VII SA/Wa 63/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], w pkt 1 ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych); w pkt 2 zobowiązującej do zapłaty kosztów B. S.- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił B. S. umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wystawieniem w dniu [...] października 2012 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], od którego to usunięcia odstąpiono w związku z art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) oraz ustalił z urzędu wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu na kwotę 440 zł, a także zobowiązał do zapłaty kosztów B. S.. W wyniku rozpatrzenia odwołania B. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 121/14, w wyniku rozpatrzenia skargi B. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wykazanie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że samochód strony został zaparkowany w miejscu, gdzie obowiązują znaki drogowe B-36 oraz T-24. Rozpatrując sprawę po ww. wyroku Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w pkt 1 ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych); w pkt 2 zobowiązał do zapłaty kosztów B. S. zamieszkałą w [...]. W przepisanym terminie B. S. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] podnosząc, że samochód nie stał ani na ulicy, ani na chodniku. Ulica [...] skręca w lewo, a chodnik biegnie prosto wzdłuż cmentarza, miejsce między chodnikiem a jezdnią tworzy trójkąt nie należący ani do jezdni, ani do chodnika i samochód stał na tym trójkącie, zaś znaki drogowe w tym miejscu nie obowiązywały. Ponadto strona kwestionowała, że na zdjęciach widoczny jest jej samochód. Rozpoznając ww. odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu (pkt 1); pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (pkt 5). Stosownie do art. 130a ust. 10 h wyżej wymienionej ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W świetle art. 130a ust. 10j cyt. ustawy termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. 130a ust. 2a prawa o ruchu drogowym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10 i stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia samochodu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z 17 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1705/13). W niniejszej sprawie konieczne było ustalenie, czy samochód marki [...]o nr rejestracyjnym [...] został zaparkowany (znajdował się) w miejscu, gdzie obowiązują znaki drogowe B-36 oraz T-24. Kolegium podkreśliło, że materiał dowodowy został uzupełniony o pismo Straży Miejskiej [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] , z którego wynika, że w dniu [...] października 2012 r. zostały podjęte przez funkcjonariusza straży miejskiej czynności służbowe wobec kierującego pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] przy ul. [...] vis a vis nr [...] w [...]. Interwencja dotyczyła naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie obowiązywania znaku zakazu B-36 z tabliczką znamionową T-24. Zakazem zatrzymywania się był objęty pas drogi publicznej w rozmienieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. W powyższym piśmie wskazano, że ww. oznakowanie ustawione zostało przez władającego pasem drogi publicznej na ww. odcinku ul. [...] w [...] i obowiązywało do skrzyżowania z ulicą [...]. Pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] został zaparkowany przez kierowcę na parkingu od strony Cmentarza [...] w [...]. Ponadto akta administracyjne uzupełniono o plan sytuacyjny ul. [...] w rejonie posesji nr [...] (w skali 1:1000), który obrazuje organizację ruchu jaka powinna obowiązywać w tym miejscu w dniu [...] października 2012 r. Z powyższego planu wynika, że w rejonie posesji nr [...]przy ul. [...] w [...] obowiązywał znak zakazu B-36 z tabliczką znamionową T-24. W materiale dowodowym została także zgromadzona dokumentacja fotograficzna, która obrazuje znak zakazu B-36 z tabliczką znamionową T-24 oraz pojazdy, których numery rejestracyjne są wprawdzie niewidoczne, ale zostały opisane na kopii fotografii. Zgromadzone są również fotografie obrazujące pojazd strony z widocznym nr rejestracyjnym [...]. Powyższa dokumentacja, w ocenie Kolegium potwierdza, że pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] został zaparkowany (znajdował się) przy ul. [...] w rejonie nr [...]w [...], tj. w miejscu obowiązywania znaku zakazu B-36 z tabliczką znamionową T-24. Ponadto, z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2012 r. o ok. godz. 14.40 została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...] r. marki [...]- biały - o nr rejestracyjnym [...] z ul. [...] nr [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaków B-36 i T-24 tj. pozostawienia pojazdu w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, wskazujący, że pojazd zostanie usunięty z drogi na kaszt właściciela. Zostały w ten sposób wyczerpane znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 482 z późn. zm.). Usunięcia samochodu miała dokonać firma [...], holownik [...] o nr rejestracyjnym [...], na parking przy ul. [...]. Z uwagi na to, że w trakcie usuwania pojazdu do strażnika zgłosiła się B. S. użytkownik i zarazem właściciel pojazdu, na podstawie art. 130a ust. 2a wyżej wymienionej ustawy odstąpiono od usunięcia samochodu. Jednakże wydanie dyspozycji usunięcia przedmiotowego samochodu spowodowało powstanie kosztów. W aktach sprawy znajduje się faktura VAT nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r. za usuwanie pojazdów w trybie art. 130a ust. 2a oraz fragment załącznika, będącego integralną częścią ww. faktury, z którego wynika, że pod nr [...] załącznika obejmowała ona koszty usunięcia w dniu [...] października 2012 r. samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z ul. [...] nr [...]w [...] na podstawie dyspozycji nr [...]. Stosownie do art. 130a ust. 6 cyt. ustawy rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Na podstawie art. 130a ust. 6a pkt c wyżej wymienionej ustawy ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - za usunięcie - 440 zł; za każdą dobę przechowywania - 33 zł. Na podstawie załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2012 (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2012 r. poz. [...]) określono wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t na 440 zł. Kosztami usunięcia pojazdu obciążono właściciela przedmiotowego pojazdu B. S.. Odnosząc się do kwestii rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wniosku strony o umorzenie kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że Prezydent [...] w piśmie z dnia [...] października 2015 r. przekazującym odwołanie poinformował, że wniosek ten zostanie dopiero rozpatrzony. Organ pierwszej instancji wyda w tym zakresie odrębne rozstrzygnięcie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zarzuty odwołania nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skoro strona zaparkowała samochód marki [...] o nr rejestracyjnym [...] przy ul. [...] w rejonie nr [...]w [...], tj. w miejscu obowiązywania znaku zakazu B-36 z tabliczką znamionową T-24, to były podstawy do wydania dyspozycji jego usunięcia. Z uwagi na to, że dyspozycja ta została odwołana, lecz powstały w związku z nią koszty, to do pokrycia tych kosztów jest zobowiązany właściciel pojazdu. Należy zatem uznać, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]jest prawidłowa i odpowiada przepisom prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła B. S. dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Żądanie skargi podtrzymali także kolejni pełnomocnicy z urzędu, formułując stanowisko w pismach procesowych. I tak w piśmie z dnia [...] maja 2016 r., wskazano na naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, ze samochód skarżącej pozostawał w miejscu w którym obowiązywał znak zakazu B-36 oraz poprzez niewyjaśnienie, czy w dniu [...] października 2012 r., holownik odholował inny samochód z miejsca zdarzenia. Ponadto, sformułowano zarzut naruszenia art. 130 a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 130 a ust. 6 tej ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że właściciel może zostać obciążony maksymalnymi kosztami wynikającymi z wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, niekorespondującymi z rzeczywiście poniesionymi kosztami za ww. czynności. Stanowisko to zostało podtrzymane także w piśmie procesowym pełnomocnika z urzędu z dnia [...] marca 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach sprawy niniejszej wskazać należy także na przepis art. 153 p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd stwierdza, że okoliczności zaparkowania samochodu skarżącej w przedmiotowym dla sprawy dniu i miejscu został ustalone zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku tutejszego sądu uchylającym wcześniejsze orzeczenia organów obu instancji, a opisanym powyżej. Zarzuty skarżącej w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Uzupełniony przy ponownym rozpoznaniu sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w miejscu w którym zaparkowała skarżąca wprowadzony był zakaz przewidziany znakiem B-34 i T-24. Zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały jednak nadal z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ, po tym jak ustalił okoliczności faktyczne uzasadniające co do zasady wydanie podjętego rozstrzygnięcia, nie zbadał ich w zindywidualizowany sposób w odniesieniu do przypadku skarżącej. Na skarżącą nałożony został obowiązek zapłaty należności z tytułu obciążenia kosztami powstałymi na skutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono z powodu ustania przyczyn usunięcia. Podkreślmy kosztami powstałymi. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowi przepis art. 130 a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. W utrwalonym orzecznictwie tutejszego Sądu podkreśla się, że warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. W tym celu organ ma obowiązek wyjaśnić w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu. Podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie kosztów wydania dyspozycji odholowania nie jest aktem wydawanym w trybie egzekucyjnym, a zatem wydanie decyzji winno poprzedzić niewadliwe zebranie materiału dowodowego, zgodnie z regułami obowiązującymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a następnie ustalenie w oparciu o te dowody stanu faktycznego sprawy. W stanie materiału dowodowego sprawy wskazać należy, że bezsprzecznie wydano wobec skarżącej dyspozycje jego usunięcia jej samochodu – dzień [...] października 2012 r. godzina 14:30. Z notatki służbowej wynika, że odstąpiono od jej wykonania o godz. 14:40. W notatce tej wskazuje się na ujawnienie wykroczenia wspólnie z pojazdem holowniczym. W aktach znajduje się także lista pojazdów, przeznaczonych do odholowania w tym z miejsca, w którym pozostawał pojazd skarżącej oraz zbiorcza faktura firmy holującej. W tym stanie rzeczy nie wiadomo czy i jakie koszty wygenerowało wydanie tej konkretnej, odnoszącej się do skarżącej dyspozycji usunięcia pojazdu. Nie wynika czy i jaką odległość pokonał pojazd holowniczy w związku z wykroczeniem skarżącej, czy przyjechał ale zajął się holowaniem innego pojazdu. Tabela czynności holowania zdaje się wskazywać, że doszło do odholowania innego pojazdu przez holownik. Zdaniem Sądu, organ nie analizując powyższych kwestii nie mógł ustalić prawidłowo jakie rzeczywiste koszty powstały w związku z wydaniem ale i odstąpieniem od polecenia odholowania pojazdu skarżącej. Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przedstawione wyżej wskazania Sądu. Przeprowadzi prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77, 107 k.p.a. postępowanie dowodowe. Ustali, czy w związku z zaistniałą sytuacją spowodowaną wykroczeniem popełnionym przez skarżącą powstały rzeczywiste koszty, do których uiszczenia obowiązana jest skarżąca i jeżeli tak to w jakiej wysokości. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).