VII SA/Wa 652/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-04
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Tomasz Janeczko, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją, a następnie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją, a następnie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże inne organy państwowe i wyłącza możliwość ponownego rozpoznania tej samej sprawy w trybie nadzwyczajnym, co stanowi wadę kwalifikowaną decyzji stwierdzającą jej nieważność z powodu rozstrzygnięcia sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.Stan faktyczny
Skarżąca M J wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 2004 r., która nakładała na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Organy nadzoru budowlanego odmówiły stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skarżąca zarzuciła błędy w ocenie materiału dowodowego i pogwałcenie obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję GINB i poprzedzającą ją decyzję WINB, stwierdzając, że sprawa dotycząca nieważności decyzji PINB z 2004 r. była już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją GINB z 2011 r. oraz prawomocnym wyrokiem WSA z 2012 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Mirosław Montowski ( spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M J na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M J kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M J od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "[...]WINB") z [...] listopada 2020 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji – utrzymał ww. rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego w całości w mocy.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez GINB.
Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] , po wszczęciu postępowania na wniosek M J (zwanej dalej także "skarżącą"), [...]WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB") z [...] kwietnia 2004 r., znak: [...], nakładającej na inwestorów – K P i J P obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 15 czerwca 2004 r., projektu budowlanego zamiennego wraz z planem zagospodarowania, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...] oraz zaświadczenia z Urzędu Miasta o zgodności budowanego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością.
Z powyższym rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego nie zgodziła się MJ, reprezentowana przez S J, wnosząc odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, pisma skarżącej z 16 stycznia 2021 r. oraz przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy na wstępie podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
GINB przypomniał, że Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2002 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J I K P pozwolenia na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] w [...] przy ul. [...].
W przedmiotowej sprawie PINB prowadził postępowanie naprawcze dotyczące ww. budynku mieszkalnego. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2003r. PINB ustalił, że prowadzone są roboty budowlane na podstawie wydanego pozwolenia na budowę i opisał je. Decyzją z [...] września 2003 r., znak: [...] organ powiatowy umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie ww. budynku mieszkalnego. [...]WINB decyzją z [...] stycznia 2004 r. nr [...] uchylił ww. decyzję organu powiatowego z [...]września 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji.
W dniu [...] lutego 2004 r. PINB przeprowadził ponowną kontrolę przedmiotowego obiektu budowlanego (protokół kontroli znak: [...]), w wyniku której stwierdzono wykonanie robót budowlanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Ustalono, że dokonano powiększenia powierzchni zabudowy obiektu w stronę posesji inwestora, tj. szerokości budynku o 127 cm oraz zmieniono konstrukcję schodów, dokonano również zmian w elewacji budynku od strony podwórka inwestora. Wykonane roboty stanowią istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę wydanego decyzją z dnia [...]lutego 2002 r., nr [...].
Postanowieniem z [...] lutego 2004 r. znak: [...], organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Następnie, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r., poz. 1126 ze zm.), decyzją z [...] kwietnia 2004 r. znak: [...]zobowiązał inwestorów do sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 15 czerwca 2004 r., projektu budowlanego zamiennego wraz z planem zagospodarowania, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie ww. obiektu budowlanego oraz zaświadczenia z Urzędu Miasta o zgodności budowanego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością.
Dokonanie zmian charakterystycznych parametrów obiektu, tj. powiększenie zabudowy obiektu w stronę posesji inwestora uprawniały PINB do wdrożenia trybu naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 ww. ustawy jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (budowanego lub wybudowanego obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud., który ma zastosowanie w sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Wobec powyższego GINB uznał, że decyzja PINB z [...] kwietnia 2004 r. została wydana prawidłowo, bowiem organ powiatowy stwierdzając istotne odstępstwa od projektu budowlanego (m.in. dotyczące zmiany powierzchni zabudowy - art. 36a ust. 5 pkt 2 Pr.bud.), które jednak nie powodowały zmiany tożsamości obiektu budowlanego, zobowiązany był zastosować tryb naprawczy określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud.
Organ odwoławczy przyznał jednocześnie, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. konkretnie wskazuje jakie uprawnienia ma organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę i nie zezwala na żądanie od inwestora złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością czy zaświadczenia o zgodności budowanego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże biorąc pod uwagę, że ww. obowiązek nałożony przez organ powiatowy został zrealizowany przez inwestora, GINB stwierdził, że nie stanowi to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie PINB z 9 kwietnia 2004 r. nie powoduje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie.
W świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego, GINB doszedł do przekonania, że kontrolowana w trybie nadzwyczajnym decyzja organu powiatowego z [...] kwietnia 2004 r., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu GINB wskazał, że ekspertyza techniczna nie jest wymagana w każdym przypadku - jej sporządzenie jest konieczne, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2057/17).
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że stwierdzenie, czy możliwe będzie przeprowadzenie skutecznego postępowania naprawczego legalizującego dokonane odstępstwa zależy od oceny przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego. Projekt ten będzie podlegał sprawdzeniu przez organ w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 Pr.bud. Temu właśnie ma służyć obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, ponieważ projekt budowlany zamienny powinien określać w tym zakresie także odpowiednie wymagania techniczne obiektu budowlanego.
Z powyższym rozstrzygnięciem GINB nie zgodziła się skarżąca, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuca:
1/ błędną ocenę zgromadzonego "w sprawie" przez organ II instancji materiału dowodowego przez pominięcie istniejących w dacie wydawania przez PINB decyzji z [...] kwietnia 2004 r. znanych temu organowi "faktów" - mających przesądzające znaczenie w kwestii "nieważności" wydanej decyzji;
2/ pogwałcenie przez organ II Instancji (GINB) obowiązku "sprawdzenia zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi" Projektu budowlanego będącego podstawą do wydania przez Starostę [...] w dniu [...] grudnia 2002 r. "Pozwolenia na budowę" dot. "zamierzenia budowlanego", celowo i fałszywie nazwanego przez inwestora jako "rozbudowa budynku jednorodzinnego", gdy tymczasem z wnikliwej analizy zawartości tego Projektu wynika, że "zamierzenie budowlane" obejmowało w rzeczywistości również przebudowę jak i nadbudowę starego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Wobec tak wyartykułowanych zarzutów skarżąca wnosi o: uchylenie skarżonej decyzji GINB z [...]stycznia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...]WINB z [...]listopada 2020 r. a także stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2004r.; ewentualnie o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i "skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB w celu wydania nowej decyzji umożliwiającej kontynuowanie przez inwestora "postępowania naprawczego" wszczętego z uwagi na dokonanie przez niego, w toku budowy, "istotnych odstąpień" od pierwotnego Projektu budowlanego".
W uzasadnieniu skargi jej autor wywodzi, że [...]WINB nie przeprowadził wymaganego prawem "poszerzonego postępowania wyjaśniającego" polegającego na kompleksowym zbadaniu nie tylko wnoszonych przez skarżącą zarzutów, ale przede wszystkim na zbadaniu Projektu budowlanego stanowiącego podstawę wydania pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2020 r., pod względem jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, wydaną wcześniej (tj. [...]sierpnia 2002 r.) decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, ze złożonym przez inwestora "dowodem dysponowania nieruchomością na cele budowlane", nie zaniedbując również zbadania sporządzonego przez PINB protokołu z kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej [...]lutego 2004 r. pod kątem jego "zgodności z rzeczywistym stanem zaawansowania budowy i zakresem istotnych odstąpień od pozwolenia na budowę". Według skarżącej powyższe było i jest niezbędne z uwagi istniejące "obarczenie" prowadzonego przez inwestora "procesu budowlanego" całym mnóstwem nieprawidłowości, nieprawd, przekłamań, zafałszowań oraz błędów projektowych i formalno-prawnych ujawnionych w każdej fazie prowadzonego zamierzenia budowlanego.
Skarżąca podnosi, że wnikliwa analiza zawartości Projektu budowlanego pokazuje, że planowane przez inwestora "zamierzenie budowlane" dotyczyło w rzeczywistości dużo szerszego zakresu robót budowlanych niż to ujawniono we wniosku o pozwolenie na budowę i co zaakceptował Starosta [...]wydając w dniu [...]grudnia 2002 r. decyzję o pozwoleniu na budowę. Inwestor zrealizował również przebudowę jak i nadbudowę starego budynku mieszkalnego jednorodzinnego i na dodatek w zakresie dużo szerszym niż wynikało to z pierwotnego projektu budowlanego z maja 1999 r.
Według skarżącej, analiza znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego kupna nieruchomości (będącej przedmiotem inwestycji) jednoznacznie wskazuje, że jej nabywcy, małżonkowie K I J P, w rzeczywistości nie nabyli od dotychczasowych właścicieli prawa własności starego budynku mieszkalnego jednorodzinnego a jedynie "nakłady". Powyższe nie jest tożsame z wymaganym "prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Dlatego inwestor bezprawnie uzyskał pozwolenie na budowę z [...] grudnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów w niej zawartych podkreślił, że z uwagi na objęcie postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2012r., wydanej na postawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. i nakładającej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, kwestie zgodności z prawem samej decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogły być przedmiotem kontroli organów w ramach tej procedury. Stąd zarzuty zamieszczone w skardze GINB uznał za chybione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2021 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu wojewódzkiego naruszają prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z całkowicie innych powodów niż wskazane przez skarżącą.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...]WINB z [...]listopada 2020 r., nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2004 r., znak: [...] , nakładającej na inwestorów – K P i J P obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 15 czerwca 2004 r., projektu budowlanego zamiennego wraz z planem zagospodarowania, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...]oraz zaświadczenia z Urzędu Miasta o zgodności budowanego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Przasnysz i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością.
Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Niemniej jednak, zanim organ przystąpi do merytorycznego badania zaistnienia ww. przesłanek, zobowiązany jest do przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku, jak w niniejszej sprawie, o przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania kontrolnego nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej. Powyższe wynika już chociażby z treści art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności inicjowane na żądanie wnioskodawcy składa się zatem z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010r., sygn. akt I OSK 1366/09, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania, czy wskazanie przez ten podmiot przesłanki określonej w art. 156 § 1 k.p.a.
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyjmuje się, że zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone zasadniczo do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony lub też z innych przyczyn jest oczywiście niedopuszczalne. Te inne uzasadnione przyczyny to m.in. wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją administracyjną.
Taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, co uszło uwadze organów nadzoru budowlanego.
Z akt rozpoznawanej sprawy niezbicie wynika bowiem, że w przeszłości skarżąca K J występowała już z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2004r. znak: [...], nakładającej na inwestorów – K P i J P obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego oraz innych dokumentów, zarzucając temu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
[...]WINB decyzją z [...] marca 2011 r., nr 528/11 odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia PINB z [...] kwietnia 2004 r.
Na skutek odwołania wniesionego przez M J, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2011 r., znak: [...], uchylił powyższe rozstrzygnięcie [...]WINB z [...] marca 2011 r. nr [...] w części nakładającej na inwestorów – K J obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami położonymi na działkach nr ew. [...] i [...]przy ul. [...] i w tym zakresie stwierdził nieważność ww. decyzji PINB z [...] kwietnia 2004 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję [...]WINB z [...]marca 2011r., nr [...].
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się M J, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GINB z [...] maja 2011 r. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 13 stycznia 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1687/11, CBOSA) oddalił skargę uznając, że decyzja GINB nie narusza prawa, zaś skarga jest nieuzasadniona.
W konsekwencji tego, jako prawidłowe jawi się stwierdzenie, że ww. prawomocny wyrok WSA w Warszawie wywiera skutki, które oddziałują na przyszłe postępowania w sprawie. Skoro bowiem powyższy wyrok nie został skutecznie zakwestionowany (jest prawomocny), organy administracji publicznej są nim związane, co wyłącza możliwość ponownego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2004 r., na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Prawomocny wyrok sądu administracyjnego przesądzający o zgodności z prawem decyzji administracyjnej stanowi zatem, co do zasady, przeszkodę czyniącą niedopuszczalnym rozpoznanie żądania stwierdzenia nieważności decyzji.
Kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w niniejszej sprawie ma więc przede wszystkim ustalenie, że wniosek skarżącej dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2004r. w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i innych dokumentów. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji było już jednak prowadzone i to również z wniosku skarżącej, który został rozpatrzony ostateczną i prawomocną decyzją GINB z [...] maja 2011 r., znak: [...].
Tym samym, zaskarżona do tutejszego Sądu decyzja GINB z [...] stycznia 2021r., znak: [...]oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu wojewódzkiego z [...] listopada 2020 r., nr [...], same dotknięte są kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego zobowiązany będzie wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wobec wszczęcia postępowania w sprawie, rozważyć wystąpienie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość wpisu od skargi (200 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło