VII SA/Wa 647/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego skargę oddala I. Stan sprawy 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Re. M. od decyzji Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] umarzającej wznowione na wniosek R. M. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...], odmawiającą wydania orzeczenia o niezbędności wejścia na teren działki nr ew. [...] w O. przy ul. G. [...], celem wykonania robót polegających na podbudowie, pogłębieniu fundamentów i naprawie pęknięcia, przemurowaniu odcinka muru przy budynkach zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. 2. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewoda W. umorzył wznowione na wniosek R. M. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] września 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiającą wydania orzeczenia o niezbędności wejścia na teren działki nr ew. [...] w O. przy ul. G. [...] celem wykonania robót polegających na podbudowie, pogłębieniu fundamentów i naprawie pęknięcia, przemurowaniu odcinka muru przy budynkach zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...]. Od decyzji tej odwołanie wniósł R. M. 3. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że R. M. pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] września 2011 r. znak [...], pismo to wpłynęło do organu wojewódzkiego w dniu 30 sierpnia 2012 r. Jako nową okoliczność istotną dla sprawy wskazano, że "Przyczyną niewłaściwego stanu technicznego budynku były niewłaściwe poczynania właściciela działki nr [...] polegające na obniżeniu terenu swojej działki, co spowodowało odkrycie fundamentów". Wnioskodawca wskazał także, że o okoliczności tej dowiedział się w dniu 29 sierpnia 2012 r. z ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. bud. Z. K. opracowanej w dniu 10 sierpnia 2012 r, którą dołączył do wniosku. Wojewoda W. uznając, że termin określony w art. 148 § 1 kpa został zachowany, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] września 2011 r. Z ustaleń organu wynika, że w toku wznowionego postępowania, przy piśmie T. J. z dnia 12 grudnia 2012 r. do organu wojewódzkiego wpłynęła kopia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], odmawiającej uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...]. Z treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że pełnomocnik odwołującego się – J. K. wystąpił z wnioskiem z dnia 5 marca 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., i jako podstawę wskazywał nowe okoliczności i dowody, które ujawniły się, oraz istniały w dniu wydania decyzji, powołując się na ekspertyzę rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. Z. K., datowaną na dzień 29 lutego 2012 r. Jako nowe okoliczności i dowody stanowiące podstawę wznowienia postępowania wskazano niewłaściwy stan techniczny budynku, będący wynikiem poczynań właściciela działki nr [...], które polegają na obniżeniu terenu swojej działki, co spowodowało odsłonięcie fundamentów. Zdaniem organu z powyższego wynika, że wnioskodawca R. M. wiedział o okoliczności wznowienia postępowania, na którą się powołuje we wniosku z dnia 7 listopada 2012 r. już w dniu 5 marca 2012 r., a tym samym wniosek z dnia 7 listopada 2012 r. został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Organ wskazał, że orzecznictwo sądowo - administracyjne stoi na stanowisku, że bezprzedmiotowość postępowania może być wynikiem zmiany stanu faktycznego, podlegającego uregulowaniu przez organ administracji w drodze decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1987 r. sygn. akt IV SA 220/87). W sytuacji, gdy organ wznowił postępowanie, a następnie w jego toku powziął informację o uchybieniu miesięcznego terminu z art. 148 § 1 kpa, zasadne było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zdaniem organu, argumenty merytoryczne podnoszone przez odwołującego się w piśmie z dnia 5 lutego 2012 r. pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie wobec czego, organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2013 r. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. M.; zarzucając naruszenie: 1. art. 7, 8, 9, 77, 80 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa polegające na błędnym odczytaniu i zrozumieniu żądania strony wznowienia postępowania, 2. art. 148 § 1 kpa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu; organ popełnił błąd subsum[p]cji tj. niewłaściwie uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, 3. art. 105 § 1 kpa przez jego zastosowanie; postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, 4. art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego zastosowanie, 5. art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie - - domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. 2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2013 r. umarzającą wznowione na wniosek R. M. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] września 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiającą wydania orzeczenia o niezbędności wejścia na teren działki nr ew. [...] w O. przy ul. G. [...] celem wykonania robót polegających na podbudowie, pogłębieniu fundamentów i naprawie pęknięcia, przemurowaniu odcinka muru przy budynkach zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3.1. Z akt sprawy wynika, że R. M. wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa domagał się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] września 2011 r., a jako nową okoliczność istotną dla sprawy wskazał, że "Przyczyną niewłaściwego stanu technicznego budynku były niewłaściwe poczynania właściciela działki nr [...] polegające na obniżeniu terenu swojej działki, co spowodowało odkrycie fundamentów", o czym dowiedział się w dniu 29 sierpnia 2012 r. z ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. bud. Z. K. opracowanej w dniu 10 sierpnia 2012 r. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Wojewody W. w dniu 30 sierpnia 2012 r. 3.2. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie natomiast z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Postępowanie to stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła było dotknięte wadą kwalifikowaną, enumeratywnie wskazaną w przepisach prawa procesowego. Przesłanki wznowienia postępowania to przesłanki określone w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz 145b § 1 kpa, których wystąpienie umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. 3.3. Do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania konieczna jest zarówno analiza treści wniosku o wznowienie postępowania jak i dokonanie oceny, czy z treści wniosku wynika oczywistość braku podstaw do wznowienia postępowania. Oczywistość braku przyczyn wznowienia postępowania może wystąpić przy tym w następujących przypadkach: gdy wniosek o wznowienie postępowania złożony został po terminie, gdy wniosek taki nie pochodzi od strony, gdy wnoszący podanie nie powołuje się na żadną podstawę wznowienia albo podstawa taka nie istnieje. Z akt sprawy wynika, we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego R. M. jako nową okoliczność istotną dla sprawy wskazał, że "Przyczyną niewłaściwego stanu technicznego budynku były niewłaściwe poczynania właściciela działki nr [...] polegające na obniżeniu terenu swojej działki, co spowodowało odkrycie fundamentów", o czym dowiedział się w dniu 29 sierpnia 2012 r. z ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. bud. Z. K. opracowanej w dniu 10 sierpnia 2012 r. Wojewoda W. uznając, że termin określony w art. 148 § 1 kpa został zachowany, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] września 2011 r. Jednakże, z kolejnych ustaleń organu dokonanych w toku wznowionego postępowania wynika, że pełnomocnik R. M. – J. K. wystąpił z wnioskiem z dnia 5 marca 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., i jako podstawę wskazywał nowe okoliczności i dowody, które ujawniły się, oraz istniały w dniu wydania decyzji, powołując się na ekspertyzę rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. Z. K., datowaną na dzień 29 lutego 2012 r. Jako nowe okoliczności i dowody stanowiące podstawę wznowienia postępowania wskazano niewłaściwy stan techniczny budynku, będący wynikiem poczynań właściciela działki nr [...], które polegają na obniżeniu terenu swojej działki, co spowodowało odsłonięcie fundamentów. Słusznie zatem organ uznał, że wnioskodawca R. M. wiedział o okoliczności wznowienia postępowania, na którą powołał się we wniosku z dnia 7 listopada 2012 r. już w dniu 5 marca 2012 r., a tym samym wniosek z dnia 7 listopada 2012 r. został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Jeśli termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 kpa został przekroczony - organ administracji zobowiązany jest odmówić wznowienia postępowania. Złożenie bowiem podania o wznowienie z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od daty uzyskania przez wnioskodawcę informacji o wydaniu decyzji w zakresie wystarczającym do stwierdzenia, czego decyzja ta dotyczyła (jej identyfikacji) nie tylko upoważnia ale wręcz obliguje organ administracji do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 kpa. Zdaniem Sądu, rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku uchybienia przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty byłoby dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 kpa, przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. Jeśli więc organ dostrzegł, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 kpa, a zatem błędnie, jednakże uczynił to dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, to takie postępowanie organ powinien umorzyć - co w niniejszej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 kpa, organ uczynił. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 września 2012 r. II OSK 889/11 (LEX nr 1221362), a niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. IV. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.