VII SA/Wa 657/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-21

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Mirosława Kowalska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w związku z niewykonaniem obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej, jest zgodne z prawem, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące m.in. błędnej wykładni przepisów o współwłasności i braku faktycznej możliwości wykonania obowiązku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zgodne z prawem. Podkreślono, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki, a zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów o współwłasności i braku faktycznej możliwości wykonania obowiązku powinny być podnoszone w postępowaniu zakończonym decyzją merytoryczną. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny, a skarżący byli adresatami egzekwowanej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na skarżących (współwłaścicieli nieruchomości) grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej, wynikającego z ostatecznej decyzji PINB. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów o współwłasności, błędną wykładnię przepisów o postępowaniu egzekucyjnym oraz brak faktycznej możliwości wykonania obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. J. i D.Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – t. jedn. Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z ze zm. (dalej: kpa) w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu zażalenia D. Z. i B. J. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB w [...]) z dnia [...]listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia na D. Z., B. J. i T. J. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 16079,62 zł (słownie: szesnaście tysięcy siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze) z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] przez PINB w [...], ze względu na niewykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] nakazującej D. Z., T. J. oraz B. J. dokonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego konstrukcji murowanej o wymiarach 6,30 m x 3,20 m (w postaci kuchni i łazienki) na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu ww. postanowienia [...]WINB wskazał, że związku z niewykonaniem przez D. Z., B. J. i T. J. o obowiązku wskazanego w decyzji PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] organ powiatowy, zaistniałą konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym w dniu [...] listopada 2010r. do zobowiązanych zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki rozbudowy o wymiarach 6,30 m x 3,20 m budynku gospodarczego konstrukcji murowanej (w postaci kuchni i łazienki) na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...]. W dniu [...] stycznia 2011r. PINB w [...] wystawił tytuły wykonawcze Nr [...], których doręczenie zobowiązanym wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Następnie PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] nałożył na D. Z., B. J. i T J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 16079,62 zł (słownie: szesnaście tysięcy siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze) z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...]. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie [...]WINB uznał, że PINB w [...] przeprowadził postępowanie egzekucyjne zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), a wydanie przez organ I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne. Powołał przy tym treść art. 122 § 2 ww. ustawy oraz wskazał, że wysokość grzywny została określona w oparciu o odpowiednią podstawę prawną. Odpowiadając na zarzuty D. Z. i B. J. zawarte w zażaleniu [...]WINB podniósł, że jako współwłaściciele nieruchomości objętej postępowaniem egzekucyjnym i adresaci egzekwowanej decyzji PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] są zobowiązani do wykonania ciążącego na nich obowiązku. Organ zauważył, że wszyscy współwłaściciele ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w związku z posiadanym prawem współwłasności nieruchomości. Podkreślił również, że spełnienie zobowiązania przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z jego wykonania, jednakże współwłaścicielowi, który spełnił świadczenie przysługuje w stosunku do pozostałych prawo regresu, czyli wyegzekwowania kosztów poniesionych w związku z wykonaniem obowiązku dotyczącego przedmiotu objętego współwłasnością na drodze cywilnoprawnej. Organ II instancji powołał się na art. 200 Kodeksu cywilnego (dalej: kc), zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Ponadto każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (art. 209 kc). [...]WINB wskazał także, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Ponadto według art. 126 tej ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Powyższe postanowienie [...]WINB z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] zostało zaskarżone przez D. Z. i B. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1. art. 8 kpa w zw. z art. art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do władzy publicznej, 2. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ww. ustawy poprzez nieprawidłowe wskazanie rozstrzygnięcia i adresatów skarżonego postanowienia uniemożliwiające jego wykonanie, 3. art. 200 kc oraz art. 209 kc poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż z faktu współwłasności rzeczy wynika solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli, 4. art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez organy, że obiektywna niemożliwość wykonania obowiązku spełnia przesłankę uchylenia się od jego wykonania, 5. art. 7 § 2 ww. ustawy poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego nie zmierzającego do bezpośredniego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, 6. art. 119 ww. ustawy poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny celem przymuszenia, w sytuacji, gdy nie jest możliwe osiągnięcie celu, dla którego środek ten zastosowano, 7. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w. zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niepodanie w treści uzasadnienia motywów wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, 8. art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa w. zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ postępowania dowodowego w zakresie ustalenia osoby zobowiązanej do wykonania decyzji i wyboru właściwego środka egzekucyjnego, 9. art. 9 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez obciążenie stron negatywnymi skutkami błędnego poinformowania przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych wydania decyzji podlegającej wykonaniu. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że postępowanie kontrolne, w wyniku którego wydano decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę rozbudowy, zostało wszczęte z inicjatywy skarżących, którzy dochodząc swoich praw zwrócili się z prośbą o interwencję do organu budowlanego. Tymczasem organ budowlany, naruszając zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej wydał decyzję godzącą w prawa skarżących, a w dalszej konsekwencji nakładając na nich grzywnę celem przymuszenia "ukarał" ich za zaufanie do organów administracji publicznej. Ponadto w ocenie skarżących postanowienie PINB w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] nakładając grzywnę celem przymuszenia na skarżących oraz T. J. w żaden sposób nie określa czy są oni zobowiązani do jej zapłaty solidarnie, czy też w jakiś inny sposób, co sprawia, iż postanowienie to nie jest możliwe do wykonania. Jako nieprawidłowe uznali skarżący stanowisko [...]WINB, który z treści art. 200 kc oraz art. 209 kc wysnuwa solidarny charakter odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości. Skarżący wskazali, że zgodnie z art. 369 k.c. zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że solidarność musi wynikać wprost z przepisu lub treści czynności prawnej. Ani przepisy kodeksu cywilnego dotyczące współwłasności ani żaden z przepisów dotyczących egzekucji w postępowaniu administracyjnym nie wskazują na solidarność zobowiązań publicznoprawnych nałożonych na współwłaścicieli rzeczy. W opinii skarżących dokonana przez organ odwoławczy wykładnia art. 200 kc i 209 kc jest całkowicie nieprawidłowa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ na tej bowiem podstawie wysnuł wniosek o solidarności zobowiązania nałożonego postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] mimo iż w żaden sposób nie wynikało to z jego treści. Ponadto w ocenie skarżących rozstrzygnięcie [...]WINB jest niezgodne również z art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ustawodawca posługując się słowem "uchylenia" wyraźnie wskazał, iż ma na myśli sytuacje, w których zobowiązany celowo i umyślnie nie wykonuje nałożonego na niego obowiązku. Tymczasem, jakkolwiek skarżący formalnie są współwłaścicielami nieruchomości, na której dokonano prac budowlanych z naruszeniem przepisów, to jednak nie mają oni faktycznej możliwości korzystania z niej i od wielu lat między nimi, a trzecim współwłaścicielem i jedynym posiadaczem działki tj. T. J., toczy się spór. W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...]WINB z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] nakładające na D. Z., B. J. i T. J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 16079,62 zł (słownie: szesnaście tysięcy siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze). Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 ww. ustawy). Należy zauważyć, że grzywna będąca przedmiotem postanowienia zaskarżonego do Sądu została zastosowana jako środek egzekucyjny w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] nakazującej D. Z., T. J. oraz B. J. dokonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego konstrukcji murowanej o wymiarach 6,30 m x 3,20 m (w postaci kuchni i łazienki) na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...]. W rezultacie organ dokonał obliczenia wysokości tej grzywny w oparciu o art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosownie do którego wysokość grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Elementy procedury egzekucyjnej, w której organ nakłada grzywnę w celu przymuszenia określa art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. W niniejszej sprawie upomnienie PINB w [...] zostało doręczone T. J. (w dniu [...] listopada 2010 r.) B. J. (w dniu [...] listopada 2010 r.) oraz D. Z. (w dniu [...] listopada 2010 r.). Z akt administracyjnych wynika również, że skarżącym został doręczony skutecznie właściwie sporządzony tytuł wykonawczy (vide: karty 35-40 akt administracyjnych). Ponadto należy zauważyć, że postanowienie o wymierzeniu grzywny spełnia wymogi określone w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zawiera wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że PINB [...] zasadnie zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia przy zachowaniu obligatoryjnych elementów procedury egzekucyjnej. Przede wszystkim należy wskazać, że zobowiązanym zostało doręczone upomnienie oraz prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy, a postanowienie o wymierzeniu grzywny zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto należy uznać, że organ przyjął środek egzekucyjny mniej dolegliwy, niż wykonanie zastępcze określone w art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Warto także zwrócić uwagę, na co wskazał [...]WINB w zaskarżonym postanowieniu, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Dodatkowo stosownie do treści art. 126 powołanej ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Wobec powyższego należy zauważyć, że grzywna w celu przymuszenia nie stanowi samoistnej dolegliwości, lecz służy wyłącznie zdyscyplinowaniu dłużnika do wykonania zobowiązania, a jego spełnienie chroni zobowiązanego przed ściągnięciem grzywny i jest dodatkowo podstawą do zwrotu w znacznej części lub całości. Ustosunkowując się do zarzutów D. Z. i B. J. dotyczących w szczególności naruszenia art. 8 kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 200 kc oraz art. 209 kc, art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez organy, że obiektywna niemożliwość wykonania obowiązku spełnia przesłankę uchylenia się od jego wykonania oraz art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ww. ustawy poprzez nieprawidłowe wskazanie rozstrzygnięcia i adresatów skarżonego postanowienia uniemożliwiające jego wykonanie należy wskazać, że w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...] zostało wszczęte wprawdzie z inicjatywy skarżących, którzy pismem z dnia 25 maja 2009 r. zwrócili się do PINB w [...] o przeprowadzenie kontroli prac budowlanych wykonanych przez T. J., jednakże adresatem decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] znak: PINB. [...], na mocy której nakazał dokonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy o wymiarach 6,30 m x 3,20 m budynku gospodarczego konstrukcji murowanej (w postaci kuchni i łazienki) na działce nr [...] położonej w [...] gm. [...] są wszyscy współwłaściciele, w tym także skarżący. Podkreślić należy, że skarżący w żaden sposób nie kwestionowali merytorycznego rozstrzygnięcia nakładającego obowiązek rozbiórki i stanowiącego podstawę tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, także w zakresie adresatów tej decyzji. Tymczasem zarzuty, które formułują skarżący w niniejszym postępowaniu mogły być podnoszone skutecznie wyłącznie w postępowaniu zakończonym decyzją PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], natomiast w na etapie postępowania egzekucyjnego są one spóźnione. W tym zakresie Sąd podzielił argumentację organu, zgadnie z którą skarżący jako współwłaściciele nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym i jednocześnie adresaci egzekwowanej decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r" znak: PINB [...] są zobowiązani do wykonania ciążącego na nich obowiązku rozbiórki. Z tych względów Sąd za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia art. 9 kpa oraz art. 118, 119 i 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji lub tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ egzekucyjny nie może przystąpić do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. Reasumując badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy i czy zostało doręczone upomnienie, natomiast w żadnym wypadku nie może obejmować zasadności nałożenia samego obowiązku, w tym adresatów decyzji nakazującej wykonanie określonego obowiązku. W niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki wskazujące na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na osobę zobowiązaną (niedopuszczalność podmiotowa). Ograniczenia podmiotowe prowadzenia egzekucji określone zostały w art. 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dotyczą m. in. osób, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Ponadto błąd co do osoby zobowiązanego, który mógłby stanowić podstawę do ewentualnego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym nie może polegać nie może zmierzać w kierunku ustalenia właściwego adresata obowiązku np. podatkowego (por. wyrok NSA z 29 grudnia 1988 r., sygn. akt III SA 2801/97). Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna przy uwzględnieniu treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien dotyczyć kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzona jest egzekucja (vide: D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz. Oficyna wydawnicza Unimex, Wrocław 2005 r., s. 33). Natomiast niewłaściwe wskazanie adresata w decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego może stanowić o ewentualnej wadliwości tej decyzji i powodować również możliwość wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia tej decyzji. Z tego powodu nie może zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa w. zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegający na nieprzeprowadzeniu przez organ postępowania dowodowego w zakresie ustalenia osoby zobowiązanej do wykonania decyzji i wyboru właściwego środka egzekucyjnego, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie zgodził się ze stanowiskiem, że w przypadku współwłasności decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego powinna być zawsze kierowana do wszystkich współwłaścicieli albowiem zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego do wykonania na swój koszt obowiązku wskazanego w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 nakazany jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż wskazany przepis wskazuje na pewną kolejność adresatów decyzji, która powinna być brana pod uwagę przez organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Podkreśla się w szczególności, że w pierwszej kolejności adresatem decyzji rozbiórkowej powinien być inwestor, chyba, że z okoliczności sprawy wynika, że utracił on prawo do władania nieruchomością umożliwiające podjęcie czynności wynikających z postępowania legalizacyjnego (por. m. in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 658/11). W sprawie dotyczącej samowoli polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego konstrukcji murowanej o wymiarach 6,30 m x 3,20 m (w postaci kuchni i łazienki) na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...] organ nadzoru budowlanego mógł zatem rozważyć skierowanie decyzji nakazującej rozbiórkę w pierwszej kolejności na inwestora ww. samowoli tj. T. J., tym bardziej, że z akt postępowania wynikało, że pozostali współwłaściciele byli faktycznie pozbawieni posiadania działki nr [...] i nie mieli żadnego wpływu na możliwość jej zagospodarowania. Niemniej jednak przedmiotem niniejszej sprawy nie jest nakaz rozbiórki, lecz nałożenie grzywny w celu przymuszenia, a Sąd związany jest granicami skargi i sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 134 § 1 ppsa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło