VII SA/Wa 67/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej kpa, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania M. L. – utrzymał w mocy od decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] września 2010 r. Nr [...]nakładającej na E. W., J. L. oraz M. L. obowiązku usunięcia nieprawidłowości wskazanych w opinii z 31 lipca 2012r. dotyczącej oceny technicznej komina w budynku jednorodzinnym przy ul. [...]w J.. Organ wskazał, że sprawa ta była już badana przez organ odwoławczy, który uchylił decyzję nakładającą ww. obowiązek, ale w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2012r., Nr [...] nałożył na współwłaścicieli ww. obiektu obowiązek przedstawienia w określonym terminie oceny technicznej komina. Organ odwoławczy przytoczył art. 66 ust. 1 cyt. ustawy i stwierdził, że stan techniczny komina uzasadniał zastosowanie tego przepisu, co koresponduje z wnioskiem inicjującym to postępowanie, w którym strona domagała się wydania nakazu wykonania prac w celu likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego komina. W ocenie organu, zakres nakazanych wynika z opinii z dnia 31 lipca 2012r. i nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego. Organ wojewódzki wyjaśnił, że adresatem obowiązków nakładanych w trybie art. 66 ww. ustawy jest jedynie właściciel (współwłaściciele) lub zarządca obiektu, gdyż to na nich ciąży ustawowy obowiązek jego utrzymywania w należytym stanie technicznym. Podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania przyczyn powstania nieprawidłowości o jakich mowa w art. 66 ustawy. Skargę na ww. decyzję złożył M. L. i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucił' 1) błędy w ustaleniach faktycznych i rażącą niesprawiedliwość polegającą na biurokratycznym zastosowaniu art. 66 ust.1 cyt. ustawy (po prawie dwóch latach postępowania), w celu pozbycia się petenta domagającego się sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy; 2) zastosowanie zbiorowej odpowiedzialności, zarówno wobec tych, którzy dopuścili się samowoli, jak i poszkodowanego, który zgłosił to przestępstwo, budowlane. Skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje parter ww. budynku natomiast górę J. L. i E. W.. W październiku 2010 r. J. L. z E. W. samowolnie wkuli się do przewodu kominowego jego kominka na parterze i podłączyli swój piec. czym spowodowali zaczadzenie mieszkania i uniemożliwili korzystanie z kominka, który istniał od powstania budynku. Z tego względu skarżący złożył powiadomienie do organu nadzoru w nadziei zakończenia jawnej samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącego, zastosowanie art. 66. ust.1 Prawa budowlanego, po prawie dwuletnim zajmowaniu się sprawą w trybie zwykłym i po wydaniu wcześniejszych decyzji bez stosowania ww. przepisu świadczy o tym, że nie musiał być zastosowany. Wystarczyła dobra wola organów, by sprawiedliwości stało się zadość, gdyż dowody potwierdzające samowolę są wystarczające. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który, w trybie art. 66 cyt. ustawy, nałożył na współwłaścicieli budynku jednorodzinnym przy ul. [...] w J., w tym M. L., obowiązek usunięcia nieprawidłowości w sposób opisany w opinii z 31 lipca 2012r. dotyczącej oceny technicznej komina. Usunięcia powyższych nieprawidłowości domagał się skarżący, to jest likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego komina, powstałego w związku z wkuciem się współwłaścicieli budynku E. W. i J. L. do przewodu kominowego (podłączonego do kominka skarżącego na parterze), w celu podłączenia pieca na drugim piętrze. W związku z powyższym przypomnieć trzeba, że art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Obiektem budowlanym, zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ww. ustawy, jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, co do zasady, odnosi się do obiektu jako całości, co oznacza, że nakazy w nim określone obejmują usunięcie nieprawidłowości samego obiektu i reguluje wynikające z art. 61 cyt. ustawy obowiązki właściciela lub zarządcy w zakresie użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Daje zatem organom nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w wymienionych w nim przypadkach, w celu zapobieżenia nadmiernemu pogorszeniu właściwości użytkowych i sprawności technicznej obiektu, a więc również wówczas, gdy stwierdzi, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych. Regulacja, o której mowa w art. 66 cyt. ustawy znajduje zatem zastosowanie jedynie do nieprawidłowości powstałych podczas użytkowania obiektu budowlanego i zmierza do zachowania obiektu w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym. Chodzi więc o skutki związane z użytkowaniem obiektu (por. wyrok NSA z dnia z 3 kwietnia 2009r., II OSK 427/08, LEX nr 555778). W konsekwencji, powołany przepis nie może służyć do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi zastrzeżeń, że jedyną drogą zalegalizowania samowoli budowlanej, polegającej na wykonaniu robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, jest postępowanie przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1483/09 LEX nr 74657 oraz z dnia 15 lutego 2010r., II OSK 1424/08, LEX nr 597271). W ostatnim z powołanych wyżej wyroków wskazuje się również na niedopuszczalność łączenia szczególnego trybu postępowania legalizacyjnego z odrębnym trybem mającym na celu zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów, jak i stosowanie tych trybów zamiennie. Postępowanie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zmierza bowiem do doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych, bądź wykonanych robót budowlanych, w szczególności z warunkami technicznymi (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Łd 839/10, LEX nr 755943, oraz z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 944/07, LEX nr 510930). W świetle zarzutów skargi, podkreślenia wymaga również to, że odmienny jest krąg adresatów decyzji wydanych w każdym z opisanych trybów - w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 - 51 Prawa budowlanego adresatem decyzji jest inwestor, natomiast adresatem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy - wbrew stanowisku organów - roboty budowlane wynikające ze złożonej oceny technicznej, w której wskazano konkretne możliwości doprowadzenia spornego komina do stanu zgodnego z prawem (poprzez m.in. poprowadzenie nowego przewodu kominowego na zewnątrz obiektu do mieszkania na drugim piętrze) winny być nałożone na inwestorów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Budynek wprawdzie pozostaje we współwłasności skarżącego i uczestników postępowania, niemniej ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na doprowadzeniu robót budowlanych do stanu odpowiadającego prawu, ale na gruncie prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Nie -daje podstaw do żądania przez organ przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c i 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II wyroku.