VII SA/Wa 670/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-09

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę oraz nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, w tym nie ujawniła sytuacji materialnej osób, z którymi pozostaje w relacji powinności alimentacyjnych?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę oraz nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Brak jest podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia, gdy strona nadal nie przedstawiła wystarczających wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej i finansowej, w tym sytuacji osób, z którymi pozostaje w relacji powinności alimentacyjnych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. K. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, po tym jak jej poprzednie wnioski zostały odrzucone. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty, posiada dom i nieruchomość rolną, którą obrabia syn. Sąd wezwał wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej, dochodów syna oraz dochodów z nieruchomości rolnej. Wnioskodawczyni złożyła wyjaśnienia, jednak sąd uznał je za niewystarczające do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2017 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2018r. po rozpoznaniu wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r, znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2017r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 25 kwietnia 2017r. wpłynął wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy uzupełniony na formularzu PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści ww. wniosku wynika, że wnioskodawczyni gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 860,00 złotych miesięcznie. Posiada współwłasność domu o pow. 80 m² oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,65 ha. Podała, że nieruchomość obrabia syn i pobiera dopłaty. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych. Do ponoszonych wydatków zaliczyła: opłaty za prąd, wodę, gaz, telefon, dojazdy, leki 400 -500 złotych miesięcznie, zakup opału na sezon 3000 złotych. Pozostałą kwotę jaka pozostaje jej z uzyskiwanego dochodu podała, że przeznacza na zakup wyżywienia. Do wniosku załączyła potwierdzenie otrzymanego świadczenia z ZUS za miesiąc kwiecień 2017r. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017r. referendarz sądowy odmówił K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym uznając, iż nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Od powyższego postanowienia K. K. wniosła sprzeciw. Postanowieniem z dnia 15 września 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu, utrzymał w mocy postanowienie z dnia 21 czerwca 2017r. Skarżąca K. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r., znak: [...] złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy na uzupełnionym formularzu wniosku PPF. Z treści nadesłanego w dniu 11 października 2017r. (data wpływu do Sądu) formularza wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 863,55 złotych miesięcznie. Posiada dom o pow. 80 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 3,65 ha. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że wykazany dochód miesięczny w całości przeznacza na bieżące utrzymanie. Zaznaczyła, że uzyskiwany dochód wystarcza jej tylko na wydatki związane z zakupem żywności, leków i opału. Wskazać trzeba, że w innej sprawie toczącej się przed tut. Sądem tj. sygn. akt VII SA/Wa 2123/17 wnioskodawczyni również wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W powyższej sprawie, pismem z dnia 25 października 2017r. wobec informacji wskazanych we wniosku do ww. sprawy oraz danych, które podała w formularzu do niniejszej sprawy wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy samodzielnie zamieszkuje w domu mieszkalnym i prowadzi gospodarstwo domowe czy też synem lub innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy uzyskuje z synem dochody z nieruchomości rolnych, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie/ rocznie, - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, - czy wnioskodawczyni lub syn uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości, - czy uzyskuje z synem dochód ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź posiadanego inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - czy uzyskuje pomoc od syna, jeśli tak w jakiej wysokości lub formie, - czy syn uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, bądź czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, - czy wnioskodawczyni posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 6 listopada 2017r. wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na powyższe. Ww. piśmie wnioskodawczyni wyjaśniła, że zamieszkuje sama i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podała, że jej jedynym dochodem jest "renta" w wysokości 863 złotych miesięcznie, który przeznacza w całości na własne utrzymanie (żywność, leki, gaz, energia, koszty przejazdów itp.). Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała, że inwentarzu żywego nie ma żadnego z wyjątkiem kur na własne potrzeby. Wyjaśniła, że nieruchomością rolną zajmuje się syn, za pobierane dopłaty kupuje jej opał (drzewo, węgiel) na cały rok. Obsiewa wszystko zbożem, które sprzedaje raz w roku. Ponosi koszty z tym związane tj. koszty paliwa, zakupu nawozu, kombajnu. Podała, że w przypadku "dobrego roku" to może za dochody jakie syn uzyskuje za zboże pokryje wydatki jakie ponosi, natomiast w przypadku jakichkolwiek klęsk to zmuszony jest jeszcze dołożyć. Podniosła, że obecnie czasy dla rolnictwa są ciężkie, gdyż ceny za zboże są niskie, natomiast ceny za nawozy, węgiel, ropę, opryski ciągle rosną. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2123/17 odmówił K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Od ww. postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018r. w sprawie VII SA/Wa 2123/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 13 grudnia 2017r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek skarżącej w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, jest kolejnym wnioskiem skarżącej w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017r. referendarz sądowy odmówił K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W takiej sytuacji kolejny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 21 czerwca 2017r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 165 p.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 746/16, LEX nr 1502259). Podkreślić ponadto należy, że z konstrukcji przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 21 czerwca 2017r. we wnioskowanym zakresie. W ponownym wniosku skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Podobnie jak i w pierwotnym wskazała, że otrzymuje "rentę" w wysokości 863,55 złotych miesięcznie. Posiada dom o pow. 80 m ² i nieruchomość rolną o pow. 3,65 ha. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca w dalszym ciągu jednak nie przedstawiła sytuacji materialnej i finansowej syna, który pozostaje z nią w relacji powinności alimentacyjnych. Wskazać trzeba, iż w uzasadnieniu postanowieniu z dnia 21 czerwca 2017r. wskazano, że dla oceny przesłanek prawa pomocy informacje te są istotne. Na podstawie posiadanych informacji nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, czy wnioskodawczyni przy pomocy syna nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Informacji tych ani dostatecznych wyjaśnień w tym zakresie w złożonym ponownie wniosku nie podała, pomimo, że po otrzymaniu odpisu ww. postanowienia oraz utrzymującego go w postanowienia dnia 15 września 2017r. winna mieć świadomość, że to właśnie niewyjaśnienie podnoszonych kwestii skutkowało odmową uwzględnienia złożonego wniosku. Zauważyć należy, że wnioskodawczyni wystarczających wyjaśnień nie udzieliła również do sprawy VII SA/Wa 2123/17 odpowiadając na wezwanie z dnia 25 października 2017r. oraz w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego ww. sprawie z dnia 13 grudnia 2018r. Informacje natomiast wskazane w piśmie z dnia 6 listopada 2017r. do ww. sprawy nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż są ogólnikowe i niepełne. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, bowiem wnioskodawczyni nadal nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż zachodzą okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Wobec tego, skoro podnoszone w sprawie okoliczności faktyczne nie zostały przez skarżącą dostatecznie wyjaśnione, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest tym samym podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 21 czerwca 2017r. we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło