VII SA/Wa 647/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012r., znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania M.S. od decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej tj. "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne" wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) - utrzymał w mocy ww. decyzję. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] - organ I instancji tj. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne". Następnie, po rozpoznaniu odwołania M.S. od ww. decyzji, zapadła decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], który uchylił decyzję organu I instancji i jednocześnie orzekł, że nie stwierdził choroby zawodowej "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne". Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 524/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi M.S. uchylił obie ww. decyzje. Wskazał na istotne uchybienia związane z opracowaniem dokumentu dotyczącego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, wg. wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie dokumentowania chorób zawodowych. Stwierdził, że karta oceny narażenia zawodowego jest wypełniona niestarannie. Sąd zobowiązał organ, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do prawidłowego opracowania ww. dokumentów i ponownego skierowania skarżącej na badania lekarzy orzeczników. Wskazał, że dalsze postępowanie będzie uzależnione od wydanego orzeczenia lekarskiego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy zapadła opisana na wstępie decyzja organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wskazano, że od dnia 1 stycznia 2010 r. zgodnie z przepisem art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 92, poz. 753 z późn. zm.) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] jest organem właściwym do prowadzenia w I instancji postępowań z zakresu stwierdzania chorób zawodowych w stosunku do podmiotów, dla których powiat jest organem założycielskim, a takim podmiotem w sprawie niniejszej jest Zespół Szkół Zawodowych [...], tym samym [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stał się organem I instancji w sprawie choroby zawodowej u M.S. W jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...], nie rozpoznano u M.S. choroby zawodowej "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne" wymienionej w poz. 1 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia (orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.). Po wniesieniu przez M.S. odwołania od ww. orzeczenia lekarskiego, Instytut Medycyny Pracy w L. wydał orzeczenie lekarskie ([...] z dnia [...] września 2011 r.), z którego wynika, że u strony na podstawie wykonanego badania laryngologicznego rozpoznano przewlekłe suche zapalenie błony śluzowej gardła i krtani, tj. schorzenie, którego charakterystyczne objawy odpowiadają dolegliwościom zgłaszanym przez badaną. Ponadto w badaniu neurologicznym nie stwierdzono objawów ogniskowych uszkodzenia układu nerwowego. Zdaniem Instytutu "przewlekle suche" zapalenia błony śluzowej gardła i krtani jest chorobą występującą z dużą częstotliwością w populacji ogólnej i nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. W tych warunkach zasadne było orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u M.S. choroby zawodowej "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne" wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Dodatkowo, organ pierwszej instancji wskazał, że podejrzenie choroby zawodowej związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym zostało zakończone decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2005r. Po rozpoznaniu odwołania M.S., zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że z karty oceny narażenia zawodowego opracowanej przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz z informacji o przebiegu pracy na stanowisku nauczyciela w Zespole Szkół Zawodowych [...] wynika, że M.S. wykonując pracę nauczyciela chemii przez okres pracy zawodowej nie była narażona na działanie substancji chemicznych w stężeniu mogącym spowodować powstanie choroby zawodowej tj. "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne". W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, postępowanie administracyjne w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u M.S. prowadzone było przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny w [...] w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadą legalizmu i w oparciu o rzetelnie przeprowadzone rozpoznanie przez upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki diagnostyczno-orzecznicze. Ponadto, organ I instancji na podstawie art. 80 k.p.a. dokonał oceny orzeczeń lekarskich i zasadnie nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, ponieważ orzeczenia wydane zostały po przeprowadzeniu wszechstronnych i miarodajnych badań. Organ wskazał, iż rozpatrując sprawę M.S. należy odnieść się również do przepisu artykułu 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.). W myśl powyższego, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykonane u M.S. badania diagnostyczne wykazały jednoznacznie, iż rozpoznane u strony schorzenie nie ma związku z narażeniem na działanie substancji chemicznych w stężeniu mogącym spowodować powstanie choroby zawodowej tj. "zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne" wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stwierdzone u M.S. przez lekarskie jednostki orzecznicze przewlekłe suche zapalenie błony śluzowej gardła i krtani nie zostało zakwalifikowane do żadnej z chorób wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ podał, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2010 r. III SA/Lu 542/2009 "uznanie danego schorzenia za chorobą zawodową może nastąpić przy spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze musi to być choroba wymieniona w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Po drugie konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy ". Stwierdził, że wobec braku rozpoznania przez upoważnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze choroby zawodowej wymienionej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, jak również wobec nie zaistnienia przesłanki, wskazującej na narażenie na działanie substancji chemicznych w stężeniu mogącym spowodować powstanie choroby zawodowej należało jak w sentencji jego decyzji. Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję wniosła M.S. Wskazała, że jej schorzenia górnych dróg oddechowych, w tym krtani oraz działanie drażniące i duszące środków chemicznych są ze sobą ściśle związane i należy je rozpatrywać jednocześnie, tymczasem Państwowy Wojewódzki Inspektor w [...] podjął decyzje prowadzenia sprawy od początku w kwestii zatrucia związkami chemicznymi z pominięciem badania krtani i górnych dróg oddechowych.. Badania zostały rozłączone na dwa odrębne postępowania, co znacznie wydłużyło czas badania. Stwierdziła, że według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1983 r., jej schorzenia wyczerpywały znamiona chorób zawodowych z punktu 6 i 7 wykazu. Skarżąca podniosła, że dyrektor szkoły wydał złośliwą opinię o zakresie jej pracy. Ponadto, w jednostkach orzeczniczych pominięto przeprowadzenie istotnych badań, w tym nie wykonano nowych komputerowych specjalistycznych badań laryngologicznych , które w sposób obiektywny wykazałyby właściwą diagnozę. Skarżąca na rozprawie wyjaśniła, że powoływana przez organ pierwszej instancji decyzja z dnia [...] marca 2005r., nie jest ostateczna, wniesione przez nią odwołanie nie zostało nadal rozpoznane. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja zapadła po tym, jak wcześniejsze orzeczenie organu zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie omówionym powyżej. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu, wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ. W tych warunkach, Sąd miał obowiązek ustalić, to czy organy rozpoznając sprawę ponownie uwzględniły wytyczne zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W ocenie Sądu, organy zastosowały się do ww. wytycznych. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły po prawidłowym zebraniu materiału dowodowego i jego właściwej ocenie. Dokonano ponownego, prawidłowego opracowania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, karty oceny narażenia zawodowego w kierunku choroby zawodowej " zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane substancjami chemicznymi". Skarżącą ponownie skierowano na badania do uprawnionych jednostek orzeczniczych, którym udostępniono też ww. dokumentację. Zgodnie z art. 235¹ znowelizowanego Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowaną działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia sposobem wykonywania pracy, zwanych ",narażeniem zawodowym". Sąd podziela stanowisko organów, że w odniesieniu do skarżącej powyższe przesłanki nie zostały spełnione. Jak wynika z 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, na podstawie wyników badań lekarskich i pomocniczych dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Skarżąca została przebadana przez dwie uprawnione do orzekania sprawach chorób zawodowych jednostki służby zdrowia: Lekarze orzecznicy, po rozpatrzeniu zebranej dokumentacji w tym danych ze szczegółowej oceny narażenia zawodowego, po przeprowadzeniu badań lekarskich stwierdzili brak rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - " zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane substancjami chemicznymi". Jednostka drugiego stopnia dodatkowo wypowiedziała się, co do rozpoznania przewlekłego suchego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani, schorzenia, którego charakterystyczne objawy odpowiadają zgłoszonym przez skarżącą dolegliwościom. Nie stwierdzono objawów ogniskowych uszkodzenia układu nerwowego. Podkreślono, że ww. rozpoznanie występuje z dużą częstotliwością w populacji ogólnej i nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Jak wskazano powyżej o tym, czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie : schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia. W odniesieniu do skarżącej orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek zgodnie stanowiły o tym, że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod ww. postacią. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim Dodatkowo odnosząc się do stanowiska skarżącej zawartego w uzasadnieniu skargi złożonej do Sądu, stwierdzić należy, że zakres badań jakim została ona poddana pozostaje w wyłącznym uznaniu jednostki orzeczniczej, lekarza orzecznika. Zakresu tego nie może oceniać ani organ, ani Sąd. Nie można rozważać, jak chce skarżąca, celowości wykonania innych specjalistycznych badań, którym skarżącej nie poddano. To, że skarżąca jest zainteresowana stwierdzeniem u niej choroby zawodowej cyt. "nosa gardła i krtani spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym towarzyszącym pracy nauczycielskiej" może być dochodzone w odrębnym postępowaniu. Organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że w zakresie choroby zawodowej związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym, zapadła już decyzja ostateczna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2005r., znak: [...], której skarżąca nie skarżyła do organu drugiej instancji. Skarżąca na rozprawie powołała się na odwołanie złożone przez nią, a nie rozpoznane do chwili obecnej. Okoliczności powyższe nie mają wpływu na ocenę decyzji kontrolowanych w niniejszym postępowaniu. Sąd wskazuje, że w sprawie nie rozpoznanego zdaniem skarżącej odwołania, może interweniować, dochodząc jego rozpoznania przez właściwy organ. Kierując się powyższą argumentacja, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).