VII SA/Wa 653/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. R. i S. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. i I. C. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych w postępowaniu i podkreślił, że brak ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zastosował się do wytycznych wskazanych we wcześniejszej decyzji uchylającej tj. decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...] ani też nie uwzględnił stanowiska w kwestii zmiany lokalizacji zbiornika na nieczystości. Jak stwierdził dalej organ odwoławczy, inwestor w trakcie budowy odstąpił od ustaleń zawartych w pozwoleniu. Lokalizacja zbiornika różni się w sposób znaczny od projektowanej uwidocznionej na planie zagospodarowania działki i jest istotnym odstępstwem, dopuszczalnym tylko po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wskazane odstępstwo dokonane w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia skutkuje wszczęciem procedury z art. 51 Prawa budowlanego. Jeżeli zatem organ powiatowy posiada dokumentację, z której jednoznacznie wynika wykonanie przedmiotowego zbiornika z istotnymi odstępstwami, to – jak podkreślił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – niezrozumiałym jest, dlaczego postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, skoro przedmiot postępowania istnieje i należy prowadzić postępowanie naprawcze. Z tych względów organ odwoławczy uchylił decyzję organu powiatowego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli inwestorzy J. i S. R., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucili naruszenie art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, § 23 ust. 4 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych oraz § 36 ust. 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących odstępstwo, polegające na wybudowaniu zbiornika na nieczystości ciekłe w zachodniej części działki zamiast w północnej, nie jest odstępstwem istotnym, a zatem nie było samowoli budowlanej, do której należałoby zastosować przepisy art. 51 Prawa budowlanego i orzeczenie organu I instancji było prawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzja objęta kontrolą sądową została wydana w trybie art. 138 § 2 kpa. Stosownie do treści art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znaczącej części. Taka decyzja należy do rodzaju decyzji kasacyjnych i jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest jej wykładnia rozszerzająca. Decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie może być podjęta w innych przypadkach, niż określone w art. 138 § 2 kpa. Kryterium dopuszczalności wydania takiej decyzji sprowadza się więc tylko do przypadku, gdy zachodzi konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W przedmiotowej sprawie czynności kontrolne organu nadzoru budowlanego z dnia 15 stycznia 2008 r. wykazały, że na działce nr [...] istnieje dwukomorowy zbiornik na nieczystości ciekłe żelbetonowy z dwoma włazami, który powstał w 2001 r. i jest usytuowany w części zachodniej w odległości 3,20 m. od ogrodzenia sąsiedniej działki. Decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] uprawniała inwestora do budowy budynku wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, m.in. zbiornikiem na nieczystości ciekłe, usytuowanym w części północnej w odległości ok. 2 m. od krawędzi drogi. A zatem czynności kontrolne organu wykazały, ze miało miejsce odstąpienie przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia. W myśl art. 36a Prawa budowlanego z 1994 r. (Dz. U. 207/03 poz. 2016) istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, lub innych warunków pozwolenia na budowę, jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. "Istotnym odstąpieniem" od zatwierdzonego projektu będzie takie odstąpienie, które, spowoduje zmianę ustalonych w decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmianę przeznaczenia obiektu, jego usytuowania, oraz zmianę warunków określonych w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. VII SA/Wa 600/05). Należy pamiętać, że obiekt został wybudowany w 2001 r., a inwestor nie dysponuje decyzją o zmianie pozwolenia na budowę. Organ powiatowy w przedmiotowej sprawie po raz kolejny umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, przyjmując, że nie można uznać, aby zbiornik wykonano w warunkach samowoli, dokonane odstępstwa są nieistotne i nie naruszają odległości wymaganych przepisami techniczno – budowlanymi, a zatem obiekt spełnia warunki, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w dacie budowy tj. 2001 r. i nie można nakazać jego rozbiórki. To rozstrzygnięcie zapadło po uprzednim uchyleniu orzeczenia umarzającego przez organ wojewódzki decyzją z dnia [...] z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Analizując zalecenia zawarte w decyzji odwoławczej z dnia [...] stwierdzić należy, że organ wojewódzki wskazał wyraźnie, iż lokalizacja zbiornika na nieczystości różni się w sposób znaczny od projektowanej i uwzględnionej w pozwoleniu na budowę, co oznacza samowolną zmianę lokalizacji i bezzasadność stanowiska organu o nieistotnym odstępstwie. Podkreślił też, że zawiadomienie o zakończeniu budowy może być prawnie skuteczne tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z pozwoleniem, a nadto winna być uwzględniona zmiana granic pomiędzy działkami ewid. nr [...] i [...], dokonana postanowieniem sądowym z 2006 r., skoro inwestor użytkował zbiornik w innym miejscu niż przewidywał projekt budowlany. Wbrew powyższej ocenie, organ powiatowy w decyzji nr [...] z [...] przyjął brak istnienia samowoli budowlanej, zgodność obiektu z warunkami technicznymi w dacie budowy i niemożność nakazania jego rozbiórki z uwagi na uniemożliwienie użytkowania budynku oraz brak znaczenia dla sprawy faktu rozgraniczenia działek, bo nastąpiło ono po oddaniu budynku do użytku. Trafne jest więc stanowisko organu wojewódzkiego w zaskarżonej decyzji, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zastosował się do wytycznych zawartych w decyzji uchylającej z dnia [...] nie uwzględnił stanowiska organu odwoławczego w kwestii zmiany lokalizacji zbiornika i jej charakteru, a także nie przeanalizował starannie posiadanej dokumentacji, natomiast zupełnie niezrozumiale przyjmuje bezprzedmiotowość sprawy mimo istnienia przedmiotu postępowania i konieczności prowadzenia dalszego postępowania. Taki stan rzeczy uzasadniał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 kpa, a obowiązkiem organu I instancji jest zastosowanie się do wytycznych organu odwoławczego i staranne zbadanie materiału sprawy celem wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).