VII SA/Wa 670/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-27
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu administracyjnym, w szczególności pominięcie małżonka inwestora będącego współwłaścicielem nieruchomości, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, nawet jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów o udziale stron w sprawie (art. 61 w zw. z art. 28 k.p.a.), ponieważ pominięto małżonka inwestora, który jest współwłaścicielem nieruchomości. Brak udziału E. P. w postępowaniu administracyjnym, mimo że jest ona właścicielką nieruchomości i żoną inwestora, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki komórki budowlanej, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący T. P. twierdził, że dokonał jedynie remontu, a nie budowy, oraz że organ nie rozważył możliwości legalizacji obiektu. W trakcie postępowania sądowego ujawniono, że właścicielka nieruchomości (żona skarżącego) oraz właścicielka sąsiedniej działki nie były stronami postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. P. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn.akt:VIISA/WA 670 /07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]lutego 2007r, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] listopada 2006r., znak: [...], nakazującej T. P. rozbiórkę komórki, usytuowanej na działce o nr ew. [...], w obr. [...], położonej przy ul. [...] w L. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2006 r, przez organ pierwszej instancji, wizji lokalnej na działce o nr ew. [...], w obr. [...], położonej przy ul. [...] w L., stwierdzono, że na terenie tej nieruchomości T. P., w 2002r., samowolnie wybudował komórkę o wymiarach 4,20 / 3,50 m i wysokości zmiennej 2,65 m - 2,20 m w miejsce rozebranej komórki z białej cegły silikatowe, a ponadto komórka znajduje się częściowo na działce sąsiedniej, należącej do R. C. tj. przekracza granicę działki o nr ew. [...] o około 0,24 m.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ pierwszej instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zasadnie uznał,, iż przedmiotowy obiekt budowlany - komórka, narusza warunki techniczne określone w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.) i prawidłowo decyzją nr [...], znak: [...] z dnia [...] listopada 2006r. nakazał T. P. rozbiórkę przedmiotowej komórki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, nietrafny jest pogląd skarżącego, jakoby dokonał on jedynie remontu istniejącej komórki, skoro rzekomy "remont" polegał na wymianie elementów konstrukcyjnych w/w obiektu. Tego rodzaju prace nie stanowią remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 , gdyż roboty nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na wykonaniu nowego obiektu z innych niż poprzednie elementów. Jeżeli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu
2
budowlanego, choćby z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po
innym obiekcie budowlanym inwestor dokonuje nie remontu lecz budowy.
Organ stwierdził, że zasadnie w niniejszej sprawie zastosowano tryb postępowania opisany w art. 48 Prawa budowlanego. Przewidziana w myśl art. 48 ust. 2 tzw. legalizacja samowoli budowlanej uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie: zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie naruszenie przepisów w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skoro komórka, będąca przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego usytuowana jest na granicy z działką sąsiednią i częściowo (o około 0,24 m) przekracza tę granicę , to doszło do naruszenie przepisu § 12 ust.3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie jest zatem możliwa legalizacja obiektu w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, a zatem zastosowanie przez organ I instancji art. 48 ust. 1 powołanej ustawy, tj. nakazanie w drodze decyzji rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, jest zasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący T. P. dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniósł, że przedmiotowa komórka została wybudowana w latach 60-tych, on zaś w 2002r. dokonał jedynie remontu poprzez zastąpienie starych zwietrzałych cegieł sylikatowych, cegła klinkierową, a drewnianego dachu pokrytego papą, dachem pokrytym dachówką. Ponadto, zdaniem skarżącego organ nie rozważył możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego, złożył do akt pismo skarżącego, w którym ten poinformował Sąd, że jego żona E. P., będąca właścicielką nieruchomości na której zlokalizowana jest komórka, nie była stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, a poinformowana o sprawie , obecnie przebywająca w sanatorium, wyraziła wolę udziału w niniejszym postępowaniu. Przed Sądem stawiła się także, S. C. podała, że wraz z bratem R. C. jest właścicielką działki graniczącej z przedmiotową inwestycją. Brat był stroną w niniejszym postępowaniu administracyjnym, ona zaś została w nim pominięta.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z obrazą przepisu art.. 61 k.p.a w zw. z art. 28 k.p.a.
Wskazać należy, że organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu administracyjnym , lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Organ zobowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w
4
postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to
postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw.
Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku, których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Stronami postępowania administracyjnego, w sytuacji kiedy decyzja dotyczy praw czy obowiązków małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej (współwłasność łączna) winni być oboje małżonkowie, gdyż jeden z małżonków jest w rozumieniu art. 169 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 36 § 2 ustawy z 25.02.1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.) - osobą nieuprawnioną do rozporządzania przekraczającego zakres zwykłego zarządu majątkiem, dokonanego bez wymaganej zgody drugiego z małżonków (art. 37 § 3 Kro).
W ocenie Sądu stroną niniejszego postępowania powinna być S. C., choć uchybienie związane z brakiem jej udziału w niniejszym postępowaniu w okolicznościach, kiedy zaskarżona decyzja zaspokaja jej interesy ( przed Sądem wniosła o oddalenie skargi) nie miało wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Zdaniem Sądu, brak udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym E. P., która w świetle oświadczenia skarżącego jest właścicielką, objętej przedmiotowa zabudowa nieruchomości, a nadto jego żoną a zatem żona inwestora, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższa argumentację Sąd odstąpił od merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1pkt1lit.a,c art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U.153 poz. 1270) Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło