy poszukuje do niego najemcy, oraz że jego żona posiada V. [...] z 2000 r. o wartości 3000 zł, zaś jego roczne ubezpieczenie kosztuje 1000 zł. Biorąc pod uwagę zgromadzone informacje, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r., przyznał S. P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i oddalił wniosek w pozostałym zakresie W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wskazał, że sytuacja majątkowa jego rodziny uległa pogorszeniu – spłata kredytu to ok. 2000 zł miesięcznie, a w ostatnim czasie wniósł kilka skarg, w związku z którymi również został wezwany do uiszczenia opłat. Z uwagi na krótkie terminy odwołań nie był w stanie poczynić oszczędności, a brak zwolnienia od wpisu uniemożliwi mu skorzystanie z prawa do Sądu. Do sprzeciwu skarżący załączył kserokopie: dwóch umów kredytowych, dwóch wydruków kartotek kont we wspólnocie mieszkaniowej, czterech faktur (w tym z firmy V. na kwotę 103,67 zł) oraz dowodu wpłaty na konto wspólnoty mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 561/14). W niniejszej sprawie wskazać należy, iż skarżący jest współwłaścicielem dwóch mieszkań. W jednym z nich zamieszkuje wraz z żoną, do drugiego – jak deklaruje – od miesięcy bezskutecznie poszukuje najemcy. W ocenie Sądu twierdzenie, że w W. niemożliwe jest znalezienie najemcy do mieszkania o powierzchni ok. 35 m2, nie jest wiarygodne. Powszechnie wiadome jest, że wynajęcie małego mieszkania w W. jest łatwe, gdyż są to lokale szczególnie poszukiwane przez najemców. Alternatywnie można rozważyć sprzedanie takiego mieszkania, aby nie generowało zbędnych kosztów. Ponadto skarżący wskazał, że do 2020 r. spłaca kredyt w wysokości 2000 zł miesięcznie, tymczasem załączył kopie umów, z których jedna kończy się dnia 15 kwietnia 2017 r. (raty po ok. 125 zł miesięcznie), zaś druga – 17 września 2017 r. (raty po ok. 110 zł miesięcznie), przy czym z umowy zawartej w dniu 17 marca 2015 r. wynika, że skarżący wpłacił 600 zł tytułem należności za towar, z czego wynika, że jego sytuacja majątkowa pozwala mu na zgromadzenie oszczędności. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że przy deklarowanych zarobkach na poziomie 4074 zł netto skarżący nie będzie w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Jednak koszty postępowania – wpis w kwocie 100 zł, a następnie ewentualnie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia i 100 zł za wniesienie skargi kasacyjnej, czyli łącznie 300 zł, nie są poza możliwościami płatniczymi skarżącego, skoro był w stanie jednorazowo przeznaczyć 600 zł na zakupy oraz korzysta z abonamentu, kosztującego ponad 100 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.