VII SA/Wa 641/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-03
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić niedopuszczalność odwołania w drodze postanowienia na podstawie art. 134 KPA, jeśli strona kwestionuje ustalenie, że nie jest stroną postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić niedopuszczalności odwołania w drodze postanowienia na podstawie art. 134 KPA, jeśli strona kwestionuje ustalenie, że nie jest stroną postępowania. W takiej sytuacji organ powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA, po uprzednim zweryfikowaniu twierdzeń strony o jej statusie strony postępowania.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. Wojewoda postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez W.W., uznając go za osobę niebędącą stroną postępowania. W.W. złożył skargę do WSA, twierdząc, że jest stroną postępowania, ponieważ jego działka graniczy z terenem inwestycji. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody, stwierdzono, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant P.B., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi W.W. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżącego W.W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta (...) decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 2005 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi (...) S.A. pozwolenia na budowę budynku handlowo usługowego z częścią biurową i mieszkaniem służbowym na działce nr ewid. (...) przy ul. (...) w gm. M.
Postanowieniem z dnia (...) lutego 2007 r. Wojewoda (...) na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania W.W. od powyższej decyzji Starosty (...) nr (...) z dnia (...) grudnia 2005 r. – stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że odwołanie zostało wprawdzie wniesione z dochowaniem terminu jednak przez osobę nie będącą – w świetle przepisu art. 28 ust 2 prawa budowlanego – stroną postępowania. Stronami postępowania zgodnie z tym przepisem w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został określony w zaskarżonej decyzji nr (...) i stanowią go dwie działki: działka nr ewid. (...), na której będzie realizowana inwestycja, należąca do inwestora (...) S.A. oraz działka nr ewid. (...), będąca drogą – ul. (...) należąca do Gminy M. Po zbadaniu i stwierdzeniu, że odwołujący się nie jest stroną postępowania organ odwoławczy odstąpił od rozpatrywania zarzutów podniesionych w odwołaniu przez W. W.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podał, iż jest stroną postępowania, gdyż działka nr (...) stanowiąca jego własność bezpośrednio graniczy z działką nr (...), a więc znajduje się w obszarze oddziaływania mającego tam powstać obiektu. A zatem odwołanie było dopuszczalne i wniesione w terminie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) – wniósł o jej oddalenie – podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli podniesione w skardze.
Wojewoda (...) wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 134 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Odwołanie może być niedopuszczalne zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe mają miejsce wtedy, gdy:
- brak przedmiotu zaskarżenia /nie wydano decyzji/;
- odwołanie wniesione jest po terminie;
- brak możliwości wniesienia środka odwoławczego;
- zostały wyczerpane przysługujące środki odwoławcze.
Przyczyną podmiotową jest zaś taka sytuacja, gdy:
- odwołanie wnosi osoba nie będąca stroną /osoba niemająca do tego legitymacji/, np. osoba trzecia (osoba fizyczna pełniąca funkcję kierowniczą w jednostce organizacyjnej wnosi odwołanie we własnym imieniu, mimo że decyzja została skierowana do tej jednostki organizacyjnej, a nie do osoby fizycznej nią kierującej - por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 14 września 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2618/94 – LexPolonica), bądź osoba niemająca zdolności do czynności prawnych. /patrz komentarz do art. 134 kpa LexPolonica – Piotr Przybysz/.
Jeżeli jednak organ odwoławczy uzna, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania to powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem, artykuł 134 kpa nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania. Jeżeli zatem wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, to organ odwoławczy zobowiązany jest do zweryfikowania tego twierdzenia w toku postępowania odwoławczego. Jeżeli wówczas twierdzenie to nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3. /patrz komentarz do art. 134 kpa LexPolonica – Piotr Przybysz/.
W piśmiennictwie wyrażono pogląd, że "w razie gdy odwołanie wniosła jednostka, która twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać jej odwołanie. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a." – B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 575. Również w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, oraz w wyroku NSA z dnia 5.07.2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, podzielono ten pogląd i przyjęto, że: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a." (por. także wyrok NSA z dnia 10 marca 1986 r., III SA 1377/86, ONSA 1989, nr 1, poz. 11, w którym stwierdzono, że: "1. Artykuł 134 k.p.a. nie stanowi podstawy do rozstrzygania o odmowie uznania za stronę"). (patrz komentarz do art. 134 A. Wróbel, Zakamycze 2005 – Lex Omega).
"Postanowienie o niedopuszczalności odwołania, wydane w trybie art. 134 k.p.a., ma charakter wyłącznie procesowy. Błędne jest zatem zamieszczanie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej posiadania uprawnień strony przez osobę wnoszącą odwołanie, bowiem treść taka dotyczy kwestii merytorycznych, które nie mogą być rozstrzygane w drodze takiego postanowienia". /patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.04.2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1854/05, Lex 221943/.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło