VII SA/Wa 672/25

WyrokWSA w Warszawie2025-08-28

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Izabela Ostrowska, Nina Beczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego, uzasadniony faktem zamieszkiwania w obiekcie przeznaczonym do rozbiórki przez osobę trzecią, stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności podnoszone przez skarżącego, takie jak zamieszkiwanie w budynku przeznaczonym do rozbiórki przez osobę trzecią i konieczność przeprowadzenia postępowania eksmisyjnego, nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Wstrzymanie egzekucji administracyjnej ma charakter uznaniowy i może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, niebędących powszechnymi trudnościami życiowymi zobowiązanego, a jedynie w przypadkach związanych z zagrożeniem życia, zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego. Długotrwałe niewykonywanie obowiązku rozbiórki przez skarżącego dodatkowo przemawiało przeciwko uwzględnieniu wniosku.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego o odmowie wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego (rozbiórki budynku gospodarczego). Obowiązek ten wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2016 r. Skarżący argumentował, że rozbiórka jest niemożliwa z powodu zamieszkiwania w budynku osoby trzeciej, co wymaga postępowania eksmisyjnego. Organy administracji odmówiły wstrzymania egzekucji, uznając, że przedstawione okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2025 r. znak: DAP-WAR.722.139/2024 w przedmiocie wstrzymania egzekucji administracyjnej oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 14 stycznia 2025 r. znak: DAP-WAR.722.139/2024 utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 21 listopada 2024 r. znak: WI-V.756.13.2024 o odmowie wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wobec W. S. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z [...] listopada 2016 r. [...] nakazał W. S. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na dz. nr ew. [...], położonej w m. S., gmina K. Upomnieniem z [...] stycznia 2017 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wezwał W. S. do wykonania obowiązku nałożonego powyższą decyzją. Wobec niewykonania obowiązku PINB w L. wystawił w dniu [...] września 2017 r. tytuł wykonawczy wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne. Następnie PINB w L. postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...] nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w powyższym tytule wykonawczym. Wobec niewykonania obowiązku, pismami z 17 lutego 2022 r. oraz z 20 kwietnia 2022 r. PINB w L. zawiadomił W. S. oraz jego pełnomocnika o konieczności zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Wobec dalszego niewykonania obowiązku PINB w L. postanowieniem z [...] marca 2023 r. zlecił innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo W. S. rozbiórkę budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 847/23 oddalił skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 maja 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB w L. z [...] marca 2023 r. znak: [...]. Pełnomocnik W. S. pismem z 29 lutego 2024 r. zwrócił się do PINB w L. o zaniechanie zastosowania wykonania zastępczego oraz zobowiązał się do rozbiórki budynku we wskazanym przez organ terminie. PINB w L. przychylił się do wniosku i pismem z 15 marca 2024 r. wyznaczył W. S. termin rozbiórki budynku do dnia 30 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik W. S. pismem z 11 kwietnia 2024 r. wystąpił do PINB w L. o przedłużenie terminu rozbiórki w związku z powzięciem przez zobowiązanego informacji o zamieszkaniu budynku przez osobę nieposiadającą tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu, co implikuje konieczność zainicjowania postępowania eksmisyjnego przed sądem powszechnym. W ocenie pełnomocnika zobowiązanego zaistniała sytuacja uniemożliwia rozbiórkę budynku, gdyż "polski system prawny nie przewiduje tzw. "eksmisji na bruk" i "sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu zobowiązany będzie orzec o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a w konsekwencji o wstrzymaniu wykonania eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego, chyba że ww. nieuprawniony lokator uzna powództwo lub dobrowolnie opuści budynek". Pismem z 17 maja 2024 r. PINB w L. odmówił przedłużenia wyznaczonego terminu. Pismem z 27 maja 2024 r. pełnomocnik W. S. poinformował, że osoba zamieszkująca w budynku zobowiązała się do jego opuszczenia do dnia 14 czerwca 2024 r., natomiast W. S. przystąpił do rozbiórki budynku wskazując, że planowany termin zakończenia prac to 31 lipca 2024 r. W dniu 10 września 2024 r. pracownicy PINB w L. przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], w toku której stwierdzono, że obowiązek rozbiórki budynku nie został wykonany, a ponadto obiekt jest użytkowany. Pismem z 18 września 2024 r. PINB w L. poinformował zobowiązanego o zamiarze podpisania w najbliższym czasie umowy z wykonawcą rozbiórki budynku w trybie wykonania zastępczego oraz wezwał zobowiązanego do opróżnienia budynku oraz usunięcia przedmiotów w nim się znajdujących, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. PINB w L. poinformował, że w sytuacji nieopróżnienia budynku wykonawca zobowiązany będzie do pozostawienia po rozbiórce materiałów, które mogą być wykorzystane na miejscu rozbiórki, natomiast materiały nienadające się do dalszego wykorzystania wykonawca zutylizuje. Rzeczy ruchome wykonawca zobowiązany będzie zabezpieczyć przed zniszczeniem i pozostawić na miejscu rozbiórki. Pismem z 25 września 2024 r. pełnomocnik W. S. wystąpił do Wojewody Małopolskiego o wstrzymanie, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, prowadzonego przez PINB w L. postępowania egzekucyjnego na okres 3 lat, argumentując swoje żądanie brakiem możliwości rozbiórki budynku gospodarczego do momentu eksmisji przebywającej w nim osoby trzeciej. Wojewoda Małopolski decyzją z 21 listopada 2024 r. odmówił wstrzymania egzekucji. Uzasadniając odmowę wstrzymania egzekucji Wojewoda wskazał, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa w trybie egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny może opróżnić każdy lokal, w tym na stałe zamieszkiwany, bez obowiązku zapewnienia lokalu zastępczego (socjalnego), stosując środek egzekucyjny w postaci przymusu bezpośredniego. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przymus bezpośredni polega na doprowadzeniu do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji drogą zagrożenia zastosowania lub drogą zastosowania bezpośrednio skutecznych środków, nie wyłączając siły fizycznej, w celu usunięcia oporu zobowiązanego i oporu innych osób, które stoją na przeszkodzie wykonaniu obowiązku. W szczególności przymus bezpośredni stosuje się w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego opuszczenia nieruchomości, lokalu (pomieszczenia), wydania rzeczy, zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw, a także w przypadkach, gdy ze względu na charakter obowiązku stosowanie innych środków egzekucyjnych nie jest możliwe. Natomiast w myśl art. 151 tej ustawy, egzekutor może zastosować przymus bezpośredni również w toku postępowania egzekucyjnego, które zostało wszczęte w celu zastosowania innego ze środków egzekucyjnych, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b, gdy ten środek egzekucyjny okazał się bezskuteczny, a zastosowanie przymusu bezpośredniego może doprowadzić do wykonania egzekwowanego obowiązku. W tym przypadku przepisu art. 150 § 1 nie stosuje się, natomiast egzekutor powinien ustnie uprzedzić zobowiązanego, że w razie dalszego uchylania się od wykonania obowiązku zastosuje przymus bezpośredni. Wojewoda Małopolski wskazał również, że argument o chęci dobrowolnego rozebrania samowoli budowlanej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż W. S. od odbioru upomnienia z [...] stycznia 2017 r. wiedział o bezwzględnej konieczności rozbiórki samowoli budowlanej, jednak nie podjął działań rozbiórkowych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody z 21 listopada 2024 r. uznając, że Wojewoda Małopolski zasadnie odmówił wstrzymania egzekucji. W ocenie Ministra oświadczenie wnioskodawcy o chęci dobrowolnej rozbiórki samowoli budowlanej (co jednak zdaniem wnioskodawcy nie jest aktualnie możliwe z przyczyny wskazanej we wniosku), nie przemawia za wstrzymaniem egzekucji administracyjnej. Minister zwrócił uwagę, że wobec niewykonania przez W. S. przez okres ponad 6 lat obowiązku rozbiórki, organ egzekucyjny zlecił innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo W. S. rozbiórkę budynku gospodarczego. Jakkolwiek orzeczenie o zastosowaniu takiego środka egzekucyjnego nie wyklucza rozbiórki budynku przez zobowiązanego, to na obecnym etapie postępowania wykonanie obowiązku przez zobowiązanego nie jest jedynym sposobem doprowadzenia do zrealizowania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...]. Ponadto podnoszona przez W. S. okoliczność zamieszkiwania w samowoli budowlanej przez osobę trzecią, co zdaniem wnioskodawcy uniemożliwia rozbiórkę budynku, w kontekście wykonania zastępczego również nie może stanowić przesłanki do wstrzymania egzekucji na podstawie art. 27 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Minister podkreślił, że orzekając na podstawie tego przepisu wojewoda nie działa jako organ nadzoru nad egzekucją administracyjną. Zgodnie z art. 23 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Wojewoda dokonując oceny czy zachodzą przesłanki do wstrzymania egzekucji nie może zatem weryfikować, czy czynności podejmowane w toku postępowania przez organ egzekucyjny są zgodne z przepisami prawa. Weryfikacja czynności organu egzekucyjnego w zakresie zgodności z przepisami prawa następuje na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa przyznaje w tym zakresie zobowiązanemu stosowne środki obrony określone w art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. S., który zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wyrażającej się w szczególności w bezpodstawnym przyjęciu, że wniosek skarżącego o wstrzymanie egzekucji administracyjnej uzasadniony jest chęcią dokonania przez skarżącego dobrowolnej rozbiórki samowoli budowlanej, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wyraźnie wynika, że wniosek ten umotywowany został faktem zaistnienia w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku, związanego z ujawnieniem przez skarżącego, że w objętym nakazem rozbiórki budynku bezumownie zamieszkuje osoba nieposiadająca tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego, zaspokajająca w ww. nieruchomości podstawowe potrzeby życiowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody Małopolskiego, podczas gdy w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i wstrzymania egzekucji; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 § 1 i 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie poprzez jego błędną wykładnię skutkującą utrzymaniem w mocy decyzji Wojewody Małopolskiego o odmowie wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, w sytuacji gdy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, związany z zamieszkiwaniem w nieruchomości objętej nakazem rozbiórki osoby bezrobotnej, nieposiadającej prawa do lokalu mieszkalnego, przemawiający za wstrzymaniem egzekucji administracyjnej na okres trzech lat, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że: - podstawą wniosku o wstrzymanie egzekucji jest wyłącznie chęć dokonania przez skarżącego dobrowolnej rozbiórki budynku, podczas gdy skarżący wyraźnie wskazał, że wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej uzasadniony jest zaistnieniem w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku związanego z obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą realizację rozbiórki nieruchomości, którą stanowi bezumowne zamieszkiwanie w niej osoby bezrobotnej, nieposiadającej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, - w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za wstrzymaniem egzekucji administracyjnej, podczas gdy nieruchomość objęta nakazem rozbiórki i wykonaniem zastępczym zamieszkiwana jest przez osobę bezrobotną, nieposiadającą prawa do lokalu mieszkalnego, która zaspokaja w ww. nieruchomości podstawowe potrzeby życiowe. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 145a § 1 ppsa zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, decyzji o uchyleniu decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 listopada 2024 r. i wstrzymaniu, na okres trzech lat, egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2017 r. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawie w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi. Minister nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną. Przede wszystkim wskazać trzeba, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w tej sprawie była norma przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2025 r. poz. 428). Wbrew zarzutowi skargi, w realiach tej sprawy, organy orzekające w sprawie dokonały właściwej, zgodnej z ratio legis przepisu wykładni art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy. Norma powyższa dotyczy wstrzymania egzekucji administracyjnej przez wojewodę. Wojewoda może, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymać egzekucję administracyjną (ust. 1). Wstrzymanie egzekucji administracyjnej, z zastrzeżeniem ust. 4, może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na czas określony, i może dotyczyć czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną (ust. 2). Zgodnie z omawianym przepisem wstrzymanie egzekucji administracyjnej może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ustawa nie precyzuje, co należy rozumieć przez "szczególnie uzasadniony przypadek", pozostawiając ocenę w tym względzie organom orzekającym w sprawie. Zatem wstrzymanie czynności egzekucyjnych dokonywane jest w ramach uznania administracyjnego, albowiem związane jest z pojęciem nieostrym. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny". Dokonując interpretacji tego określenia na gruncie konkretnej sprawy należy mieć na uwadze zarówno cel egzekucji administracyjnej (zapewnienie wykonywania obowiązków wypływających z aktów administracyjnych), jak i fakt, że instytucja wstrzymania na czas określony postępowania egzekucyjnego jest środkiem wykonywania nadzoru nad egzekucją administracyjną. Nie można jej traktować jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych. Celem wstrzymania egzekucji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, nie jest jedynie wstrzymanie orzeczonego przez właściwe organy obowiązku, ale umożliwienie zobowiązanemu przygotowania się do wykonania obowiązków. Decyzja wojewody w sprawie wstrzymania bądź odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej ma charakter uznaniowy. Wynikające z art. 27 ust. 1 tej ustawy uprawnienie wojewody do wstrzymania na czas określony egzekucji administracyjnej w szczególnie uzasadnionych przypadkach wymaga każdorazowo zbadania przez właściwego wojewodę stanu faktycznego, sprawdzenia czy zachodzą stosowne przesłanki wypełniające dyspozycję przywołanego przepisu. Wojewoda samodzielnie ocenia, czy zachodzą stosowne przesłanki uzasadniające wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz samodzielnie określa termin wstrzymania danej egzekucji administracyjnej. Z uwagi na wnioskowy charakter postępowania, to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że nastąpiły takie szczególne okoliczności, które wskazują na potrzebę wstrzymania egzekucji, któremu to obowiązkowi skarżący jednak nie sprostał. Skarżący opierał bowiem swój wniosek o wstrzymanie egzekucji na deklaracji, że chce dobrowolnie rozebrać samowolę budowlaną oraz na okolicznościach zamieszkiwania w samowoli budowlanej osoby trzeciej, nieposiadającej prawa do lokalu mieszkalnego, bezrobotnej, a ponieważ jak wskazał skarżący "polski system prawny nie przewiduje tzw. "eksmisji na bruk", "sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu zobowiązany będzie orzec o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a w konsekwencji o wstrzymaniu wykonania eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego, chyba że ww. nieuprawniony lokator uzna powództwo lub dobrowolnie opuści budynek", to dopiero po eksmisji tego nieuprawnionego lokatora skarżący będzie mógł dokonać rozbiórki samowoli budowlanej. W świetle takich argumentów, organy orzekające w sprawie słusznie odmówiły wstrzymania egzekucji, bowiem podniesione przez skarżącego okoliczności nie stanowią o "szczególnie uzasadnionym przypadku", a tylko w takim przypadku mogłoby nastąpić wstrzymanie egzekucji administracyjnej. Należy zwrócić uwagę, że mamy wrzesień roku 2025, a decyzja PINB w L. nakazująca skarżącemu rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego została wydana [...] listopada 2016 r. Skarżący zaś otrzymał w dniu 16 stycznia 2017 r. upomnienie wzywające do rozbiórki samowoli budowlanej i od tego czasu - mimo upływu 8 lat i 8 miesięcy - nie podjął działań rozbiórkowych. Dlatego rację mają organy orzekające w sprawie, które nie dały wiary argumentacji skarżącego o chęci dobrowolnego rozebrania samowoli budowlanej. Instytucji wstrzymania egzekucji administracyjnej nie można bowiem traktować jako środka zawsze przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji, gdy jest ona dla niego niekorzystna, czy uciążliwa. Ponadto, jak trafnie zwrócił uwagę Wojewoda Małopolski, w świetle obowiązujących przepisów prawa w trybie egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny może opróżnić każdy lokal, w tym na stałe zamieszkiwany, bez obowiązku zapewnienia lokalu zastępczego (socjalnego), stosując środek egzekucyjny w postaci przymusu bezpośredniego. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.), przymus bezpośredni polega na doprowadzeniu do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji drogą zagrożenia zastosowania lub drogą zastosowania bezpośrednio skutecznych środków, nie wyłączając siły fizycznej, w celu usunięcia oporu zobowiązanego i oporu innych osób, które stoją na przeszkodzie wykonaniu obowiązku (§ 1). W szczególności przymus bezpośredni stosuje się w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego opuszczenia nieruchomości, lokalu (pomieszczenia), wydania rzeczy, zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw, a także w przypadkach, gdy ze względu na charakter obowiązku stosowanie innych środków egzekucyjnych nie jest możliwe (§ 2). Natomiast w myśl art. 151 tej ustawy, egzekutor może zastosować przymus bezpośredni również w toku postępowania egzekucyjnego, które zostało wszczęte w celu zastosowania innego ze środków egzekucyjnych, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b, gdy ten środek egzekucyjny okazał się bezskuteczny, a zastosowanie przymusu bezpośredniego może doprowadzić do wykonania egzekwowanego obowiązku. W tym przypadku przepisu art. 150 § 1 nie stosuje się, natomiast egzekutor powinien ustnie uprzedzić zobowiązanego, że w razie dalszego uchylania się od wykonania obowiązku zastosuje przymus bezpośredni. Doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków jest istotne zarówno z powodu efektywnego doprowadzenia do przestrzegania prawa w konkretnej sytuacji, jak i ze względu na wdrażanie obywateli do wykonywania ciążących na nich obowiązków. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego muszą mieć charakter wyjątkowy, odbiegający od występujących powszechnie, a nadto być wynikiem działania czynników niezależnych od zobowiązanego, będących skutkiem zdarzeń losowych. Jako przykłady "szczególnych przypadków" wskazano w literaturze okoliczności związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi albo z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego (M. Mazuryk, w: Administracja publiczna..., s. 48) - M. Pacak, K. Zmorek (w:) M. Pacak, K. Zmorek, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Komentarz, Warszawa 2013, art. 27- porównaj wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., II OSK 3628/19). Mając na uwadze to, organ w ramach dokonanej właściwej wykładni wyżej wymienionej normy, prawidłowo ją zastosował. Minister zasadnie wskazał na szczególne uprawnienie wojewody do wstrzymania egzekucji administracyjnej obowiązku nałożonego na skarżącego decyzją PINB w L[...] z [...] listopada 2016 r. Zauważyć bowiem należy, że wstrzymanie takie ma charakter wyjątkowy na co wskazuje zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", do jakich zaliczane są okoliczności związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi czy zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Taka jednak sytuacja, nie zaistniała w przypadku tej sprawy. Zdaniem Sądu prawidłowo organy uznały, odnosząc się do wskazanych przez wnioskodawcę podstaw wstrzymania egzekucji administracyjnej, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", przypadku o charakterze wyjątkowym, w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy. Należy w pełni zgodzić się z organami, że okoliczności wskazywane za podstawę wstrzymania egzekucji przez skarżącego, nie powodują ani zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, ani nie są związane z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego. Tym samym nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Z analizy zgromadzonego materiału aktowego sprawy jednoznacznie wynika, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami procedury administracyjnej, stąd też podnoszone zarzuty obrazy w jego toku przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa nie mogły odnieść spodziewanego rezultatu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało poprzedzone przeprowadzeniem przez organ odwoławczy postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. W realiach tej sprawy dokonano takiej oceny. Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany, zgodnie z zasadą z art. 7 kpa, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co w tej sprawie miało miejsce. W sprawie również nie ujawniono innych naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Również przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy nie naruszył, ponieważ decyzja nie została wydana w oparciu o ten przepis, lecz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Mając zatem na uwadze bezzasadność wszystkich podniesionych w skardze zarzutów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło