VII SA/Wa 677/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Paweł Groński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] sp. z o.o. w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. – Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipiec 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydent [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych - montaż wolnostojącego urządzenia reklamowego (lokalizacja nr 2) na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] w W. przy ul. [...]. Jako podstawę wniesienia sprzeciwu organ pierwszej instancji przyjął art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego uznając, iż zgłoszone wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Wojewoda [...] przytoczył treść art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę i podzielił pogląd wyrażony przez organ pierwszej instancji o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do robót zgłoszonych przez inwestora. W ocenie organu odwoławczego postawienie tego typu obiektu, a więc konstrukcji nośnej dla zainstalowania dwustronnej tablicy reklamowej służącej do ekspozycji plansz reklamowych o wymiarach 3 m. x 6 m. i powierzchni użytkowej ekranów 2 x 18 m2 wymaga pozwolenia na budowę. Jak wskazał Wojewoda [...] z projektu budowlanego wynika, iż urządzenie reklamowe składa z następujących elementów konstrukcyjnych: fundament żelbetowy, słup dolny, słup górny, ruszt do zamocowania ekranów, ekrany reklamowe, pomosty obsługowe, elementy wyposażenia jak drabina wejściowa, balustrada, linki i rury bezpieczeństwa z zamocowaniem, wspornik lampy oświetleniowej. Z rysunków projektu wynika, że fundament posiada wymiary 2,3 m. x 3,6 m. x 0,50 m., wysokość słupa 5,0 m. zaś całe urządzenie reklamowe ma wysokość ponad 8,0 m. W związku z tym w niniejszym przypadku nie ma zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach budowlanych. Pojęcie instalowania nie jest bowiem równoznaczne z budowaniem. W szczególności nie można w ten sposób określać budowy samodzielnej konstrukcji posadowionej na własnym fundamencie. Zdaniem Wojewody [...] dokonując kwalifikacji prawnej czy danych obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę przepis art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego, nie jest obojętna jego wielkość oraz cechy konstrukcyjne. Na poparcie przedstawionej argumentacji organ zacytował wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06. Dodatkowo Wojewoda [...] podkreślił, że zgodnie z art. 30 ust. 2 prawa budowlanego do zgłoszenia robót budowlanych objętych art. 29 i 30 ust. 1 ustawy, wystarczające jest przedłożenie przez inwestora, w zależności od potrzeb, odpowiednich szkiców lub rysunków. W konsekwencji wyklucza to obowiązek złożenia projektu budowlanego, który jest wymagany do uzyskania pozwolenia na budowę dla robót budowlanych o których mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Tymczasem inwestor [...] Sp. z o.o. w W. do zgłoszenia z dnia 14 grudnia 2007 r. załączył projekt budowlany wykonany przez uprawnionego projektanta, w formie odpowiadającej przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dni 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120 poz. 1133 ze zm.). Powyższa decyzja została zaskarżona przez [...] Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 poprzez nieprawidłowe przyjęcie przepis, że art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie instalowania urządzeń reklamowych na już istniejących obiektach budowlanych, natomiast postawienie konstrukcji nośnej urządzenia reklamowego dla zainstalowania jednostronnej ekspozycji reklamowej wymaga pozwolenia na budowę. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania w postaci artykułu 136 i art. 138 oraz artykułu 107 § 3 w związku z artykułem 7 kpa, poprzez nie dokonanie przez organ odwoławczy ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. W obszernym uzasadnieniu Spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji dotyczące nieuwzględnienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wyjątku przewidzianego w art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i uznania, że wykonywanie robót budowlanych polegających na realizacji inwestycji w postaci urządzeń reklamowych wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Skarżąca zwróciła uwagę, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wskazuje, iż ustawodawca włączył do procedury uproszczonej tablice i urządzenia reklamowe instalowane zarówno na gruncie, jak i na obiekcie i nie dokonał w tym przepisie żadnego normatywnego rozróżnienia urządzeń reklamowych pod względem ciężaru lub wysokości ich konstrukcji. Ponadto w ocenie skarżącej z obiektywnego punktu widzenia, brak jest podstaw do przypisania przedmiotowemu urządzeniu cech trwałości posadowienia na gruncie, albowiem w każdej chwili może być ono demontowane, a prefabrykat usunięty. Dlatego nie sposób projektowanego urządzenia reklamowego zakwalifikować do budowli i nakazać jego zrealizowanie w tym samym trybie, co inne obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, takie jak np oczyszczalnie ścieków, lotniska, drogi itd., których charakter, przeznaczenie i rozmiary są nieadekwatnie i nieporównywalne z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym Spółki. Nawiązując do argumentacji organu dotyczącej przedstawienia przez Spółkę projektu budowlanego skarżąca podniosła, iż z faktu tego nie można wyprowadzać wniosku dotyczącego kwalifikacji projektowanego obiektu budowlanego. Zwróciła uwagę na powszechnie praktykowany przez Prezydenta [...] wymóg załączania do zgłoszenia projektu budowlanego wraz z oświadczeniem projektanta oraz zaświadczeniem o jego uprawnieniach zawodowych . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę całkowicie podzielił pogląd wyrażony wielokrotnie w orzeczeniach sądowoadministracyjnych, w tym m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1087/05, iż instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie czy umieszczanych na budynkach czy bezpośrednio na gruncie i niezależnie od trwałego powiązania z gruntem stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu zarówno Prezydent [...], jak też Wojewoda [...] przyjął błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego, kwalifikując projektowane urządzenie reklamowe do kategorii obiektów wymagających pozwolenia na budowę. Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zawierające definicję pojęcia "budowla" nie przesądza w żadnej mierze o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie, w tym także wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. Sam fakt zakwalifikowania danego obiektu do kategorii "budowli" oraz podniesienie kwestii trwałego powiązania z gruntem nie stanowi o materialnoprawnym obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wyłącza wcale możliwości zastosowania ustawowych wyjątków od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W rezultacie podzielić należy argumentację skarżącej Spółki, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania uproszczonej procedury zgłoszeniowej od wielkości powierzchni urządzeń reklamowych, ich ciężaru lub wysokości ich konstrukcji. Należy w tym miejscu podnieść, że organy administracji architektoniczno-budowlanej dysponują odpowiednim instrumentem prawnym do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia w sytuacji, gdy uznają, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5 tej ustawy, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Zaznaczenia wymaga, że zacytowany przepis nie stanowi o generalnym obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji polegających na instalacji urządzeń reklamowych. Wręcz przeciwnie – mówi wprost o obiektach lub robotach budowlanych, które są objęte jedynie obowiązkiem zgłoszenia. Przepis ten przewiduje natomiast instrument, dzięki któremu organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę uznając, że wystąpiły pewne, ściśle określone w ustawie okoliczności, czyli: zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych i wreszcie wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Powołany przepis art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi zatem bez wątpienia podstawę do orzekania przez organ administracji w ramach tzw. uznania administracyjnego, w przypadkach gdy np. powstaje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, co uzasadnia większą kontrolę administracyjną realizacji inwestycji. Orzekanie przez organ w oparciu o uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście dowolności i musi być poprzedzone szczególnie wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, w trakcie którego gromadzony jest odpowiedni materiał dowodowy uzasadniający podjęcie określonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty przemawiające za ustalonym wynikiem postępowania, inne zaś uznając za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W trakcie dokonywania wspomnianej oceny, organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej, co w przypadku uznania administracyjnego ma szczególne znaczenie. Czym innym jest jednak zastosowanie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego i stwierdzenie, że realizacja inwestycji w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego nie może w ogóle korzystać z postępowania zgłoszeniowego, co w rozpatrywanej sprawie należy uznać za pozbawione odpowiedniego umocowania prawnego. Ponadto za całkowicie błędną należy uznać argumentację Wojewody [...], który zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sugestię, że o charakterze projektowanego urządzenia reklamowego i konieczności uzyskania pozwolenia na budowę wskazuje sam fakt przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego odpowiadającego przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dni 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120 poz. 1133 ze zm.). Trudno stronie czynić zarzut, że przedkłada projekt budowlany wraz z odpowiednim oświadczeniem i zaświadczeniem, czyli dokumentację obszerniejszą w stosunku do szkiców i rysunków wymaganych przy zgłoszeniu robót budowlanych. W żadnym natomiast przypadku takie działanie inwestora nie może mieć wpływu na ocenę, czy charakter projektowanego obiektu uzasadnia zastosowanie przez organ art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego i wniesienie sprzeciwu. Reasumując Sąd podzielił argumentację Spółki, że montaż wolnostojącego urządzenia reklamowego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] w W. przy ul. [...] nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz mieści się w granicach uproszczonej procedury zgłoszeniowej. W rezultacie za błędne należało uznać zastosowanie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego jako podstawy wniesionego sprzeciwu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.