VII SA/Wa 642/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: przyznać H. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2009 r. przyznano H. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 4 czerwca 2009 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu sprzeciw skarżącej H. M. od postanowienia z dnia 27 maja 2009 r. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 27 maja 2009 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest, iż każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i odpowiednio się do tego przygotować. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. – Zestawienie Tez 2000/7 str. 455). Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Strona utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości 992 zł. Posiadany majątek obejmuje połowę domu o pow. 50 m2 oraz działkę 207 m2, ponadto garaż i stajenkę o pow. 23 m2. Sąd zważył, że możliwości skarżącej są ograniczone i nie jest w stanie ponieść pełnych wydatków związanych z prowadzeniem procesu. Z uwagi na to Sąd uwzględnił wniosek H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Na marginesie wskazać należy, iż zwolnienie od kosztów sądowych nie oznacza, iż skarżącej zostanie zwrócony uiszczony w dniu 2 maja 2009 r. wpis sądowy od skargi (na uiszczenie którego, zgodnie z oświadczeniem skarżącej zawartym w sprzeciwie od postanowienia z dnia 27 maja 2009 r., kwota 500 zł. została pożyczona). Ewentualny zwrot wpisu sądowego nastąpi jedynie w przypadku uwzględnienia przez Sąd skargi. Przedmiotowe zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się na wszelkie koszty wynikłe po wydaniu niniejszego postanowienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.