VII SA/Wa 668/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. art. 48 ust. 2 i ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz.1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu sprawy dotyczącej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. G. [...] "[...]" na dachu budynku przy ul. [...] w [...] nakazał inwestorowi - [...] Sp. z o.o. w [...], rozbiórkę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie ww. inwestycji, przeprowadzone zostały w dniu 13 czerwca 2012 r., oględziny przedmiotowego obiektu, które potwierdziły zamocowanie jednego masztu z odciągami na ruszcie stalowym oraz urządzenia BT-S na dachu ww. budynku. Przy klatce schodowej na elewacji budynku od strony podwórza została zamontowana skrzynka z licznikiem elektrycznym oraz kabel zasilający urządzenie BT-S. Organ wskazał, że budowa nośnika łącznie ze stacją bazową stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji dokonane przez inwestora w dniu 18 kwietnia 2008 r., zgłoszenie zamiaru realizacji przedmiotowej inwestycji należy uznać za nieskuteczne. W przypadku realizacji przedmiotowej stacji bazowej nie doszło do montażu czy instalacji, ale do budowy od podstaw całej stacji bazowej. O montażu czy instalacji można by mówić, gdyby istniał już nośnik, na jakim miałyby być zainstalowane anteny i urządzenia wyposażenia stacji bazowej. W tym stanie rzeczy organ powiatowy uznał za konieczne zbadanie z urzędu legalności budowy ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, bez względu na dokonanie zgłoszenia. Organ I instancji wskazał, że postępowanie w odniesieniu do obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zważywszy na powyższe, uznał, iż w niniejszej sprawie winien podjąć czynności przewidziane w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, mające na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie stwierdzonej samowoli budowlanej. W przypadku wykonania robót budowlanych bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia procedury legalizacji w trybie ww. przepisu. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., zmienionym następnie postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, związanych z wybudowaniem ww. stacji bazowej telefonii komórkowej oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów, wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. W toku postępowania w piśmie z dnia 22 października 2012 r., inwestor złożył obszerne oświadczenie, z treści którego wynika, iż obowiązki na niego nałożone ww. postanowieniami są pozbawione podstaw prawnych. Wniósł o umorzenie postępowania w tej sprawie. Nałożony ww. postanowieniami obowiązek przedstawienia dokumentów, wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowień nie został przez inwestora wykonany. Organ powołując się na zapis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Zatem korzystając z uprawnień wynikających z art. 48 ust. 1, w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od ww. decyzji wniosła [...] Sp. z o.o. w [...] wskazując na bezpodstawność prowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu ww. odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sytuacji, gdy strona zobowiązana nie wykonała w terminie obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] września 2012 r. zmienionego następnie postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., organ I instancji miał nie tylko prawo ale wręcz obowiązek zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez orzeczenie nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem strony odwołującej, jakoby realizacja przedmiotowej inwestycji nie wymagała pozwolenia na budowę i stanowiła urządzenie budowlane zainstalowane na dachu budynku. Wskazał, ze w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1b ustawy, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a zgodnie z pkt 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym obiekty przykładowo tam wymienione m.in. wolno stojące maszty antenowe czy fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Wskazał, że w przypadku gdy na dachu budynku nie istnieje maszt, na którym miałaby nastąpić instalacja anten, a chodzi o nowy obiekt wraz z antenami nie można mówić o instalowaniu, lecz budowie telekomunikacyjnego obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Zakres robót budowlany w takiej sytuacji wykracza poza zakres określony w art. 29 Prawa budowlanego, tj. robót na wykonanie których nie jest potrzebne pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie nie mamy zatem do czynienia z "instalowaniem" na dachu budynku urządzenia budowlanego, ale budową wsporczej konstrukcji masztowej wraz z urządzeniami technicznymi w postaci anten oraz instalacji towarzyszących. Inwestycja taka wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada, stąd zasadność prowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia jest przywoływana nowelizacja ustawy Prawo budowlane dokonana ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jej ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227), która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r. Zmiana ta polegała na uchyleniu przepisu art. 30 ust 1 pkt 3 lit c Prawa budowlanego i dodaniu do tekstu ustawy nowego przepisu art. 29 ust 3, a celem tej zmiany było wprowadzenie zasady, że przedsięwzięcia które wymagają przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Ze względu na kwalifikację prawną przedmiotowej inwestycji okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję wniosła spółka [...] Sp. z o.o. w [...]. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: 1. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności brak precyzyjnego ustalenia, jakie elementy wchodzą w skład urządzeń będących przedmiotem nakazu rozbiórki; 2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności niewystarczające wyjaśnienie, dlaczego i na podstawie jakich dowodów organy uznały, że przedmiotowa instalacja jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt. 3) ustawy Prawo budowlane, której montaż wymagał uzyskania pozwolenia na budowę; 3. art. 2 i 7 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zw. art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a. poprzez niedziałanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa oraz nieprowadzanie niniejszego postępowania w taki sposób, by budziło to zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej. A ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 4. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt. 1 lit. b) i pkt. 3) Prawa budowlanego, poprzez jego zastosowanie w okolicznościach sprawy, co wynikało z błędnego zakwalifikowania zrealizowanych robót budowlanych (montażu urządzeń będących przedmiotem rozbiórki) jako budowli, a co za tym idzie błędne przyjęcie, że roboty te winny być prowadzone w oparciu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji błędne nakazanie ich rozbiórki; 5. art. 29 ust. 2 pkt. 15) w związku z art. 3 pkt. 1 lit. b) i pkt. 3) Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie i w efekcie uznanie, że instalacja urządzeń będących przedmiotem rozbiórki o wysokości przekraczającej 3 metrów na obiektach budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nakazującą rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. G. [...] "[...]" zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. [...] w [...]. Organ prawidłowo uznał, że realizacja przedmiotowej inwestycji wymagała pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1b ustawy, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a zgodnie z pkt 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym obiekty przykładowo tam wymienione m.in. wolno stojące maszty antenowe czy fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Trafnie organ ocenił, że skoro przedmiotowy obiekt budowlany nie polegał na instalowaniu czy montażu lecz na budowie od podstaw całej stacji bazowej to zgłoszenie zamiaru realizacji takiej inwestycji jest nieskuteczne. Na dachu nie istniał maszt, na którym zainstalowano anteny lecz inwestycja polegała na wykonaniu nowego telekomunikacyjnego obiektu budowlanego. Procedura zgłoszeniowa nie była w tym przypadku dopuszczalna, a tym bardziej skuteczna. Zasadą obowiązującego prawa budowlanego jest, że realizacja obiektów i robót budowlanych może mieć miejsce jedynie na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Procedura zgłoszeniowa jest wyjątkiem od tej zasady i nie może być interpretowana rozszerzająco. Skoro inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał, zasadnie organ przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Należy podkreślić, że legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest uprawnieniem inwestora, i to od niego głównie zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest niewykonanie przez skarżącą obowiązków, wynikających z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] września 2012 r., zmienionym postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., o wstrzymaniu robót budowlanych, związanych z wybudowaniem ww. stacji bazowej telefonii komórkowej. Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych wyżej opisanym postanowieniem organu z dnia [...] września 2012 r., w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania wobec inwestora nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zauważyć też należy, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w postanowieniu organu I instancji o wstrzymaniu robót budowlanych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. (sygn. akt II OSK 2050/11 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora." Sąd podziela powyższe stanowisko. Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.