VII SA/Wa 672/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-22
Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska, Tadeusz Nowak, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę i nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego przez planowaną inwestycję, posiada legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca spółka nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak wykazania naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości przez planowaną inwestycję skutkuje brakiem interesu prawnego, a tym samym niedopuszczalnością wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla innej spółki. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ planowana inwestycja nie narusza jej interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne ustalenie braku jej statusu strony oraz rażące naruszenia prawa przy wydawaniu pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka komandytowo – akcyjna w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych z garażami podziemnymi i infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] oraz zjazdu z ul. [...] usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] z obrębu [...] i [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] w [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], jak też nie otrzymała przedmiotowej decyzji.
Organ stwierdził że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 157 § 3 K.p.a. ma miejsce jedynie w przypadku wystąpienia niedopuszczalności wszczęcia takiego postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych zachodzi, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony w sprawie.
Ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę powinno nastąpić na podstawie art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, którego definicję zawiera art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że posiadanie przymiotu strony przez właściciela sąsiedniej nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego.
Odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] organ stwierdził, że "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna nie posiada interesu prawnego upoważniającego ją do uczestniczenia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. W ocenie organu "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna nie wykazała, że realizacja inwestycji przez inwestora [...] Sp. z o.o. ogranicza w jakiś sposób możliwość zagospodarowania nieruchomości stanowiących działki o nr ew. [...] z obrębu [...] lub negatywnie na nie oddziaływuje. Organ stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna oparła w głównej mierze na ogólnikowym twierdzeniu, że planowane przez inwestora zamierzenie budowlane wpłynie w przyszłości ujemnie na zabudowę ww. działek.
Analiza projektu budowlanego wskazuje, że teren objęty planowaną inwestycją, polegającą na budowie zespołu budynków mieszkalnych z garażami podziemnymi i infrastrukturą techniczną oraz zjazdem z ulicy [...], stanowią działki o nr ew. [...] z obrębu [...]. Działka o nr ew. [...] z obrębu [...], do której prawo własności przysługuje "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna graniczy m.in. z działką o nr ew. [...] z obrębu [...]. Druga działka o nr ew. [...] z obrębu [...], będąca również przedmiotem własności spółki, nie graniczy z żadną z działek przeznaczonych pod lokalizację przyszłego zamierzenia budowlanego. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że obie nieruchomości należące do "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna usytuowane są na południowy-zachód od działek objętych inwestycją. Jednocześnie najbliższy projektowany budynek oznaczony na projekcie zagospodarowania terenu symbolem E znajduje się w odległości około 9 m od granicy działki o nr ew. [...]. Wysokość budynku E wynosi około 16,20 m. Takie usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego pozwala "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna na wybudowanie przyszłego budynku z zachowaniem wymaganych na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), odległości od granicy działki o nr ew. [...]. W rezultacie inwestycja [...] Sp. z o.o. nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki o nr ew. [...] ani nie oddziaływuje ujemnie na przedmiotową nieruchomość. Analizując dokumentację projektową w powyższym zakresie organ stwierdził, że nieuzasadnione jest twierdzenie spółki o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Planowany budynek został zaprojektowany w sposób zapewniający poszanowanie wszystkich występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ stwierdził, że podobne wnioski należy wyciągnąć w stosunku do kwestii oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość stanowiącą działkę o nr ew. [...] z obrębu [...], zlokalizowaną za działką o nr ew. [...]. Budynek oznaczony na projekcie zagospodarowania terenu symbolem E oddalony jest o około 21 m od granicy działki o nr ew. [...]. Wysokość budynku E, jak to zostało wskazane powyżej, wynosi około 16,20 m. Tym samym odległość projektowanego budynku od granicy działki o nr ew. [...] jest większa od jego wysokości. Z projektu budowlanego wprost wynika, że możliwość zabudowy działki o nr ew. [...] nie zostanie w żaden sposób ograniczona przez realizację planowanej inwestycji.
Ponadto organ zauważył, że zgodnie z Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] oraz załączonymi do projektu budowlanego wyrysami, pomiędzy działkami o nr ew. [...] a działkami stanowiącymi teren inwestycji [...] Sp. z o.o. zaprojektowana jest droga oznaczona symbolem [...] o szerokości 12 m zlokalizowana na części działek o nr ew. [...] oraz [...] z obrębu [...]. Powyższe oznacza, że od projektowanego budynku oznaczonego symbolem E do granicy działki o nr ew. [...] odległość będzie wynosiła około 20 m, a do granicy działki o nr ew. [...] około 32. Dlatego też nie ma podstaw do przyjęcia, że działki o nr ew. [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów techniczno - budowlanych dotyczących nasłoneczniania organ zauważył że regulacje prawne w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia budynku istniejącego wynikają z § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę. Zgodnie z powyższymi unormowaniami odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w
godzinach 7.00 - 17.00. Natomiast w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 2 niniejszego rozporządzenia). Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie przewidują ograniczeń z tytułu zacieniania działek, normują jedynie kwestie zacieniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przez obiekty budowlane. Powyższe przepisy wskazują na zachowanie odpowiednich odległości pomiędzy budynkami celem umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń w tych budynkach, natomiast nie odnoszą się do działek niezabudowanych. W rezultacie nie zawierają one ograniczeń dla inwestycji budowlanych związanych z zacienieniem przez planowaną budowę sąsiedniej działki. Znaczenie prawne ma tylko zacienienie pomieszczeń w budynkach znajdujących się na działce sąsiedniej (w tej mierze powołał się na: wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 675/10; wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 161/09; wyrok WSA z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1349/04; wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 296/09). Tym samym przepisy dotyczące nasłonecznienia uregulowane w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych nie mają zastosowania do niezabudowanych nieruchomości stanowiących działki o nr ew. [...] z obrębu [...].
W związku z powyższym w ocenie organu brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę narusza interes prawny "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka ta nie posiada interesu prawnego chronionego konkretnym przepisem prawa materialnego, który uzasadniałby uczestnictwo w postępowaniu dotyczącym kwestionowanej decyzji w charakterze strony. Dlatego też organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna w [...], uzupełnionego pismem z dnia 6 grudnia
2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie, w której z żądaniem wszczęcia wystąpi osoba nie będąca stroną w sprawie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Tak więc organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony.
Stosownie do dyspozycji art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jako przepis szczególny w stosunku do art. 28 K.p.a. ogranicza pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia z zagospodarowaniu tego terenu.
Organ wskazał, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykły rybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt OSK 598/06). Badanie legitymacji procesowej strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczy etapu wstępnego polegającego na ocenie interesu prawnego według stanu faktycznego i prawnego na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ nadzorczy (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/07).
"[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna w [...] nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem badanej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Spółka wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania przez nią prawa własności niezabudowanych działek o nr ewid. [...], położonych w przy ul. [...].
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka o nr ewid. [...] nie graniczy z terenem objętym projektowaną inwestycją, natomiast działka o nr ewid. [...]
graniczy na odcinku ok. 10 m z fragmentem działki inwestycyjnej o nr ewid. [...]. Jednakże ww. część działki o nr ewid. [...] przeznaczona jest, zgodnie § 18 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2000 r. Nr 134, poz. 1277), pod drogę (dojazd) oznaczony symbolem [...].
Najbliżej położony względem ww. działek o nr ewid. [...] projektowany budynek "południowy" o wysokości 16,30 m (Tom l/b - rys. nr 020 i 021) zaprojektowany na działkach o nr ewid. [...] jest oddalony od działek skarżącej o ok. 9 m (działka o nr ewid. [...]) i ok. 26 m (działka o nr ewid. [...]). Zdaniem organu takie usytuowanie budynku nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości odwołującej się, w szczególności wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
Z projektu budowlanego, jak również "Analizy wpływu przesłaniania i zacieniania projektowanej inwestycji osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] w [...] na działkach ewidencyjnych [...] z obrębu [...], na sąsiadujące dz. ew. nr [...] z obrębu [...] będące własnością [...]" wynika jednoznacznie, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie narusza zapisu § 13, 57 i 60 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., ani nie ogranicza w związku z w/w wymogami możliwości zabudowy nieruchomości sąsiedniej.
Również z charakteru spornej inwestycji nie wynika, aby powodowała ona jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu działek o nr ewid. [...].
Na koniec powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1454/05 organ odwoławczy stwierdził, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. Argumenty podnoszone przez skarżącą należy zatem rozpatrywać w kontekście przedstawionego wyżej interesu faktycznego (...). Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanych nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Skoro decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] nie dotyczyła interesu prawnego ani obowiązku "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo-akcyjna w [...] - stosownie do treści art. 28 K.p.a., nie może być ona uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że merytoryczna ocena decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], może mieć miejsce wyłącznie w ramach wszczętego postępowania administracyjnego. Organem właściwym do ewentualnego wszczęcia postępowania w omawianej sprawie z urzędu jest Wojewoda [...].
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyła "[...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] z uwagi na uznanie, że skarżącej nie przysługuje status strony, oraz naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r, nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, a w związku z tym zaskarżonej decyzji zarzuciła:
naruszenie art. 157 § 2 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że art.
28 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy dla uznania danego podmiotu za stronę, lecz
w opinii organu zastosowanie powinien znaleźć art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego,
podczas gdy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie powinien mieć dla określenia statusu
strony w niniejszym postępowaniu żadnego znaczenia, ponieważ przepis ten odnosi się
do strony postępowania o pozwolenie na budowę, natomiast postępowanie o
stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę stanowi samoistne, odrębne
postępowanie od postępowania o pozwolenie na budowę, w związku z czym
zastosowanie znajdują ogólne reguły postępowania administracyjnego,
naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że
skarżącej nie przysługuje status strony, podczas gdy interes prawny skarżącej wynika z:
- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i art. 144 k.c, zgodnie z którymi analiza stanu faktycznego powinna zostać dokonana przy przyjęciu fikcji, że w chwili analizy budynek objęty wnioskiem byłby faktycznie wzniesiony przez inwestora i
że nie może on oddziaływać na nieruchomość skarżącej ponad zakres określony tymi przepisami,
- § 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez niezachowanie odpowiednich odległości umożliwiających właściwe nasłonecznienie lokali, które potencjalnie powstaną na nieruchomości skarżącej,
c) naruszenie art. 107 § 3 oraz art. 8 i 11 K.p.a. poprzez nieodniesienie się
przez organ do argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu, że interes prawny
skarżącej wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i art. 144 k.c,
d) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez dokonaną z naruszeniem
zasady swobodnej oceny dowodów, z wybiórczym potraktowaniem zebranego w
sprawie materiału dowodowego oraz wbrew obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia
okoliczności sprawy analizę zebranych w sprawie dowodów prowadzącą do błędnego
wniosku, że decyzja nie narusza praw wnioskodawcy,
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] oraz naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, albowiem przy hipotetycznym założeniu, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu, ponieważ decyzja Prezydenta [...] nr [...] (dalej:"decyzja o Pozwoleniu") została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, a to z uwagi na rażące:
naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie
Decyzji o Pozwoleniu określającej projektowany zjazd z/do inwestycji jako zjazd o
charakterze tymczasowym (na czas określony), podczas gdy zgodnie z treścią projektu
budowlanego zjazd ma nie mieć charakteru tymczasowego, skoro w przyszłości ma
pełnić funkcję drogi pożarowej,
naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nieokreślenie
okresu użytkowania zjazdu, podczas gdy z przepisu tego wynika obowiązek określenia
— w przypadku zjazdów tymczasowych — dopuszczalnego okresu ich użytkowania,
naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 34 ust. 4
Prawa budowlanego poprzez objęcie treścią Decyzji o Pozwoleniu innego terenu, niż
wynika to z projektu budowlanego, a to z uwagi na objęcie Decyzją o Pozwoleniu terenu działek nr ew. [...] (budowa budynków mieszkalnych i infrastruktury technicznej) oraz terenu działki nr ew. [...] (budowa zjazdu), podczas gdy na projekcie zagospodarowania terenu zaznaczono literami od A do J "zakres opracowania", obejmujący działki [...], zatem nie obejmujący działek [...],
naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego w zw. z § 23
Planu Miejscowego poprzez zaplanowanie współczynnika liczby miejsc postojowych w
relacji do liczby lokali mieszkalnych na poziomie 1,5, a więc obejmującym minimum
określone w § 23 Planu Miejscowego, przy zastosowaniu 11 miejsc naziemnych
postojowych w planowanej drodze [...] i nazwanych jako "tymczasowe miejsca
postojowe", co w sytuacji wybudowania przedmiotowej drogi spowoduje konieczność
usunięcia tych miejsc postojowych, w konsekwencji czego współczynnik liczby miejsc
postojowych w relacji do liczby lokali mieszkalnych wynosić będzie 1,4, a więc poniżej
wymaganego progu określonego w powyższym przepisie § 23 Planu Miejscowego,
naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie
Decyzji o Pozwoleniu w sytuacji, gdy zgodnie z przepisem § 142 Planu Miejscowego, w
braku sieci kanalizacyjnej nieruchomość inwestora [...] Sp. z o.o. nie była i nie
jest działką budowlaną, w związku z czym nie jest możliwe w odniesieniu do tej
nieruchomości wydanie pozwolenia na budowę,
naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, wbrew
obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy, zebrania całego materiału dowodowego i
właściwej oceny dowodów, tj. wbrew treści pisma MPWiK z dnia 17 stycznia 2008 r.
([...]), że aktualnie jest możliwe odprowadzanie ścieków do
kanału ściekowego, podczas gdy z przedmiotowego pisma MPWiK wprost wynika, że
odprowadzanie ścieków będzie możliwe dopiero po wybudowaniu wskazanego kanału,
g) naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy materiału
dowodowego, z której organ powinien był wywieść wnioski opisane w powyższych lit. a-
f.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], którą na
podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r, nr [...] odmawiającą wszczęcia na wniosek "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo -akcyjna z siedzibą w [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych z garażami podziemnymi i infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] oraz zjazdu z ul. [...] usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] z obrębu [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] w [...].
Wskazać należy, że rzeczą organu w pierwszej kolejności jest ustalenie czy osoba składająca wniosek o stwierdzenia nieważności jest do złożenia takiego wniosku uprawniony, a jeśli tak to w następnej kolejności organ ustala krąg osób będących stronami danego postępowania i rozstrzyga sprawę. W przypadku gdy organ ustali brak interesu prawnego, bez względu na to czy istnieje interes faktyczny, osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje to niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie. W sytuacji, gdy już z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący żądanie nie ma interesu prawnego, winna nastąpić odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 K.p.a.
Podstawową więc kwestią, którą należało w niniejszej sprawie rozpatrzyć, to kwestia legitymacji skarżącej jako strony postępowania administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Kwestia ta jest o tyle istotna, gdyż przy ustalaniu kręgu podmiotów w postępowaniu nieważnościowym na gruncie Prawa budowlanego, po zweryfikowaniu legitymacji wnioskodawcy w myśl art. 28 K.p.a., należy dokonać oceny w zakresie przewidzianym przez art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przedmiotem postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym. Ewentualna przesłanka powodująca stwierdzenie nieważności tej decyzji musi istnieć w dacie jej wydania. Badaniu w postępowaniu nadzorczym podlega zatem zgodność z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym. Jeżeli z przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji wynikała legitymacja stron w postępowaniu zwyczajnym, a prawidłowość zastosowania tych właśnie przepisów podlega obecnie ocenie organu
nadzoru, to późniejsza zmiana prawa materialnego pozostaje bez wpływu na uprawnienia ówczesnych stron do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.
Jak powiedziano wcześniej zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak szerokie określenie stron postępowania znajduje jednak swoje ograniczenie w przepisach prawa budowlanego. Przepisy te są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a więc zgodnie z zasadą, że przepis szczególny wyłącza przepis ogólny, do ustalenia stron w postępowaniu dotyczącym prawa budowlanego stosuje się przepis art. 28 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Kluczowe znaczenie dla ustalenia stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę i postępowań nadzwyczajnych prowadzonych w stosunku do tego postępowania, ma zatem określenie obszaru oddziaływania inwestycji.
Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą przyjmuje się że posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy odczytywać w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania.
Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas, bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny
obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
"[...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w [...] swój interes prawny wywodzi z sąsiedztwa z planowaną inwestycją, wskazując we wniosku o stwierdzenie nieważności badanej decyzji, że "(...) projektowana przez [...] Sp. z o.o. zabudowa wpływa na projektowaną zabudowę Spółki w ten sposób, że ogranicza spółkę w możliwości efektywnej zabudowy własnej nieruchomości (art. 4 oraz art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego)".
Inwestor [...] Sp. z o.o. ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] otrzymał pozwolenie na budowę zespołu budynków mieszkalnych z garażami podziemnymi i infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]oraz zjazdu z ul. [...] usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] z obrębu [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] w [...].
Skarżąca jest właścicielem działek o nr ew. [...] z obrębu [...] położonych w [...] przy ul. [...].
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka o nr ewid. [...] nie graniczy z terenem objętym projektowaną inwestycją, natomiast działka o nr ewid. [...] graniczy na odcinku ok. 10 m z fragmentem działki inwestycyjnej o nr ewid. [...]. Jednakże ww. część działki o nr ewid. [...] przeznaczona jest, zgodnie § 18 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r, Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2000 r. Nr 134, poz. 1277), pod drogę (dojazd) oznaczony symbolem [...]. Jak wynika bowiem z załączonych do projektu budowlanego wyrysów pomiędzy działkami o nr ew. [...] a działkami stanowiącymi teren inwestycji [...] Sp. z o.o. zaprojektowana jest droga oznaczona symbolem [...] o szerokości 12 m zlokalizowana na części działek o nr ew. [...] oraz [...] z obrębu [...].
Według projektu budowlanego najbliżej położony względem działek skarżącej o nr ewid. [...] planowany budynek "południowy" o wysokości 16,30 m (Tom l/b - rys. nr 020 i 021) zaprojektowany na działkach o nr ewid. [...] jest oddalony od działek skarżącej o ok. 9 m (działka o nr ewid. [...]) i ok. 26 m (działka o nr ewid. [...]).
Z powyższego wynika, że zachowane zostały odległości przewidziane w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 2002 r).
Z projektu budowlanego, jak również "Analizy wpływu przesłaniania i zacieniania projektowanej inwestycji osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] w [...] na działkach ewidencyjnych [...] z obrębu [...], na sąsiadujące dz. ew. nr [...] z obrębu [...] będące własnością [...]" wynika, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie narusza zapisu § 13, 57 i 60 jak również nie ogranicza w związku z wymogami wskazanymi we wskazanych wyżej przepisach rozporządzenia możliwości zabudowy nieruchomości sąsiedniej, w tym działek skarżącej o nr ewid. [...].
W warunkach rozpoznawanej sprawy, organ w zaskarżonej decyzji, oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżącej trafnie ocenił, że usytuowanie przedmiotowego obiektu na działce inwestora o nr ew. [...], nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działek stanowiących własność "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w [...], a w szczególności wynikających z § 12, 13, 57 i i 60 rozporządzenia z 2002 r. Ponadto, sporna inwestycja nie emituje niedopuszczalnym pól elektromagnetycznych, jak również nie znajduje się w wykazie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z powyższego wynika, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a to przesądza - jak prawidłowo to ocenił organ - o braku przymiotu strony.
Wobec powyższego, stwierdzić należy, że skarżąca nie wskazała przepisu prawa materialnego, który powodowałby naruszenie bądź ograniczenie jej praw lub obowiązków, albo też miał jakikolwiek wpływ na sposób zagospodarowania jej nieruchomości.
Dlatego też organ administracji prawidłowo uznał, że nieruchomości skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz że wydane pozwolenie budowlane, nie wpływa w żaden sposób na jej uprawnienia albo obowiązki, a tym samym prawidłowo odmówił skarżącej przymiotu strony odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło