VII SA/Wa 662/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. i J.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić uczestnikowi postępowania – O. Sp. z o.o. - przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uczestnik postępowania – O. Sp. z o.o. - wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 22 lipca 2015 r. wydanego w sprawie VII SA/Wa 662/15 złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że O. Sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na robotach budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, wysokość kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, Spółka poniosła stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu w wysokości 5.003,85 zł. Wnioskodawca oświadczył, że na jednym z rachunków bankowych posiada 1.117,03 zł, środki pieniężne w kasie wynoszą 1.000 zł. Spółka wskazała na kredyty i pożyczki w wysokości 2.848.045,83 zł, zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 341.252,84 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 112.846,87 zł. Podkreśliła, że jej zobowiązania przekraczają wierzytelności i posiadane środki. Pismem z dnia 5 października 2015 r. zobowiązano O. Sp. z o.o. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez nadesłanie: odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu sprawozdania finansowego za 2014 r., odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres ostatnich 6 miesięcy. Wnioskodawca nadesłał żądane dokumenty przy piśmie z dnia 15 października 2015 r. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, ponieważ O. Sp. z o.o. nie wykazało, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Jak wynika z analizy nadesłanych wyciągów z dwóch rachunków bankowych Spółki, przez cały okres objęty tymi wyciągami na kontach wnioskodawcy znajdowały się środki w wysokościach wielokrotnie przewyższających wysokość należnego wpisu od skargi kasacyjnej. Saldo końcowe na jednym z rachunków na dzień 31 sierpnia 2015 r. wynosiło 1.117,03 zł, na drugim zaś 2.137,33 zł, przy czym salda początkowe tych rachunków wynosiły odpowiednio 195.859,27 zł (stan na dzień 30 czerwca 2015 r.) i 104.114,94 zł (stan na dzień 1 czerwca 2015 r.), natomiast w dniach 21 – 24 sierpnia 2015 r. stan środków na jednym z tych kont przekraczał 550.000 zł. Należy również zwrócić uwagę na informacje wynikające z nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 października 2015 r. deklaracji dla podatku od towarów i usług. W deklaracjach tych Spółka jako podstawę opodatkowania wykazała dostawę towarów i świadczenie usług: za maj 2015 r. w wysokości 305.556 zł, za czerwiec - 4.630 zł, za lipiec w kwocie 138.889 zł oraz za sierpień 2015 r. w wysokości 2.918.518 zł. Zauważyć wobec tego trzeba, że pomimo podnoszonych we wniosku trudności finansowych, O. Sp. z o.o. funkcjonuje w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą polegającą na robotach budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, a przedłożone przez Spółkę wyciągi z rachunków bankowych i deklaracje VAT-7 wskazują, że obraca znacznej wielkości kwotami pieniężnymi. Podkreślić ponadto trzeba, że wydatki o charakterze cywilnoprawnym związane z prowadzoną działalnością gospodarczą czy zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Konieczność ponoszenia tego rodzaju wydatków nie stanowi więc okoliczności uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2012 r. sygn. akt I GZ 155/12 LEX nr 1332311, z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. I GZ 741/15, z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. I FZ 394/15, z dnia 21 września 2015 r. sygn. I FZ 287/15 LEX nr 1794528). Biorąc pod uwagę okoliczności wynikające z nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów nie sposób zatem uznać, że O. Sp. z o.o. nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie (Spółka zobowiązana jest jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł), brak jest zatem podstaw do przyznania stronie prawa pomocy. Mając powyższe względy na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.