VII SA/Wa 644/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skarg B. M. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] stycznia 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9.10.2009 r.: - uchylającą decyzję ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...].06.2006 r.; - uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...].06.2006 r. nakazującą Pani A.M., Pani W.M., Pani W.M. i E.D., współwłaścicielom nieruchomości przy [...] w [...], przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń zabudowanego wcześniej przejazdu pod budynkiem przy [...] w [...] poprzez wykonanie wymienionych w osnowie decyzji robót budowlanych; - stwierdzającą brak podstaw do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń zabudowanego wcześniej przejazdu pod budynkiem przy [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] decyzją z dnia [...].06.2006 r., znak: [...], nakazał Pani A.M., Pani W.M., Pani W.M. i E.D., współwłaścicielom nieruchomości przy [...] w [...], przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń zabudowanego wcześniej przejazdu pod budynkiem przy [...] w [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń na parterze budynku przy [...] została wykonana w latach 1985 r. – 1989 r. bez uprzedniego uzyskania pozwolenia właściwego organu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2008 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Wnioskiem z dnia 04.11.2008 r. o wznowienie postępowania wystąpiła K.D.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na ww. wniosek, postanowieniem z dnia 28.08.2009 r., znak: [...], wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją własną z dnia [...].04.2008 r., znak: [...]. Następnie decyzją z dnia [...].10.2009 r., znak: [...], wydał objęte odwołaniem rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem. K.D. we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 4.11.2008 r. wskazała na przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a mianowicie, że nie uczestniczyła w postępowaniu przed [...] WINB, bowiem decyzja z dnia [...].04.2008 r. nie została jej doręczona. O decyzji ostatecznej [...] WINB dowiedziała się w dniu 29.10.2008 r., tj. z upomnienia z dnia 08.07.2008 r. nr [...]. Powyższą okoliczność potwierdzają ustalenia sądu administracyjnego tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w postanowieniu z dnia [...].02.2009 r. wydanego w sprawie II SA/Gd 905/08. Poza tym K.D. do wniosku o wznowienie postępowania dołączyła dowód w postaci uwierzytelnionej kopii pisma Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 25.05.1990 r., znak: [...], o treści: "Wydział Urbanistyki, Architektury i nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w [...] po zapoznaniu się z przedłożonymi dokumentami przyjmuje do wiadomości przystąpienie do użytkowania nadbudowanego budynku mieszkalnego, boksów garażowych z budynkiem gospodarczym oraz adaptacją na cele handlowe zabudowanego przejścia pod budynkiem przy ulicy [...] w [...]." Z powyższego wynika, że dokument ten jest stanowiskiem właściwego organu, uznającym legalność zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Jak wynika z akt sprawy przywołany dokument był nieznany prowadzącym postępowanie organom nadzoru budowlanego. Zatem okoliczność ta wypełnia dyspozycję z art. 151 § 1 pkt 2 obligującą organ administracji publicznej do uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 Kpa i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Ze złożonego pisma w ocenie organu wynika, że Urząd Miejski w [...] przyjął do wiadomości przystąpienie do użytkowania nadbudowanego budynku mieszkalnego, boksów garażowych z budynkiem gospodarczym oraz adaptacją na cele handlowe zabudowanego przejścia pod budynkiem przy ulicy [...] w [...]. Oznacza to, że organ wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania. Wobec powyższego nie można stwierdzić, że inwestorzy przystąpili do użytkowania samowolnie. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B.G. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji B.G. zarzuciła organowi, że uznał za nowy dowód w sprawie – tj. za przesłankę do wznowienia postępowania – pismo, które nie ma formy decyzji administracyjnej, nie dotyczy samowoli budowlanej. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na użytkowanie wymagało szczególnej formy, a nie tylko przyjęcia do wiadomości przez organ administracyjny, a wiec złożone przez wnioskującą pismo nie stanowi przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Występujący w imieniu skarżącej Spółki prezes zarządu A. G. zarzucił zaś organowi naruszenie art. 10 kpa podnosząc, że spółka będąca właścicielem nieruchomości przy [...] nie brała udziału w postępowaniu wznowieniowym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższą regulację w ocenie sądu zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji winny zostać uchylone. W pierwszej kolejności należy podnieść, że obowiązkiem organu administracji publicznej wszczynającego, a następnie prowadzącego postępowanie w konkretnej sprawie jest ustalenie stron postępowania, a następnie zapewnienie tym stronom udziału w postępowaniu. Nie wykonanie tego obowiązku powoduje zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która obliguje Sąd do uchylenia rozstrzygnięcia. Wystąpienie przesłanki wznowieniowej ma miejsce wówczas, gdy strona posiadająca legitymację czynną bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że Spółka z o.o. [...], która jest właścicielką nieruchomości przy [...] w [...] nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym mimo, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego został poinformowany, że nastąpiła zmiana właścicieli w/w nieruchomości już co najmniej od 3 grudnia 2008 r., co wynika z pisma przesłanego przez Spółkę jako pismo "uczestnika postępowania". A więc w dacie wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania ([...].09.09 r.) organ miał wiedzę o powstaniu spółki oraz o zmianie właścicieli nieruchomości przy [...]. W tej sytuacji obowiązkiem organu było ustalenie stron postępowania i umożliwienie im czynnego udziału w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie spółka [...] nie została powiadomiona o wznowieniu postępowania, nie zostały jej doręczone decyzje organu, ani pierwszej instancji, ani też organu odwoławczego. Brak udziału w postępowaniu prowadzi do naruszenia przez organy wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podstawą wznowienia postępowania jest między innymi okoliczność, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji drugiej instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje, tylko na żądanie strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. II OSK 496/05, LEX nr 196700). Wymienioną wadą dotknięte jest postępowanie zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji. Stwierdzenie wskazanego wyżej naruszenia przepisów prawa nie pozwala Sądowi na merytoryczną ocenę zarzutów skarg. Wytyczne sądu, zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mają moc wiążącą dla organów i sądu ponownie rozpatrującego sprawę. Związanie organów oceną prawną stanu faktycznego sprawy nie byłoby uzasadnione wobec braku części uczestników w prowadzonym postępowaniu, braku możliwości zajęcia przez nich stanowiska w sprawie i możliwości kwestionowania wydanego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny ustalić krąg stron postępowania biorąc pod uwagę zmiany, które nastąpiły w kręgu osób mających tytuł prawny do nieruchomości przy [...] w [...]. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. b, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.